Myślenie pozytywne

Pozytywne myślenie razem ze stabilnym poczuciem własnej wartości i proaktywnym nastawieniem do życia to konglomerat cech, które pomagają wykorzystać swój potencjał, uwierzyć we własne możliwości i czerpać radość z życia. Myślenie pozytywne to, po pierwsze – wiara w osobisty sukces, a po drugie – zdolność redefiniowania wydarzeń nieprzyjemnych na takie, z których można uzyskać naukę na przyszłość. Jak nie załamać się w ciężkich sytuacjach? Jak kontrolować emocje? Jak walczyć ze stresem? Tutaj może pomóc optymizm i pozytywne nastawienie do świata!

Psychologia pozytywna

Współczesny człowiek to niestety często człowiek pogrążony w marazmie. Wśród młodych ludzi obserwuje się niezwykłą epidemię depresji, narzekania i wszechobecnego smutku. W mediach bezustannie słyszy się o wojnach, kataklizmach, bezrobociu i ciężkich czasach. W samej psychologii, artykułów o chorobach, depresji, smutku, lęku, gniewie, poczuciu winy itp. jest o wiele więcej niż tych traktujących o radości, odwadze, wytrwałości, wierze czy odpowiedzialności. Dlaczego tak się dzieje?

Polacy rzeczywiście mają tendencję do narzekania, ale dotąd nawet psychologia współczesna koncentrowała się na patologii, modelu chorobowym i negatywnych aspektach życia.

Alternatywą dla niej może być psychologia pozytywna, która skupia się na mocnych stronach człowieka i jest siłą służącą zrozumieniu i pielęgnowaniu najwyższych wartości życia osobistego oraz obywatelskiego. Wyuczona bezradność, stawianie się w roli ofiary, permanentnie złe samopoczucie czy obwinianie innych nie są konstruktywnymi metodami walki ze stresem. Przed smutkiem, objawami somatycznymi czy chorobami psychicznymi chroni wspaniale zbiór mocnych stron człowieka: optymizm, nadzieja, odwaga, umiejętność współżycia z innymi, życzliwość, czułość, etyka pracy, wiara, odpowiedzialność, nastawienie na przyszłość, wyrozumiałość i uczciwość.

Na czym polega udane życie?

Ludzie bardzo często pytają, jak być szczęśliwym. Czy szczęście sprzyja powodzeniu życiowemu, czy raczej powodzenie życiowe jest źródłem szczęścia? Od czego zależy dobrostan psychiczny? W psychologii wyróżnia się dwie perspektywy patrzenia na szczęście.

  • Ujęcie dół-góra – zakłada, że zadowolenie z życia to suma satysfakcji cząstkowych czerpanych z istotnych aspektów życia, np. sukcesów zawodowych, sytuacji materialnej, relacji interpersonalnych itp.
  • Ujęcie góra-dół – wnosi, że im bardziej jest się szczęśliwym, tym bardziej się patrzy przez różowe okulary, tzn., że bardziej satysfakcjonują błahe sprawy, rzeczy i sytuacje, na które mniej pogodni ludzie zwykli narzekać.

Jak cieszyć się życiem?

Pozytywne myślenie to wypadkowa informacji ze świata zewnętrznego, wcześniejszych doświadczeń życiowych, interpretacji wydarzeń oraz wiadomości, jakie uzyskuje się na swój temat od osób z najbliższego otoczenia. Im więcej pozytywnych informacji pod adresem własnej osoby, tym większa wiara w siebie, poczucie kompetencji i lepsze rezultaty pracy. Nadzieja na sukces dodaje sił, mobilizuje do walki oraz redukuje napięcie związane z wyzwaniem. Nastawienie myśli na pozytywne tory wprawia człowieka w pozytywny nastrój. Optymizm i entuzjazm wiążą się z wydzielaniem przez organizm tzw. hormonów szczęścia – endorfin, które pobudzają.

Atmosfera rodzinna, w pracy, w domu, na podwórku ma istotny wpływa na jakość działania ludzi, a także na poziom ich zdrowia fizycznego. Jeśli w firmie są ciągłe kłótnie, zgrzyty, napięcia, pośpiech, chora rywalizacja - stres udziela się wszystkim, spada motywacja do pracy i zadowolenie z efektów. Warto zatem zadbać o tworzenie klimatu nadziei, wsparcia, wiary i zrozumienia wokół siebie. Być życzliwym i miłym dla innych. Na wybuchy gniewu reagować spokojem. Uśmiechać się do innych. Dobro zawsze wraca ze zdwojoną siłą. Warto zarażać optymizmem ludzi wokół siebie. Przeciw smutkom, troskom i narzekaniu należy wytoczyć „ciężkie działa” pozytywnego myślenia.

Czy pozytywne myślenie w trudnych sytuacjach też jest możliwe? Jak cieszyć się życiem, skoro tyle kłopotów i zmartwień? Nie da się uniknąć doświadczeń bólu, cierpienia, straty czy choroby – to niemożliwe. Niezależnie od tego, jak bardzo wierzy się w powiedzenie: „Co mnie nie zabije, to mnie wzmocni”, nieprzyjemne wydarzenia zawsze odciskają swoje piętno na psychice. Pozytywne myślenie to nie ucieczka od cierpienia czy oszukiwanie siebie i innych, że ból nie istnieje.

Świat to nie tylko przyjemności. Prawdziwa wartość życia to umiejętność zgody i akceptacji także doświadczeń trudności. Ważne tylko, by cierpienia nie kontemplować zbyt długo, nie obnosić się ze swoim bólem, nie zarażać innych swoim malkontenctwem. Pozytywne myślenie to umiejętność wyciągania wniosków z każdej sytuacji, nawet tej nie najlepszej. Wiele negatywnych przeżyć może być zalążkiem zmiany kierunku działania, może motywować do lepszych wyborów życiowych.

Jak myśleć pozytywnie?

Poczucie satysfakcji z życia zależy od tego, czy w każdej sytuacji umie się znaleźć choćby najmniejszy pozytyw. W jaki sposób czerpać radość z życia?

  • Uśmiechaj się do innych, nawet jeśli nie masz na to ochoty! Zauważysz, że inni też stają się milsi i pogodniejsi.
  • Nie uciekaj przed krytyką, ale wykorzystuj ją do tego, co możesz poprawić.
  • Unikaj ludzi, którzy bezustannie narzekają. Najłatwiej bowiem obarczać odpowiedzialnością za swoje niepowodzenia innych.
  • Bądź otwarty na zmiany, odważny, nie bój się ryzykować.
  • Kiedy spotyka cię nieprzyjemność, pytaj zawsze: „Co w tej sytuacji jest dobrego? Jakie wnioski mogę wykorzystać na przyszłość? Czego mnie ta sytuacja nauczyła?”.
  • Unikaj ocen wartościujących w sposób negatywny inne osoby. Używaj języka akceptacji.
  • Przed spaniem spisuj 40 pozytywów, jakich doświadczyłeś w danym dniu. Świadomość, że masz wykonać to ćwiczenie wieczorem, sprawi, że w ciągu dnia nastawisz się na poszukiwanie miłych doświadczeń, emocji i sytuacji.

Bezustanne biadolenie niczego nie zmieni, a optymizm i entuzjazm pozwalają radośniej przejść przez życie. Zamiast martwić się, że szklanka jest w połowie pusta, warto docenić, że do połowy jest wypełniona. A zatem – keep smiling! :)

Artykuły Stres

Chcesz zadbać o swoje zdrowie i polepszyć samopoczucie? Nie ma problemu. Musisz zastosować się jedynie do kilku prostych zasad.

Sposoby na dobre samopoczucie!

Flora bakteryjna występująca w układzie pokarmowym ułatwia trawienie, chroni przed chorobami i uczestniczy w przemianie cholesterolu. Według ostatnich badań te same bakterie mogą zwalczać stres.

Bakterie probiotyczne zwalczają stres!

Codziennie jesteśmy zalewani morzem czynników stresujących. Na wiele z nich nie mamy wpływu, jednak wiele stresorów tworzymy sami i dlatego możemy na nie wpływać.

Stres jest nieodłącznym elementem naszego życia, ale istnieją sprawdzone sposoby by zmniejszyć jego wpływ na samopoczucie i zdrowie.

Stres jest negatywnym odczuciem, które towarzyszy człowiekowi od zawsze. Życie w ciągłym stresie przestaje być czymś wyjątkowym. Staje się normą. Niestety wyniki badań epidemiologicznych ...

Tak naprawdę to jedynie od człowieka zależy, czy pozwoli przytłoczyć się stresom, które zazwyczaj wynikają z chorych ambicji i pragnień odniesienia sukcesów.

Jeśli często się stresujesz, możesz skorzystać ze zbawiennego działania Bo-tau. Jest to technika oddechu, która ma na celu maksymalną koncentrację i wyzbycie się nieprzyjemnych wspomnień.

Bo-tau na stres!

Stres jest nieodłącznym elementem naszego życia. Towarzyszy nam w pracy, w domu, na wakacjach. Mimo że stresu nie można całkowicie wyeliminować, można go znacznie zredukować. Oto kilka sposobów.

Stres nie musi być problemem!

Podróżowanie samolotem może być dla niektórych powodem do stresu. Warto znaleźć sposoby na zrelaksowanie i wyciszenie się podczas lotu, szczególnie jeśli będzie on trwał więcej niż 2 godziny.

Wyruszając w daleką wakacyjną podróż, najprawdopodobniej wybierasz samolot jako środek lokomocji. Nieważne, czy pierwszy, czy kolejny raz – latanie często bywa stresujące, tym bardziej jeśli zapowiada się długi lot. Właśnie dlatego musimy dołożyć wszelkich starań, żeby pokonać stres i poczuć się swobodnie i bezpiecznie.

Stres to uczucie, które powstaje w reakcji na określone zdarzenia. Reakcja na stres mobilizuje organizm do sprostania trudnej sytuacji. Stresory, a więc przyczyny stresu , obejmują całą gamę ...

Stres jest integralną częścią ludzkiego życia. Większość ludzi radzi sobie doskonale ze stresem, jednak są takie osoby, które może wyprowadzić z równowagi nawet błahe stwierdzenie.<br />
<br />
Stres powoduje rozdrażnienie, zmęczenie i jest przyczyną wielu chorób i dolegliwości. W świecie, w którym jesteśmy nieustannie narażeni na stres, warto poznać skuteczne metody radzenia sobie z nim na co dzień. Najlepszą formą walki ze stresem jest aktywność fizyczna. Wysiłek i sporty ekstremale pozwalają odreagować złe emocje i pozbyć się wewnętrznego napięcia. Ponadto jednym ze sposobów na odstresowanie jest ruch w różnej postaci: bieganie, rower i gimnastyka.<br />
<br />
Niewskazane jest odstresowanie się w formie picia alkoholu, ponieważ bardzo łatwo popaść w uzależnienie w sytuacji napięcia. Podstawową formą walki ze stresem są techniki relaksacyjne oraz zmiana trybu życia. Warto spotykać się z przyjaciółmi, przeczytać ulubioną książkę lub pójść na dyskotekę.<br />
<br />
W jaki sposób można uodpornić się&nbsp; na stres?

Stres jest zjawiskiem subiektywnym i może być definiowany jako fizyczne oraz psychiczne reakcje na sytuację, w których ciężko poradzić sobie z danym problemem. Jedną z trudniejszych sytuacji, a ...

Jaka jest choroba XXI wieku? Do tego „tytułu” może pretendować m.in. otyłość , depresja , cukrzyca , choroba wieńcowa , bezsenność albo zaburzenia lękowe. Okazuje się, że „plagą XXI wieku” jest ...

Jeśli chodzi o sposoby na radzenie sobie ze stresem to jednym z nich są sporty ekstremalne. Umożliwiają one wyzwolenie silnych emocji i pozwalają na przyzwyczajenie się do stałego poziomu stresu. Jednak nie tylko takie rozwiązanie jest pomocne w walce ze stresem. Negatywne uczucia można także szybko zredukować uprawiając inną aktywność fizyczną, która sprawia, że znacznie łatwiej jest walczyć z wewnętrznym napięciem.<br />
<br />
Stres powoduje, że człowiek ulega pokusie jego odreagowania poprzez konflikty z innymi ludźmi. Następstwem takiego postępowania jest&nbsp; to, że zwykle dzieje się tak, że reakcja drugiej osoby wprawia w poczucie winy oraz nasila jeszcze silniej napięcie wewnętrzne. Innym błędem jest topienie napięcia i starganych nerwów w alkoholu czy popadanie w uzależnienie od papierosów czy narkotyków. Takie pozorne rozwiązywanie problemów powoduje bowiem, że pokusa sięgania po takie środki staje się coraz silniejsza i dominuje życie.<br />
<br />
Czy zatem są sposoby, które sprawiają, że można się uodpornić na stres, który towarzyszy w codziennym życiu?

Jutro wielki dzień, a ty zamiast porządnie się wyspać, przewracasz się z boku na bok, boli cię brzuch i pocą się dłonie. Stres cię nie mobilizuje. Sprawia, że nie jesteś w stanie wydusić słowa, a ...

Wzloty i upadki są nieodzownym elementem życia ludzkiego. Kiedy jesteśmy szczęśliwi, wydaje się, że świat należy do nas. Jednak w sytuacji kryzysu, człowiek często załamuje ręce. Niektóre sytuacje okazują się dużym zaskoczeniem, nie zawsze jesteśmy w stanie sobie poradzić, potrzebujemy pomocy bliskich i przyjaciół. Najważniejsze jest to, aby się nie poddawać i umiejętnie radzić. Użalenie się nad sobą i zamknięcie w domu nie rozwiąże problemów, a jedynie pogorszy samopoczucie i może być przyczyną poważnych schorzeń a nawet depresji. Warto przystosować się do nowej sytuacji, nie można się poddawać i przestać realizować cele i marzenia. Wręcz przeciwnie, należy stawiać sobie nowe zadania, zająć ręce i ewentualnie zapisać się na kursy i szkolenia. Zwycięstwo w takiej sytuacji daje większą pewność siebie i daje poczucie satysfakcji. Przezwyciężenie słabości wzmacnia osobowość i wpływa na postrzeganie świata.

Relaks jest niezwykle potrzebny organizmowi. Większość z nas nie potrafi funkcjonować na wysokich obrotach przez cały dzień. W ciągu doby nasze ciało ma fazy, w których jest bardziej i mniej ...

Psychoneuroimmunologia to interdyscyplinarny kierunek badań, który powstał w latach 80. XX wieku. Dzięki współpracy psychologów, biochemików, mikrobiologów, endokrynologów i neurofizjologów, ...

Układ odpornościowy stanowi w naszym organizmie rodzaj bariery ochronnej, która odpowiada za zachowanie integralności i spójności ustroju. To jeden&nbsp; z najbardziej skomplikowanych i jednocześnie zagadkowych systemów człowieka. Jego badaniem, funkcjami i patologią zajmuje się immunologia kliniczna. Na czym polega sekret jego działania? I gdzie znajdują się komórki immunologiczne?<br />
<br />
Otóż ich umiejscowienie w organizmie jest dość rozległe. Komórki układu immunologicznego znaleźć można w : grasicy, śledzionie, szpiku kostnym, układzie oddechowym. Większość z nich jednak występuje w przewodzie pokarmowym. Jest ich tak aż 80%!<br />
<br />
Odporność jest uzyskiwana dzięki procesom zapewniającym rozpoznawanie, identyfikację, neutralizację i usuwanie obcych dla organizmu związków oraz patogenów, tj. toksyn, bakterii, wirusów, pasożytów, grzybów oraz pierwotniaków. Dzięki takiemu mechanizmowi działania sprawnie działający układ odpornościowy jest w stanie odróżnić własną tkankę od obcej. Do tego zapobiega rozwojowi poważnych chorób i uszkodzeń narządów ciała ludzkiego, a także jego funkcją jest to, że&nbsp; chroni on przed szkodliwym działaniem wymienionych patogenów.<br />
<br />
Więcej na ten temat powie – prof. dr hab. Adam Jankowski, pediatra, immunolog.

Cukrzyca i stres to podwójny dyskomfort i napięcie emocjonalne. Choroba stanowi bowiem naturalne źródło zagrożenia i powoduje spadek samopoczucia . Konieczność ciągłego monitorowania poziomu ...

<p>
	Prawidłowo leczona cukrzyca nie ma wpływu na codzienną aktywność. Osoby chore na cukrzycę nie mogą zamykać się w domu, wręcz przeciwnie – wskazana jest aktywność fizyczna i zmiana trybu życia. Największym problemem cukrzyka jest możliwość wystąpienia hipoglikemii w trakcie insulinoterapii. Taki stan zagraża życiu chorego, może przyczynić się do zaburzenia świadomości. Zatem osoby mające tendencję do hipoglikemii nie powinny uprawiać niektórych zawodów, jak np. kierowca, pilot, maszynista, nurek czy strażak.</p>
<p>
	Warto unikać stresującej pracy, ponieważ niepokój może powodować hiperglikemię u ludzi z cukrzycą typu 1, jak i typu 2. Stres psychiczny może wpływać na wzrost poziomu glukozy u diabetyków z cukrzycą typu 2. Jak cukrzyca wpływa na aktywność zawodową?</p>

Stres pozytywny – czy to w ogóle możliwe? Przecież stres wiąże się z lękiem, niepokojem, napięciem emocjonalnym i obniżonym samopoczuciem . W potocznym rozumieniu stres kojarzy się z sytuacją ...

Stres u dzieci może objawiać się w bardzo różny sposób. Jedne będą płakać, inne – krzyczeć, niektórzy – bić się, awanturować, chodzić na wagary, pozostali – zamkną się w sobie i będą unikać ...

Dziecko obiera bodźce ze świata zewnętrznego zupełnie inaczej niż jego zdrowi rówieśnicy. Do tego często ma problemy z komunikacją. Wszystko to sprawia, że często zamyka się ono w swoim własnym świecie, do którego dorosłym bardzo trudno jest dotrzeć. To zaburzenie rozwojowe wywołuje także agresję wobec otoczenia lub siebie samego i szereg innych negatywnych zachowań. Wpływa to więc na całe funkcjonowanie takiego dziecka.<br />
<br />
Warto wiedzieć, że takie objawy autyzmu nie pojawiają się bez powodu. Dziecko cierpiące na to zaburzenie jest często lękliwe. Do tego nie lubi zmian, które wywołują u niego gniew. Aby więc nawiązać lepszy kontakt z pociechą należy podjąć wszelkie starania zmierzające do lepszego poznania jego świata i widzenia rzeczywistości. Jego sposób pojmowania tego, co go otacza może być bowiem diametralnie inny od tego, co widzą osoby zdrowe. Dlatego by zapewnić dziecko bezpieczeństwo i komfort należy wcześniej zgłębić wiedzę na temat czynników, które mogą wywoływać agresję. Pozwoli to osiągnąć kontrole nad jego zachowaniem.

Stres szkolny to podstawowy rodzaj napięcia emocjonalnego, jaki towarzyszy niejednemu dziecku czy nastolatkowi. Wiąże się z koniecznością adaptacji do nowego środowiska (podstawówki, gimnazjum, ...

Dziecko, które cierpi na ADHD jest zwykle bardziej ruchliwe od innych, co przejawia się tym, że nie potrafi ono wysiedzieć na jednym miejscu czy skupić uwagę na zajęciach szkolnych. Do tego może być także rozkojarzone, co często sprawia, że osiąga ono gorsze wyniki w nauce niż jego rówieśnicy. Nie obserwuje się natomiast różnic w ilorazie inteligencji.<br />
<br />
Jeśli chodzi o rozwój tego zaburzenia, to pierwsze symptomy zaburzenia obserwuje się już u 6-7 latków.&nbsp; W tym okresie wiele osób niesprawiedliwie ocenia takie dzieci jako niegrzeczne. Do tego dochodzi fakt, że rówieśnicy często nie akceptują takiego kolegi/koleżanki. Dziecko z ADHD może więc mieć zniżoną samoocenę, a szkoła staje się dla niego źródłem porażek i negatywnych bodźców. Cierpienie z powodu braku akceptacji&nbsp; powoduje, że chęć przynależenia do grupy, powoduje podejmowanie przez dzieci z ADHD ryzykownych zachowań. Mają więc one do czynienia z alkoholem, papierosami czy zażywają narkotyki. Ich odmienność powoduje bowiem, że czują się one nieszczęśliwe i bardzo z tego powodu cierpią.<br />
<br />
Co robić, kiedy w zachowaniu dziecka zaobserwuje się coś niepokojącego? Na to pytanie postara się odpowiedzieć doktor Małgorzata Święcicka, psycholog dziecięcy.

Ciągły stres i życie w napięciu to syndrom naszych czasów. Bezustannie się czymś stresujemy: korkiem na ulicy, egzaminem, kłótnią z partnerem, brakiem czasu albo pieniędzy. Dzieci stresują się ...

Stres jest integralną częścią ludzkiego życia. Około 60% osób odczuwa dolegliwości związane ze stresem, stany depresyjne i lęki. Zaś sytuacje stresogenne mają miejsce każdego dnia, podczas codziennej pracy, wychowywania dzieci czy w domu. Długotrwały stres jest przyczyną chronicznego zmęczenia i wyczerpania organizmu. Może mieć negatywny wpływ na zdrowie i wyzwalać zaburzenia psychiczne. Stres jest czynnikiem wyzwalającym zaburzenia nerwicowe oraz zaburzenia depresyjne. Zbyt duża dawka stresu jest przyczyną zespołu stresu pourazowego.<br />
<br />
<br />
Ważne jest, aby potrafić skutecznie radzić sobie ze stresem.Kluczem do rozładowania stresu jest zrozumienie prostych mechanizmów powstania stresu. Należy określić źródło napięcia nerwowego i poszukać wsparcia u znajomych i rodziny. Warto sobie uzmysłowić, że wszystkich problemów nie da się rozwiązać na raz.

Przyczyny stresu są najróżniejsze. Stresujemy się prawie wszystkim: wydarzeniami na świecie, bezrobociem, korkiem na ulicy, chorobą, egzaminem, rozwodem itd. Stres towarzyszy człowiekowi od ...

Stres psychologiczny nie doczekał się uniwersalnej i powszechnie akceptowanej definicji. W znaczeniu potocznym kojarzony jest ze zmianami w psychologicznych mechanizmach regulacyjnych, takich jak ...

Przyspieszone bicie serca, spocone dłonie, „gęsia skórka”, pojawiające się pod wpływem silnych emocji. Któż z nas tego nie odczuł? Postęp cywilizacji czy też zmieniające się warunki codziennej ...

Wzrost poziomu adrenaliny pod wpływem chwilowego stresu dostarcza nam wielu niezapomnianych przeżyć, mobilizując organizm do działania i wpływając na niego pozytywnie. Jednak mało kto zdaje sobie ...

Stres wykazuje negatywne działanie na organizm człowieka – odbiera chęci do życia, obniża poczucie własnej wartości i wpływa na postrzeganie świata w czarnych kolorach. Czasami może być przyczyną poważnych zaburzeń psychicznych oraz depresji.<br />
<br />
Niska samoocena, huśtawki nastrojów, brak poczucia własnej wartości i wiary we własne siły – to tylko niektóre objawy nastrojów depresyjnych. Jeżeli wszystkie te objawy mają kilkutygodniowy przebieg, konieczne okazuje się leczenie i wsparcie najbliższych.<br />
<br />
Na szczęście, depresja spowodowana permanentnym stresem jest uleczalna. Jeżeli objawy zostaną szybko rozpoznane, stosuje się psychoterapię i leki antydepresyjne. Nieoceniona w leczeniu depresji jest fototerapia. Leczenie kolorami pomaga wielu osobom w okresie jesienno-zimowym, kiedy brakuje światła słonecznego i człowiek jest bardziej podatny na obniżenie nastroju. Jakie są skutki przewlekłego stresu?

Pytania do eksperta

Bóle w klatce piersiowej i podwyższone tętno z powodu stresu

Dzień dobry! W maju wpadłam w poważne tarapaty finansowe, nie z mojej winy wzięłam udział w projekcie, w którym uczyło się angielskiego. Nic nie zarobiłam a muszę jeszcze ludziom zwrócić pieniądze. Są to ogromne sumy. Od tego czasu podupadłam na zdrowiu. Jestem nauczycielem. To też stresująca praca. Mam często bóle w klatce piersiowej, raz jest mi ciężko na sercu, raz te bóle są kłujące, ...
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Biegunka ze stresu

Odpowiada: mgr Kamila Krocz

Jak przestać rozładowywać stres na rodzinie?

Odpowiada: mgr Magdalena Brudzyńska
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Psychologia

Mgr Kamila Krocz

psycholog społeczny, autorka wielu publikacji dotyczących rozwoju osobistego

Mgr Kamila Krocz
Wszyscy konsultanci »