Aktywne dzieci wiedzą, jak dbać o zdrowy styl życia

Jak pokazuje raport #zacznijodlekkiej 2025 "Wybory żywieniowe dzieci i młodzieży – co na nie wpływa?" przygotowany przez Nestlé Polska, Polski Związek Lekkiej Atletyki oraz Akademię Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie w ramach programu "Lekkoatletyka dla każdego!", ponad 30% dzieci (w zależności od grupy wiekowej) w szkole podstawowej nie je śniadania przed wyjściem do szkoły, a warzywa w szkolnej śniadaniówce pojawiają się zaledwie u co dziesiątego ucznia.

Jednocześnie wyniki badania wskazują, że dzieci aktywne fizyczne podejmują korzystniejsze decyzje żywieniowe: pamiętają o porannym posiłku, zabierają do szkoły drugie śniadanie i wybierają wodę zamiast słodzonych napojów. To pokazuje, że udział w zajęciach sportowych może być jednym z kluczowych czynników budowania prozdrowotnego stylu życia u młodych ludzi.

Ruch i dieta wzajemnie się wzmacniają, ponieważ organizm młodego sportowca potrzebuje odpowiedniego "paliwa", aby efektywnie podejmować wysiłek. Jednocześnie aktywność fizyczna zwiększa zapotrzebowanie na składniki odżywcze, poprawia metabolizm, wspiera utrzymanie prawidłowej masy ciała i sprzyja lepszemu wykorzystaniu energii dostarczanej z pożywieniem. Przyczynia się także do lepszego rozpoznawania potrzeb ciała.

Znaczenie mają także poszczególne grupy składników odżywczych dostarczanych wraz z pożywieniem. Węglowodany złożone zapewniają energię niezbędną do pracy mięśni i mózgu, białko wspiera regenerację oraz odbudowę tkanek po wysiłku, a płyny i elektrolity pomagają utrzymać wydolność oraz koncentrację.

- U dzieci aktywnych fizycznie prawidłowe odżywianie nie jest dodatkiem do treningu, ale jego integralną częścią – wpływa na poziom energii, regenerację, samopoczucie. Gdy dzieci zaczynają rozumieć, jak dieta, nawodnienie czy regeneracja wpływają na ich organizm, efekt jest silniejszy i trwalszy – podkreśla prof. dr hab. Jakub Adamczyk z Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie, współautor raportu #zacznijodlekkiej2025. Działania edukacyjne mają więc kluczowe znaczenie – sprawiają, że zdobyta wiedza i prawidłowe nawyki będą wspierać tych młodych ludzi również w przyszłości, niezależnie, od tego, czy pozostaną oni czynnymi sportowcami.

Jak zauważa ekspert, niezwykle ważną rolę w tym całym procesie odgrywa trener. To właśnie on – obok rodzica – staje się dla dziecka autorytetem, który przekłada wiedzę na praktykę. Jego komunikaty mają realny wpływ na codzienne wybory młodych ludzi, ponieważ są osadzone w doświadczeniu i widocznych efektach treningowych.

Prawidłowe nawyki łatwiej budować wtedy, gdy są konkretne, zrozumiałe i możliwe do systematycznego zastosowania. Praktycznym wsparciem dla rodziców może być lista opracowana na podstawie poradnika "10 zasad zdrowego stylu życia dzieci i młodzieży", przygotowanego w ramach programu "Lekkoatletyka dla każdego!". To proste rekomendacje, które pomagają przełożyć wiedzę o ruchu, diecie, nawodnieniu i regeneracji na codzienne decyzje. Mogą stać się punktem wyjścia do rozmowy z dzieckiem, wspólnego planowania posiłków albo po prostu "check-listą" do powieszenia na lodówce. Ważne, by nie traktować ich jak zestawu zakazów, ale jak codzienną podpowiedź, jak zadbać o energię, koncentrację i dobre samopoczucie.

1. Jedz posiłki regularnie – najlepiej co 3–3,5 godziny, aby dopasować je do rytmu dnia a organizm miał stały dopływ energii potrzebny do nauki, zabawy i aktywności fizycznej.
2. Jedz różnorodnie – sięgaj po różne warzywa, owoce, kasze, pieczywo, ryby, nabiał, jaja czy rośliny strączkowe, bo każdy produkt dostarcza innych składników odżywczych. Pamiętaj, że połowę talerza powinny zajmować warzywa.
3. Pamiętaj o śniadaniu – pierwszy posiłek dnia to energia dla mózgu i mięśni, potrzebna do koncentracji w szkole i aktywności w ciągu dnia.
4. Unikaj podjadania między posiłkami - zasada jest niezwykle prosta: jemy w trakcie posiłków, a nie pomiędzy nimi.
5. Zadbaj o wspólne posiłki – jedzenie z rodziną lub bliskimi sprzyja kształtowaniu zdrowych nawyków żywieniowych i budowaniu pozytywnych relacji.
6. Planuj posiłki z wyprzedzeniem – przygotowana śniadaniówka czy zaplanowany obiad po treningu pomagają uniknąć przypadkowych, mniej wartościowych przekąsek.
7. Pij wodę regularnie – najlepiej małymi łykami przez cały dzień, szczególnie przed aktywnością, w jej trakcie i po wysiłku
8. Ruszaj się każdego dnia – aktywność fizyczna wspiera rozwój, kondycję, odporność, samopoczucie i pomaga utrzymać prawidłową masę ciała.
9. Ograniczaj czas przed ekranem – rób przerwy, dbaj o aktywność poza internetem i zostaw czas na ruch oraz relacje z innymi.
10. Dbaj o sen i regenerację – organizm dziecka potrzebuje odpoczynku, aby rosnąć, uczyć się, regenerować mięśnie i dobrze radzić sobie z emocjami.