Alergia na mleko modyfikowane – objawy, przyczyny i postępowanie

Alergia na mleko modyfikowane to to jeden z typów alergii pokarmowej. Jej istotą jest niepożądana, nadmierna reakcja układu immunologicznego na obecny w mieszance alergen. To najczęściej białka mleka krowiego (za reakcję odpowiada tzw. skaza białkowa), także białka soi.

Symptomy alergii pojawiają się najczęściej u niemowląt w okolicy 6. miesiąca życia. Dzieje się tak, ponieważ niedojrzały układ odpornościowy niemowląt nadmiernie reaguje na różne substancje.

Uczulenie na mleko modyfikowane może wywoływać bardzo różne objawy. Nie są one w jednoznaczne, ponieważ mogą wskazywać na różne dolegliwości czy schorzenia. Symptomy alergii na mleko modyfikowane najczęściej dotyczą układu pokarmowego i układu oddechowego, ale obejmują także skórę. Mogą to być:

• biegunki, zaparcia, kolki, nudności i wymioty, nasilone ulewanie, refluks żołądkowo-przełykowy, krew i śluz w kale, bardzo silny, nieprzyjemny zapach oraz zielony kolor stolca,
• obrzęk warg, języka, podniebienia, świąd jamy ustnej, zapalenie spojówek,
• katar (nieżyt nosa), przewlekły kaszel, kichanie, świąd nosa, świszczący oddech, trudności w oddychaniu,
• rumień, wysypka po mleku modyfikowanym, pokrzywka, świąd skóry, zaczerwienienie, krostki, wypryski, grudki, AZS (atopowe zapalenie skóry). Alergia na mleko modyfikowane często objawia się czerwonymi, suchymi plamami na policzkach (są bardzo czerwone i błyszczące),
• niechęć do jedzenia, odmowa przyjmowania pokarmu, zaburzenia połykania,
• nieprawidłowy przyrost masy i długości ciała.

Po jakim czasie pojawia się alergia na mleko modyfikowane? To zależy. Najczęściej objawy uczulenia występują u dziecka, które po raz pierwszy otrzymało mleko modyfikowane.

Jeśli reakcja alergiczna pojawiła się u malucha, który jest karmiony niezmiennie tym samym mlekiem modyfikowanym, nagła alergia zwykle ma związek ze spożyciem jakiegoś nowego składnika na etapie rozszerzania diety niemowlaka (jajko, czekolada, ryba, orzechy).

Gdy pojawi się uczulenie na mleko modyfikowane, należy udać się do pediatry. Diagnostyka alergii wymaga bowiem przeprowadzenia badania lekarskiego oraz wywiadu, badań dodatkowych, diecie eliminacyjnej i próbie prowokacji.

Polega ona na podawaniu pod kontrolą lekarza produktu podejrzewanego o wywoływanie reakcji nadwrażliwości, w stopniowo zwiększających się ilościach. Jeśli u dziecka karmionego mlekiem modyfikowanym stwierdza się alergię na białka mleka krowiego lub inne białka, na których opiera się mieszanka (białka sojowe, białka mleka koziego czy białka mleka owczego), konieczne jest wybranie innego, bezpiecznego produktu.

Gdy dziecko nie toleruje klasycznej mieszanki, konieczne jest wprowadzenie specjalistycznej preparatu mlekozastępczego. To ważne, ponieważ wyeliminowanie z diety alergenu jest podstawową i najważniejszą metodą leczenia alergii pokarmowej.

Jakie mleko dla alergika?

Niemowlęta i dzieci uczulone na białka mleka krowiego, powinny spożywać specjalne mieszanki, w których białka zostały zhydrolizowane (tzw. pocięte na mniejsze fragmenty).

Dla alergików polecane są zarówno mieszanki o znacznym stopniu hydrolizy białek (aby były łatwiej przyswajane przez organizm dziecka), jak i preparaty aminokwasowe. Preparaty o niższym stopniu hydrolizy białek to mieszanki HA (mieszanki hipoantygenowe oznaczone jako „HA”). Mleko modyfikowane bez białka krowiego wytwarzane jest z izolatów białka sojowego.

W sytuacji, gdy u dziecka zdiagnozowano alergię na mleko modyfikowane i obecne w nich białka mleka, nie należy podawać mu jogurtów, kefirów, serków homogenizowanych, czekolady i innych produktów, które zwierają alergen. Jednocześnie, ponieważ tego typu nadwrażliwość u większości dzieci ustępuje do 3. roku życia. Z tego powodu należy co jakiś czas (np. co pół roku), podawać dziecku produkty mleczne w małych ilościach, obserwując reakcję organizmu.

Zdarza się, że uczulenie na białka mleka krowiego wymaga wdrożenia leczenia farmakologicznego. Wówczas podaje się leki na alergię, które zmniejszają jej objawy (objawy uczulenia na mleko stopniowo zanikają w ciągu 2-4 tygodni). Nie zastępują jednak diety eliminacyjnej.

Możliwe jest wdrożenie leków przeciwhistaminowych oraz glikokortykosteroidów. Czasem silna, nagła alergia na mleko modyfikowane wymaga udzielenia natychmiastowej pomocy medycznej (gdy występują problemy z oddychaniem czy obrzęk).