Wsparcie psychologiczne — niezbędny element w walce z rakiem

Osoby chorujące na raka, które zdecydowały się mówić o tym głośno, czuły, że to temat tabu. „Rak jest nieuleczalny, raka się boimy, raka lepiej nie ruszać...”. Badania dowodzą, że chorobę pokonały te kobiety, które zdecydowanie rzadziej niż te, które zmarły w jej wyniku, reagowały stoicką akceptacją bądź bezradnością i poczuciem beznadziejności w momencie usłyszenia diagnozy.

  • Pacjenci boją się poczucia strachu. Obawiają się, że jak zaczną o tym mówić, te emocje ich zaleją — mówi dr Katarzyna Borowicz z Centrum Onkologii-Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie. — Osoby, które dowiadują się o chorobie nowotworowej, popadają w stany depresyjne i doświadczają silnego lęku. Jeżeli korzystają ze wsparcia psychologicznego, lepiej sobie radzą z tymi emocjami, szybciej dochodzą do równowagi, szybciej zaczynają się ze sobą kontaktować. Wsparcie pomaga im stanąć na własnych nogach.

Zobacz film: "Witaminy w ciąży"

Obciążenie rodzinne mutacjami genu BRCA

W Polsce co roku 1800 kobiet w wieku ponad 40 lat słyszy diagnozę dziedzicznego raka piersi, a 750 dziedzicznego raka jajnika. W 300 przypadkach nowotworów piersi i w 450 przypadkach raka jajnika przyczyną jest mutacja genu BRCA1. Dziedziczna etiologia jednogenowa nowotworów gruczołu sutkowego i jajnika została potwierdzona w badaniach kilka lat temu. Klinicznie ujawnia się jako jeden z trzech zespołów HBOC, czyli dziedzicznego raka piersi i/lub jajnika, HOC — dziedzicznego raka jajnika specyficznego narządowo oraz HBC-ss — dziedzicznego raka piersi specyficznego narządowo.

  • Ryzyko zachorowania na raka piersi u nosicielek mutacji BRCA1 waha się pomiędzy 55-65 proc., na raka jajnika natomiast sięga 40 proc. W przypadku mutacji BRCA2 jest to odpowiednio 45-47 i 20 proc. — mówiła podczas SIS World Congress on Breast Healthcare w maju w Warszawie prof. Adriana Bonifacino z Uniwersytetu Sapienza w Rzymie.

Dane dotyczące populacji polskiej szacują ryzyko zachorowania wyżej: 75 proc. w przypadku raka piersi oraz 47 proc. — raka jajnika. Oba nowotwory diagnozowane są w młodym wieku: rak piersi wykrywany jest u pacjentek w wieku ok. 42 lat, a rak jajnika w wieku ok. 51 lat. Aż w 90 proc. przypadków choroba wykazuje trzeci stopień złośliwości. Nie wiadomo natomiast, ile wynosi ryzyko zachorowania w przypadku mutacji genu BRCA2.

Znaczenie regularnych badań kontrolnych

Odpowiednia diagnostyka i profilaktyka mogą zapobiec znacznemu odsetkowi zachorowań. - Tylko specjalna opieka zapewni tym kobietom przeżycie. Mam tu na myśli regularne badania mammograficzne, MRI, USG, profilaktyczną mastektomię — mówiła prof. Bonifacino.

Badania kontrolne obejmują palpacyjne badanie przez lekarza, badanie ultrasonograficzne piersi, MRI, mammografię, badanie ultrasonograficzne przezpochwowe oraz określenie poziomu antygenu nowotworowego Ca-125. Zdarza się, że konieczne jest wykonanie dodatkowo kolonoskopii, gastroskopii czy oceny PSA. Kontrola powinna rozpoczynać się 5 lat wcześniej niż najniższy wiek wystąpienia choroby. Do zalecanych metod zapobiegania rozwojowi raka należy również stosowanie u nosicielek mutacji BRCA1 pięcioletniej chemoprewencji tamoksyfenem, co obniża ryzyko zachorowania nawet o 50 proc. Profilaktyczna adneksektomia zastosowana w połączeniu tamoksyfenem u kobiet z mutacją BRCA1 zmniejsza ryzyko rozwoju raka piersi o 10 proc.

Zmiana stylu życia jako element prewencji

  • Nie ulega wątpliwości, że styl życia ma wpływ na rozwój choroby, wiadomo również, że obecność mutacji BRCA1 i BRCA2 przyczynia się do rozwoju innych nowotworów złośliwych — podkreślała Adriana Bonifacino. — Obok palenia tytoniu i innych czynników zwiększających ryzyko wystąpienia chorób nowotworowych, wpływ na rozwój raka piersi i jajnika ma stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych, dlatego należy zawsze rozważyć jego zasadność.

Jak wykazują badania, stosowanie doustnej antykoncepcji u kobiet poniżej 25. roku życia zwiększa ryzyko choroby o ok. 35 proc., zmniejsza je natomiast o prawie 50 proc., jeżeli środki przyjmują kobiety powyżej 30. roku życia.

Aż trzykrotnie podnosi ryzyko stosowanie hormonalnej terapii zastępczej. Długotrwała HTZ powinna być stosowana z ostrożnością. Kobietom z grupy ryzyka zalecane jest natomiast długie karmienie piersią — jeśli  przekracza ono 18 miesięcy łącznie po wszystkich ciążach, to u kobiet z mutacją BRCA1 ryzyko zachorowania na raka piersi spada o 50 proc.

Zagrożona grupa pokrewieństwa

Grupa ryzyka w polskiej populacji liczy ok. 60 tys. kobiet. Dotyczy to rodzin, w których wystąpiły dwa zachorowania na nowotwory piersi i jajnika wśród krewnych pierwszego i drugiego stopnia lub wśród krewnych drugiego i trzeciego stopnia ze strony ojca, w tym jedno przed 50. rokiem życia. Podwyższone ryzyko dotyczy także kobiet, u których bliskich krewnych rozpoznano obustronnego raka piersi, a także których matki i siostry zachorowały przed 40. rokiem życia. Nosicielkami mutacji BRCA1 jest zaledwie 10-15 proc. kobiet z grupy ryzyka.

W „Programie opieki nad rodzinami wysokiego, dziedzicznie uwarunkowanego ryzyka zachorowania na nowotwory złośliwe” Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że wykrycie nosicielstwa u kobiet z grupy ryzyka może być kryterium kwalifikującym do objęcia specjalną opieką. Ponadto badania nad patogennymi mutacjami genu BRCA otworzyły drogę do poszukiwania optymalnego leczenia.

  • Szansa na uchronienie kobiet zagrożonych rozwojem raka piersi i jajnika tkwi w medycynie opartej na dowodach, odpowiedzialności i świadomości istoty problemu — mówiła prof. Bonifacino.

Potrzebni sojusznicy w świadomej profilaktyce

W Polsce dzięki takim kampaniom, jak Różowa Wstążka czy #befirst — bądź o krok przed rakiem (organizowana we współpracy ze Stowarzyszeniem Amazonek), działalności fundacji Magdy Prokopowicz Rak’n’Roll Wygraj Życie, Akademii Walki z Rakiem i innych organizacji, rak piersi i inne nowotwory złośliwe przestają być tematem tabu. Medycyna oferuje coraz nowsze i skuteczniejsze metody profilaktyki i terapii, ale żeby z nich skorzystać, raka trzeba oswoić. Badania naukowe przeprowadzone jeszcze w latach 70. ubiegłego wieku dowodzą, że rodzaj reakcji psychologicznej w znacznym stopniu wpływa na stan zdrowia. Główną rolę odgrywają tu mechanizmy biologiczne związane z układem endokrynologicznym i odpornościowym, ale potwierdzono również wpływ wsparcia społecznego na długość życia chorych na raka piersi.

  • Zdrowe kobiety z mutacją BRCA muszą mieć zapewnione wsparcie psychologiczne. Potrzebne są organizacje wspierające te kobiety, tak aby miały one świadomość konieczności monitorowania swojego stanu zdrowia — przekonywała prof. Bonifacino.

  • Wydaje mi się, że opieka psychologiczna nad tymi kobietami zmierza w bardzo dobrym kierunku, ale potrzebujemy jeszcze czasu i przede wszystkim pogłębienia świadomości tego, jak bardzo ważny jest to element terapii — mówi dr Katarzyna Borowicz.

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Ciąża i dziecko
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Ciąża i dziecko
Ciąża i dziecko

Dlaczego warto jeść kalafiora?

Dlaczego warto jeść kalafiora?

, która jest niezwykle ważna dla układu nerwowego. Kalafior powinien znaleźć się w jadłospisie kobiet w ciąży - to właśnie cholina odpowiada za prawidłowy rozwój (...) mózgu dziecka. Jedzenie kalafiora przyniesie korzyści...

Ciąża i dziecko

Obalamy mity na temat endometriozy

Obalamy mity na temat endometriozy

, że endometrioza całkowicie przekreśla szanse na poczęcie dziecka i szczęśliwe donoszenie ciąży. Istnieją skuteczne metody leczenia niepłodności związanej (...) , jajowodów czy jelit. Choroba ta często dotyka kobiety...

Ciąża i dziecko

Dieta antyrakowa - fakty i mity

Dieta antyrakowa - fakty i mity

Zdrowie na talerzu Zdrowa dieta odgrywa niezwykle ważną rolę w profilaktyce wielu chorób, także nowotworowych. Dzięki postępowi nauki możemy poznać i wykorzystać potencjał drzemiący w licznych produktach spożywczych i, włączając je do codziennego jadłospisu,...

Ciąża i dziecko

Freekeh, czyli zielone ziarno pszenicy

Freekeh, czyli zielone ziarno pszenicy

Poznaj freekeh Freekeh (inaczej frikeh, freekah czy farik), to inna nazwa zielonego ziarna pszenicy - produktu znanego najbardziej w Środkowo-Wschodniej i Północnej Afryce oraz krajach arabskich. Jest to jeden z rodzajów gruboziarnistej kaszy produkowanej...

Ciąża i dziecko

Wczesne objawy choroby Alzheimera

Wczesne objawy choroby Alzheimera

Zaniepokojenie własną pamięcią Badania kliniczne potwierdzają, że osoby, u których szwankuje pamięć, są podatne na rozwój choroby Alzheimera. Organizm daje w ten spokój sygnał, że coś jest nie tak. Jeżeli zauważymy u siebie taki objaw, nie należy go lekceważyć...

Ciąża i dziecko

Choroby, które możesz złapać na siłowni

Choroby, które możesz złapać na siłowni

Zagrożenia na siłowni Regularne chodzenie na siłownię kojarzy się głównie ze zdrowiem, jednak może mieć również negatywne skutki. I nie chodzi wcale o zakwasy, zmęczenie i przepocone ubrania, a o poważniejsze przypadłości. Jak się okazuje, w siłowniach...

Ciąża i dziecko

Ciche oznaki problemów z płucami

Ciche oznaki problemów z płucami

Objawy chorób płuc Boli cię łydka lub kolano? Zamiast wchodzenia po schodach coraz częściej wybierasz windę? A może zauważyłeś, że łapie cię zadyszka? Choć te objawy nie są jednoznaczne, nie warto ich ignorować - mogą być oznaką problemów z płucami. Narząd...

Ciąża i dziecko

Jak usprawnić pracę układu limfatycznego?

Jak usprawnić pracę układu limfatycznego?

- naczyniowego oraz kobietom w ciąży. By usprawnić pracę układu limfatycznego, warto również masować ciało okrężnymi ruchami za pomocą suchej szczotki