Postępowanie podczas biegunki u niemowląt i dzieci

Ostra biegunka jest bardzo powszechną chorobą przewodu pokarmowego, zarówno wśród dzieci, jak i dorosłych. Większość przypadków biegunki ma swój początek w działaniu wirusów oraz bakterii, ale czasami zdarza się, że za rozwolnienie odpowiedzialne są pasożyty lub grzyby.

Inne przyczyny biegunki to:

• zatrucia pokarmowe,
• stres,
• reakcja alergiczna,
• zaburzenia funkcjonowania flory bakteryjnej przewodu pokarmowego (np. po leczeniu antybiotykiem lub po chemioterapii),
• zmiana środowiska (np. w czasie wakacyjnego wyjazdu).

Jeśli rodzice w porę nie wdrożą leczenia biegunki, dziecko może ulec odwodnieniu. Jest to groźny dla malucha stan niedoboru wody w komórkach oraz tkankach organizmu. Odwodnienie może spowodować zaburzenia świadomości, niewydolność nerek, zaburzenia pracy serca, napady drgawkowe, niekontrolowany spadek ciśnienia krwi oraz śpiączkę. Mogą pojawić się również problemy z regulowaniem temperatury ciała dziecka. Tłumaczy to, dlaczego tak wiele dzieci ma wysoką gorączkę w trakcie biegunki. Rodzice powinni pamiętać, że ryzyko odwodnienia jest tym większe, im mniejsze jest dziecko.

Jeżeli u dziecka pojawiła się biegunka, rodzice powinni przede wszystkim zadbać o skuteczne i szybkie nawodnienie organizmu malucha. Dzięki wczesnemu podawaniu płynów można wyraźnie zmniejszyć ryzyko odwodnienia i powikłań z nim związanych. Przez pierwsze 3-4 godziny od wystąpienia objawów biegunki u dziecka zaleca się podawanie mu doustnego preparatu nawadniającego. Tak zwane doustne płyny nawadniające (DPN) są bardziej efektywne w zapobieganiu odwodnieniu niż soki owocowe lub rosół z powodu właściwej osmolarności oraz ściśle określonej ilości glukozy i elektrolitów.

Płyny nawadniające nawadniają w sposób optymalny, nie nasilając przy tym symptomów biegunki. Gdy braki wody i elektrolitów spowodowane rozwolnieniem zostaną wyrównane, należy zacząć normalne żywienie dziecka. W przypadku niemowląt karmionych piersią zaleca się żywienie dziecka mlekiem matki i dodatkowe podawanie dziecku DPN.

Jeśli niemowlę jest karmione mlekiem modyfikowanym, po 3-4 godzinach systematycznego nawadniania płynem należy wrócić do mieszanki mlecznej stosowanej każdego dnia. Podobnie postępuje się w przypadku starszych dzieci. Po upływie 3-4 godzin nawadniania tylko doustnymi płynami nawadniającymi wskazane jest normalne odżywianie. DPN podaje się zwykle po każdym wodnistym, luźnym stolcu.

Doustne nawadnianie uzupełniające należy prowadzić, aż biegunka ustąpi. Dobrym pomysłem jest podanie dziecku probiotyku w celu przywrócenia do normy flory bakteryjnej przewodu pokarmowego. Jej odnowa jest istotna dla organizmu dziecka, ponieważ wszelkie zakażenia w przewodzie pokarmowym są niekorzystne dla mikroflory człowieka. Za pomocą preparatów probiotycznych można przywrócić prawidłowy stan flory bakteryjnej.