80% Polaków robi ten błąd przy jedzeniu. Eksperci: to wpływa na zdrowie i wagę

Badania pokazują bariery dalszego wzrostu konsumpcji warzyw i owoców. Odpowiadają na pytania o:

• ilość owoców i warzyw spożywanych dziennie,
• kolejności spożywania produktów w posiłkach,
• najpopularniejsze gatunki u progu wiosny,
• zamiary większych zakupów w najbliższej przyszłości.

Ile owoców i warzyw powinno się Twoim zdaniem spożywać dziennie?

32% badanych deklaruje, że owoce i warzywa powinny być "dodatkiem w każdym posiłku". Takie postrzeganie produktów, które powinny być podstawą odżywiania, jest wyzwaniem dietetyków.

31% badanych wie, że warzywa i owoce to podstawa. 6 lat temu ten odsetek wyniósł 25%, czyli o 1,9 mln osób mniej. To efekt promocji roli i udziału warzyw i owoców w codziennym odżywianiu.

Na ten wynik składa się 16% Polaków, którzy są zdania, że owoce i warzywa powinny "stanowić połowę każdego posiłku" - co jest rekomendowane przez specjalistów. Oraz 15% Polaków, którzy są zdania, że owoce i warzywa powinny "stanowić połowę tego, co jemy w ciągu dnia".

Naturalnym celem edukacji może być kolejna grupa - 15%, dla których warzywa i owoce powinny "być największą częścią każdego posiłku".

9% wskazuje, że "nie muszą być obecne we wszystkich posiłkach", a 3%, że "nie ma zaleceń ilości owoców i warzyw w diecie". 10% to osoby, które nie wypowiedziały się na ten temat.

Talerz żywieniowy jest symbolem edukacji żywieniowej w Polsce. Dobrze wspiera on konsumpcję warzyw - buduje świadomość roli warzyw w każdym posiłku. To one wizualnie zajmują połowę talerza. Niska konsumpcja owoców - wyjątkowo słabo wizualizowanych w tym modelu - stanowi jeden z największych błędów żywieniowych i jedno z największych wyzwań edukacyjnych.

Istnieją rekomendacje mówiące, że powinno się jeść poszczególne produkty z talerza, w kolejności: "warzywa", "mięso", "ziemniaki" i na koniec "owoce", dla lepszej sytości i niższej glikemii.

80% konsumentów nie potrafi uszeregować produktów w rekomendowanej kolejności ich prawidłowego spożywania. Na pierwszym miejscu warzywa uszeregowało poprawnie tylko 17% badanych. Na drugim miejscu mięso wskazało 21% badanych. Na trzecim miejscu ziemniaki zaznaczyło 16% badanych.

Najwięcej badanych - 44%, wykazało poprawną kolejność spożywania owoców, jako ostatniego produktu z wymienionych. Oznacza to jednak, że - nie wiemy, jak kończyć - nawet w tym przypadku aż 56% osób umieściło owoce niepoprawnie lub nie wybrało ich w ogóle.

21% badanych uważa, że kolejność spożywania produktów z talerza nie ma znaczenia. A 16% jest zdania, że kolejność ma znaczenie, ale jej nie zna.

W marcu 2026 zdecydowanie najpopularniejszym spożywanym owocem były jabłka - spożywało je 87% Polaków. Na drugim miejscu znalazły się gruszki, spożywane przez połowę Polaków (50%). Trzecie miejsce należy do borówki (44%), których statystyczny Polak je najwięcej na świecie. Truskawki i ich przetwory spożywało 38%, a maliny i ich przetwory - 33%.

W marcu 2026 najpopularniejsze warzywo to cebula (89%). Na drugim miejscu znajdują się ex aequo pomidory i marchewka (po 87%). Spożywanie ogórków zadeklarowało 86% Polaków. 3 na 4 Polaków (75%) zadeklarowało spożywanie papryki.

Poziomy tych deklaracji są imponujące, na co rzadko zwracamy uwagę. Większość znanych nam marek, produktów i kategorii osiąga sukces, zdobywając ułamki tych wielkości.

Czy zamierzasz w najbliższym czasie kupować częściej niż dotychczas, któryś z gatunków polskich owoców i warzyw?

Najwięcej badanych deklaruje chęć kupowania w najbliższym czasie, częściej niż dotychczas, polskich pomidorów (48%) i jabłek (44%). Wśród warzyw jako kolejne wymieniają: ogórki (39%), paprykę (35%), a nieco rzadziej pieczarki (26%).

Wśród owoców jako kolejne Polacy wymieniają polskie borówki (30%) i truskawki (29%), maliny (24%), a także czereśnie i śliwki (po 17%). Na kolejnych miejscach znalazła się jagoda kamczacka - 9%, czyli 2,9 mln, oraz agrest - z wynikiem 8%, czyli 2,58 mln konsumentów.

Deklaracje chęci zwiększenia zakupów przed sezonem to wczesny sygnał potencjalnego wzrostu popytu, który pomaga planować nie tylko działania promocyjne. Tylko 2 na 10 badanych deklaruje, że nie zamierza nic zmieniać w sposobie zakupów lub nie ma na ten temat zdania.

Polskie warzywa i owoce są na fali wznoszącej. Rośnie ochota na odżywianie oparte na lokalnych i jak najmniej przetworzonych produktach. Wśród atutów polskich warzyw i owoców jest też biologia miejsca i świadomość, że to co lokalne jest dla nas lepsze.

Przed nami czas łączenia atrybutów regionu, mikroklimatu, gleby, praktyk uprawowych, z elementarną świeżością i lokalnym mikrobiomem. Czas, w którym patriotyzm dietetyczny doda nam perspektywę - obok kup "dla wspólnego dobra" - wybieraj żywność przede wszystkim dla swojego zdrowia i jakości życia. Lokalne jest bowiem lepsze dla Ciebie.

Polska kuchnia jest ważnym obrońcą tożsamości kulturowej. Jest tak, gdyż relatywnie niskie są koszty zachowania tożsamości w jedzeniu. Łatwiej jest nam jeść bardziej polsko niż opierając się globalizacji, zachować odrębne sposoby spędzania wolnego czasu czy model rodziny.

Wśród prawdziwych kotwic i gwiazd są owoce jagodowe. Ich konsumpcja rośnie, a za sprawą sportowców świat zwrócił uwagę także na polskie dania owocowe. Iga Świątek rozsławiła truskawki z makaronem a polscy olimpijczycy pierogi. Oba wydarzenia są zaproszeniem do przypomnienia sobie smaku tych dań dzieciństwa.

Które z rodzajów pierogów chętnie spożyłbyś / spożyłabyś?

Ponad połowa Polaków deklaruje chęć spożywania pierogów z truskawkami (55%). Pierogi z borówką spożyłoby badanych (37%). Na trzecim miejscu wymieniono pierogi z malinami (24%). Pierogi z malinami zdobyły niedawno tytuł "pierogów roku". Będą promowane tak, by zwiększyć spożycie polskich malin.

Bardzo wysokie okazują się deklaracje konsumpcji pierogów z jagodą kamczacką (21%). Nieco rzadziej wskazywano na chęć spożywania pierogów z porzeczką czy jeżynami (po 11%). Wielu Polaków ma ochotę konsumować pierogi z agrestem (7%), minikiwi (6%) a nawet z aronią (5%).

Tylko 2 na 10 badanych nie ma ochoty na pierogi z owocami.

Zrealizowane badania dostarczają wiedzy o trendach i barierach konsumpcji. Wspierają jakość decyzji w obszarze promocji. Wzmacniają wizerunek sektora ogrodniczego jako świadomego marketera.

Badania tego typu pozwalają rozumieć potrzeby konsumentów i lepiej dopasować komunikację do widocznych trendów. Cechą deklaracji jest bowiem fakt, że pokazują motywacje, postawy i intencje zakupowe, a nie tylko "co" ludzie kupują. Aktualne deklaracje to de facto intencje dotyczące zakupów przyszłych.

Fundusz Promocji Owoców i Warzyw monitorował konsumpcję przez ostatnie 6 lat. Producenci finansowali badania deklaracji konsumpcji, które są relatywnie tanie. Alternatywą dla nich są badania na podstawie danych z paragonów z placówek handlu wielko- i małoformatowego.

Badania realizowała firma Kantar Polska, której eksperci na bieżąco interpretowali ich wyniki.

Zrealizowane w marcu br. badania świadomość zalecanej ilości warzyw i owoców w codziennym odżywianiu pokazują lukę między wiedzą a praktyką. Wskazują, gdzie potrzebna jest edukacja wspierająca wzrost spożycia warzyw i owoców. Badania świadomości rekomendacji dotyczących kolejności jedzenia produktów może mieć duże znaczenie dla kształtowania przyszłej strategii promocji warzyw i owoców.

Wiedza, którą nabywamy w drodze edukacji, wpływa na rutyny i nawyki - im większa świadomość zdrowych praktyk, tym większa szansa na częstsze wybory warzyw i owoców.

Badanie zrealizowano w dniach 17-20 marca 2026 r. na reprezentatywnej próbie 1000 Polaków w wieku 16 lat i więcej. Badanie przeprowadzone metodą CAWI. Realizacja Kantar Polska, we współpracy z agencją INSPIRE smarter branding.

Więcej infografik do badań w materiałach na stronie PolskieSuperowoce.pl

#Fundusze Promocji

Opracowanie w ramach realizacji przez Krajowy Związek Grup Producentów Owoców i Warzyw kampanii "Czas na polskie superowoce! Edycja VII". Projekt realizowany jest pod honorowym patronatem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. 

Źródło informacji: Krajowy Związek Grup Producentów Owoców i Warzyw