5 najczęstszych błędów przy myciu zębów. Sprawdź, czy ich nie popełniasz

Mycie zębów to podstawowy element higieny jamy ustnej. Z jednej strony wydaje się banalnie prosty. Z drugiej, jest jednym z najczęściej źle wykonywanych rytuałów dnia codziennego. Prawidłowa technika szczotkowania oraz systematyczność mają kluczowe znaczenie nie tylko dla świeżego oddechu czy śnieżnobiałego uśmiechu, ale przede wszystkim dla profilaktyki zdrowotnej. Jak prawidłowo myć zęby? Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego:

• zęby powinno się myć co najmniej 2 razy dziennie – rano przed śniadaniem i wieczorem przed snem,
• szczotkowanie powinno trwać minimum 2 minuty, najlepiej z użyciem minutnika lub aplikacji mobilnej,
• warto szczotkować wszystkie powierzchnie zębów: zewnętrzne, wewnętrzne oraz żujące,
• dopełnieniem higieny powinno być codzienne czyszczenie przestrzeni międzyzębowych i języka,
• szczoteczkę należy wymieniać co 3 miesiące lub częściej (np. po chorobie),
• regularna kontrola u dentysty powinna odbywać się minimum raz w roku, a w przypadku dzieci i osób z chorobami przyzębia – nawet co 6 miesięcy [1].

Choć wiele osób uważa, że wie, jak myć zęby, badania pokazują, że ponad połowa Polaków robi to nieprawidłowo [2]. Oto najczęstsze błędy, które mogą osłabiać skuteczność codziennej higieny jamy ustnej:

1. Zbyt krótki czas szczotkowania

Większość osób myje zęby...za szybko. Średni czas szczotkowania to 45 sekund, co nie pozwala na skuteczne usunięcie płytki nazębnej. Tymczasem jak długo myć zęby? Minimum, ile powinno się myć zęby to 2 minuty, z równym podziałem czasu na każdą ćwiartkę jamy ustnej. Pomocne mogą być szczoteczki z wbudowanym timerem lub aplikacje mobilne.

2. Zbyt mocne szczotkowanie

Intuicyjnie wydaje się, że im mocniej szczotkujemy, tym lepiej. To mit. Nadmierny nacisk niszczy szkliwo i podrażnia dziąsła, prowadząc do ich cofania się. To z kolei może zwiększać nadwrażliwość i odsłaniać szyjki zębowe. Lepiej stosować lekkie, kontrolowane ruchy oraz szczoteczki z miękkim lub średnim włosiem.

3. Błędna technika szczotkowania

Wiele osób wykonuje poziome ruchy „w przód i w tył” – nieskuteczne i potencjalnie szkodliwe. Jak szczotkować zęby poprawnie? Najlepiej techniką wymiatającą: od dziąsła ku koronie zęba. Dobrze sprawdzają się też ruchy okrężne. W przypadku szczoteczek sonicznych i elektrycznych – wystarczy prowadzić szczoteczkę powoli po kolejnych powierzchniach zębów, bez dodatkowego ruchu ręką.

4. Płukanie ust po szczotkowaniu

Czy płukać zęby po myciu? To zależy. Choć odruch nakazuje wypłukać usta wodą, lepiej tego nie robić od razu po szczotkowaniu. Woda usuwa fluor zawarty w paście, który powinien pozostać na zębach jak najdłużej. Lepiej wypluć nadmiar pasty i wstrzymać się z płukaniem przez 20–30 minut.

5. Pomijanie przestrzeni międzyzębowych i języka

Szczoteczka nie dociera do wszystkich zakamarków. Dlatego niezbędne jest codzienne oczyszczanie przestrzeni międzyzębowych – nicią, irygatorem lub specjalnymi szczoteczkami. Dodatkowo warto pamiętać o języku, na którym również gromadzą się bakterie odpowiedzialne za przykry zapach [3].

Dowiedz się więcej: Jak myć zęby? Techniki, najczęstsze błędy, porady

Prawidłowa higiena jamy ustnej u dzieci to fundament zdrowych zębów w dorosłości – niestety, także w tym obszarze popełnianych jest wiele błędów. Jednym z najczęstszych jest zbyt późne rozpoczęcie mycia zębów – tymczasem higienę należy wdrażać już od pojawienia się pierwszego ząbka. Wielu rodziców nie wie również, jak myć zęby niemowlaka – wystarczy miękka szczoteczka oraz pasta z fluorem w ilości ziarenka ryżu.

Innym poważnym błędem jest podawanie słodkich napojów i przekąsek przed snem, bez ponownego mycia zębów – to prosta droga do próchnicy. Warto także pamiętać, że dzieci do ok. 8. roku życia nie są w stanie samodzielnie skutecznie szczotkować zębów, dlatego rodzic powinien nadzorować lub pomagać w tej czynności.

Zbyt twarde szczoteczki, za duża ilość pasty, brak nici dentystycznej i pomijanie wizyt adaptacyjnych u dentysty – to kolejne grzechy najczęściej popełniane w dziecięcej higienie. Dobre nawyki warto budować od pierwszych miesięcy życia tak, by dziecko w przyszłości wiedziało, jak poprawnie myć zęby i dlaczego warto to robić regularnie [4].

Dobór odpowiednich produktów do higieny jamy ustnej to krok w stronę bezpieczeństwa i skuteczności codziennych zabiegów. Półki sklepowe uginają się od różnorodnych past, szczoteczek i gadżetów. Ale które z nich naprawdę się sprawdzą?

Szczoteczka

• Dzieciom do 6. roku życia polecane są szczoteczki z miękkim włosiem, np. Jordan Step by Step.
• Osoby dorosłe powinny wybierać szczoteczki o miękkim lub średnim włosiu, np. ekologiczne modele Jordan Green Clean. Włosie twarde nie jest polecane – może niszczyć szkliwo.
• Jak myć zęby z aparatem? Osoby z aparatami ortodontycznymi lub implantami powinny sięgać po dedykowane modele o węższej główce i specjalnym układzie włókien.

Pasta

• Dzieci: od pierwszego zęba do 3. roku życia należy stosować pasty z fluorem (1000 ppm F), takie jak Jordan Kids, w ilości ziarenka ryżu, a dzieci 3-6 lat, w ilości ziarenka grochu.
• Dorośli i dzieci 6+: pasty z fluorem (1450 ppm), najlepiej zawierające składniki wspierające remineralizację szkliwa (np. hydroksyapatyt, ksylitol, aloes).
• Osoby z nadwrażliwością: pasty z azotanem potasu, bez silnych detergentów i substancji ściernych.

Na pytanie: ile razy dziennie myć zęby – odpowiedź brzmi: minimum dwa, a najlepiej po każdym większym posiłku (z zachowaniem odstępu ok. 30 minut po jedzeniu). Jednak to nie tylko częstotliwość, ale przede wszystkim technika i jakość szczotkowania decydują o skuteczności.

Warto co jakiś czas odświeżyć swoją wiedzę na temat tego, kiedy myć zęby jak poprawnie to robić, a także dostosowywać akcesoria do zmieniających się potrzeb – np. dziecięcych, ortodontycznych, senioralnych. Dbałość o detale ma znaczenie – również dla zdrowia całego organizmu.

Przypisy:

• [1] https://pts.net.pl
• [2] www.isbzdrowie.pl/2024/04/polacy-maja-problem-z-myciem-zebow/
• [3] https://dentalpro.pl/higiena-jamy-ustnej-jakich-bledow-powinnismy-unikac
• [4] https://zebolki.pl/higiena-jamy-ustnej-u-dzieci-jak-dbac-o-zeby-krok-po-kroku