Angina w ciąży – przyczyny, objawy, leczenie i zagrożenia

Angina w ciąży jest chorobą dokuczliwą i niebezpieczną. Ma to związek z tym, że towarzysząca jej wysoka gorączka może wywołać teratogenność płodu, a nawet jego obumarcie. To groźne zwłaszcza w pierwszym trymestrze. Trzeba jednak pamiętać, że możliwość przenikania chorobotwórczych drobnoustrojów przez łożysko wzrasta wraz z wiekiem płodu.

Oznacza to, że angina na początku ciąży wiąże się z niewielkim ryzykiem zarażenia dziecka w porównaniu z drugim czy trzecim trymestrem.

Dobra wiadomość jest taka, że im dziecko jest większe i starsze, tym większą ma odporność. Nawet gdy dojdzie do zakażenia płodu, czyli gdy wirus przeniknie przez łożysko na dalszych etapach czy pod koniec ciąży, mogą się pojawić wyłącznie niegroźne objawy.

Angina, czyli ostre zapalenie migdałków i błony śluzowej gardła, jest ogólnoustrojową chorobą zakaźną i dość powszechną infekcją górnych dróg oddechowych. Wywołują ją zarówno wirusy (przede wszystkim adeno- i rhinowirusy), jak i bakterie (paciorkowce, gronkowce).

Specjaliści są zdania, że niemal 70% zachorowań ma etiologię wirusową. Chorobę wywołana bakteriami ropotwórczymi rozpoznaje się w mniej więcej 30% przypadków. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową, a szczyt zachorowań przypada na sezon jesienno-zimowy.

Różnice w etiologii anginy przekładają się zarówno na jej przebieg, jak i leczenie. Angina wirusowa jest podobna do przeziębienia, ma zwykle lżejszy przebieg i jest łatwiejsza do wyleczenia.

Objawy anginy wirusowej w ciąży to:

• ból głowy, stawów i mięśni,
• katar,
• kaszel, chrypka,
• zaczerwienienie błony śluzowej gardła,
• ból gardła, który nasila się podczas przełykania,
• zmęczenie, osłabienie, uczucie rozbicia,
• powiększenie węzłów chłonnych szyjnych,
• stan podgorączkowy,
• lekko powiększone, pokryte przekrwioną błoną śluzową migdałki. Widać na nich drobne pęcherzyki.

Angina bakteryjna, będąca często anginą ropną, jest bardziej uciążliwa, ponieważ jej objawami jest nie tylko wysoka gorączka, ale i inne dokuczliwe dolegliwości. Infekcja często rozwija się szybko i gwałtownie.

Objawy anginy bakteryjnej w ciąży to:

• silny ból gardła, który nasila się podczas przełykania, a nawet mówienia. Często promieniuje do uszu,
• wysoka gorączka,
• zmiany na migdałkach: zaczerwienienie, rozpulchnienie, później śluzowo-ropne naloty, ból,
• ból głowy,
• ból brzucha, brak apetytu,
• bóle mięśni, kości i stawów,
• osłabienie, poczucie rozbicia,
• powiększenie węzłów chłonnych w okolicy żuchwy.

Kobieta, której dokucza angina w czasie ciąży, musi być otoczona opieką lekarza. Jej leczenie często oznacza bowiem antybiotykoterapię (ewentualne niepożądane skutki antybiotykoterapii są mniejsze niż te wywołane przez bakterie). Ponadto zlekceważone bądź źle leczone wirusowe zapalenie gardła może ulec nadkażeniu lub do zakażenia bakteryjnego może dojść zakażenie wirusem.

Trzeba pamiętać, że angina w ciąży jest groźna, ponieważ grozi powikłaniami zarówno u matki, jak i dziecka. Do możliwych należą wady rozwojowe u płodu, niedotlenienie, jak również poronienie. Nie wolno jej bagatelizować.

Ponieważ terapia zależy od podłoża choroby, dlatego tak ważne jest prawidłowe rozpoznanie. Z uwagi na to, że wirusowe zapalenie migdałków i angina bakteryjna w obrębie jamy ustnej i gardła wywołują bardzo podobne objawy, ich odróżnienie jest trudne.

Aby mieć pewność, dobrze wykonać posiew wymazu z gardła w kierunku Str. pyogenes (paciorkowca z grupy A). Gdy badanie potwierdzi zakażenie bakteryjne, lekarz przepisuje dozwolony antybiotyk na anginę (preparaty skuteczne w walce z paciorkowcami z grupy A, to jest z grupy penicylin). Lekiem z wyboru na paciorkowcowe zapalenie gardła jest fenoksymetylopenicylina.

Ponadto angina w ciąży musi być leczona objawowo (niezależnie od etiologii). Bardzo ważne jest zbijanie gorączki (można stosować paracetamol). By łagodzić ból gardła i zmniejszyć zmiany ropne w jamie ustnej, można stosować płukanki ziołowe z szałwii i rumianku lub bezpieczne dla ciężarnych spraye do gardła.

Na katar pomogą zarówno inhalacje, jak i krople bądź sztyfty do nosa, które są stosowane przez krótki czas (preparaty zwężające naczynia krwionośne działają ogólnoustrojowo, co oznacza, że po pewnym czasie mogą wpływać na ukrwienie łożyska).

Warto sięgać po rozgrzewające herbaty, które wesprą w walce z chorobą. Pomogą także maliny, mleko z miodem, herbata z imbirem i miodem, a także cebula i czosnek.