Atopowe zapalenie skóry pod kontrolą. Jak przynieść skórze ulgę?

Skala problemu jest większa, niż mogłoby się wydawać. Według analizy opublikowanej w 2025 roku na łamach "The Lancet Respiratory Medicine" liczba osób z AZS na świecie wzrosła ze 107 milionów w 1990 roku do około 129 milionów w 2021 roku. [1] Warto jednak zaznaczyć, że wzrost liczby przypadków nie oznacza wzrostu częstości choroby po uwzględnieniu zmian demograficznych.

Co ciekawe, badania wskazują również na różnice między płciami. W przeglądzie epidemiologicznym opublikowanym w "British Journal of Dermatology" oszacowano, że AZS występuje u około 2,8% kobiet i 2,4% mężczyzn na świecie. [2] Choroba może więc dotknąć każdego, choć jej częstość różni się w zależności od wieku, płci i regionu.

Atopowe zapalenie skóry to przewlekła, nawrotowa choroba zapalna, której podłożem są m.in. zaburzenia funkcjonowania bariery naskórkowej i nieprawidłowa odpowiedź układu odpornościowego. Skóra osób z AZS łatwiej traci wodę i jest bardziej podatna na działanie czynników drażniących. Charakterystyczne objawy to suchość, świąd, zaczerwienienie oraz zmiany zapalne, które mogą pojawiać się na różnych obszarach ciała, w tym na twarzy.

Przebieg choroby bywa nieprzewidywalny. Okresy względnego spokoju przeplatają się z zaostrzeniami, podczas których skóra staje się wyjątkowo wrażliwa. Objawy mogą nasilać m.in. niewłaściwie dobrane kosmetyki, drażniące detergenty czy niektóre czynniki środowiskowe.

Warto zatem wiedzieć nie tylko, jak rozpoznawać objawy, lecz także jakie mechanizmy odpowiadają za rozwój AZS i jakie postępowanie zalecają dermatolodzy. Szczegółowe omówienie tych zagadnień można znaleźć w eksperckim poradniku na blogu marki BasicLab: https://basiclab.shop/pl/blog/atopowe-zapalenie-skory-jak-zlagodzic-objawy-azs-1765355476

Materiał wyjaśnia przyczyny choroby, omawia możliwości leczenia i podpowiada, jak wspierać skórę w codziennej pielęgnacji.

Jednym z najważniejszych elementów postępowania przy AZS jest systematyczna pielęgnacja ukierunkowana na wspieranie bariery naskórkowej. To właśnie ona pomaga ograniczać nadmierną utratę wody i chroni skórę przed niekorzystnym wpływem czynników zewnętrznych.

W zdrowym naskórku komórki otoczone są lipidami, które tworzą swoiste uszczelnienie. W przypadku skóry atopowej funkcjonowanie tej struktury jest zaburzone. Dlatego samo dostarczanie składników wiążących wodę może okazać się niewystarczające. Istotne jest również regularne stosowanie preparatów pomagających ograniczać jej utratę.

Podstawę codziennej pielęgnacji przy AZS stanowi emolientoterapia, czyli systematyczne stosowanie odpowiednio dobranych preparatów natłuszczających i nawilżających. Warto pamiętać o niej nie tylko podczas zaostrzeń, ale również wtedy, gdy skóra wygląda na zdrową.

Równie ważne jest delikatne oczyszczanie. Najlepiej wybierać łagodne, bezzapachowe preparaty myjące, unikać gorącej wody i intensywnego pocierania skóry ręcznikiem. Każdy z tych pozornie drobnych nawyków może mieć znaczenie dla codziennego komfortu.

Choć podstawą pielęgnacji skóry atopowej pozostają emolienty, odpowiednio dobrane serum do twarzy może stanowić jej dodatkowy element, szczególnie w okresach, gdy objawy choroby są dobrze kontrolowane.

Serum to kosmetyk, którego formułę opracowuje się z myślą o określonych potrzebach skóry. Może zawierać składniki nawilżające, lipidowe czy wspierające funkcjonowanie bariery naskórkowej. Nie oznacza to jednak, że każdy produkt tego typu będzie odpowiedni dla osoby z AZS. Najważniejszy jest nie sam rodzaj kosmetyku, lecz jego skład, tolerancja przez skórę i aktualny stan naskórka.

Uwaga: Podczas aktywnego zaostrzenia AZS, szczególnie gdy skóra jest silnie zaczerwieniona, popękana lub podrażniona, lepiej ograniczyć eksperymentowanie z nowymi kosmetykami i skoncentrować się na postępowaniu zaleconym przez dermatologa.

Skóra z AZS wymaga szczególnej uwagi, dlatego przy wyborze serum warto kierować się przede wszystkim jej aktualnymi potrzebami. Jeśli jest sucha, napięta i podatna na podrażnienia, najlepiej postawić na kosmetyki, które pomogą zadbać o odpowiedni poziom nawilżenia i wesprą naturalną barierę ochronną naskórka.

Dobrym punktem wyjścia są sera przeznaczone do skóry suchej, wrażliwej i ultrawrażliwej. Warto szukać w nich takich składników jak ceramidy, skwalan, pantenol czy kwas hialuronowy. Nie bez znaczenia jest również cała formuła produktu – im lepiej dopasowana do potrzeb skóry, tym większa szansa, że kosmetyk będzie dobrze tolerowany.

Wybór odpowiedniego serum może ułatwić szeroka oferta marki BasicLab, która opracowuje kosmetyki z myślą o różnych potrzebach i problemach skóry. Wśród dostępnych produktów znajdują się zarówno sera intensywnie nawilżające, jak i formuły wspierające barierę hydrolipidową czy pielęgnację skóry skłonnej do podrażnień. Dzięki temu również osoby z AZS mogą znaleźć propozycje warte rozważenia w swojej codziennej pielęgnacji. Poszczególne produkty można poznać tutaj: https://basiclab.shop/pl/menu/twarz/kategoria/serum-344.

Trzeba jednak pamiętać, że nawet kosmetyk przeznaczony do skóry wrażliwej nie zawsze sprawdzi się u osoby z AZS. Dlatego nowe produkty najlepiej wprowadzać stopniowo, obserwując reakcję skóry. Szczególnie w okresach zaostrzenia choroby warto ograniczyć pielęgnację do sprawdzonych preparatów i stosować się do zaleceń dermatologa.

W pielęgnacji skóry atopowej więcej nie zawsze znaczy lepiej. Rozbudowana rutyna, oparta na wielu silnie działających składnikach aktywnych, może niepotrzebnie zwiększać ryzyko podrażnień.

Rano zazwyczaj wystarczy:

• delikatne oczyszczenie,
• zastosowanie odpowiedniego preparatu nawilżająco-natłuszczającego
• oraz ochrona przeciwsłoneczna dobrana do tolerancji skóry.

Wieczorem należy:

• łagodnie usunąć zanieczyszczenia i pozostałości kosmetyków,
• a następnie zadbać o emolientoterapię.

Jeżeli skóra dobrze toleruje dodatkowy produkt, w rutynie można uwzględnić łagodne serum nawilżające, stosowane przed kremem. Serum nie zastępuje jednak emolientu ani zaleconego leczenia dermatologicznego.

Życie z atopowym zapaleniem skóry wymaga uważności, ale nie musi oznaczać rezygnacji ze świadomej pielęgnacji twarzy. Kluczowe jest zrozumienie potrzeb skóry, unikanie indywidualnych czynników drażniących oraz regularne stosowanie dobrze tolerowanych preparatów.

Odpowiednio dobrane serum może uzupełniać codzienną rutynę, jednak nie jest jej obowiązkowym elementem. Znacznie ważniejsze pozostają emolientoterapia, delikatne oczyszczanie i właściwe leczenie choroby.

W przypadku AZS najlepsza pielęgnacja to nie ta, która obiecuje najszybsze rezultaty, lecz ta, która odpowiada na aktualne potrzeby skóry i pozwala zachować regularność bez niepotrzebnego ryzyka podrażnień.

Bibliografia

[1] GBD 2021 Asthma and Allergic Diseases Collaborators. (2025). Global, regional, and national burden of asthma and atopic dermatitis, 1990–2021, and projections to 2050: a systematic analysis of the Global Burden of Disease Study 2021. The Lancet Respiratory Medicine, 13(5), 425–446.

DOI: https://doi.org/10.1016/S2213-2600(25)00003-7

[2] Tian J., Zhang D., Yang Y. i wsp. (2024). Global epidemiology of atopic dermatitis: a comprehensive systematic analysis and modelling study. British Journal of Dermatology, 190(1), 55–61.