Azbestoza - przyczyny, objawy i leczenie

Za rozwój choroby odpowiada azbest, czyli minerał w postaci włókien, wykorzystywany w przeszłości do wzmocnienia eternitu. Dzięki wprowadzeniu w Polsce w 1997 roku ustawy o zakazie produkcji i stosowania wyrobów azbestowych udało się zmniejszyć częstość zachorowań na azbestozę. Jeśli jednakazbest wraz z wdychanym powietrzem dostanie się do oskrzelików i pęcherzyków płucnych, zostaje rozpoznany przez układ immunologiczny jako ciało obce. W wyniku walki organizmu z drobinkami azbestu dochodzi do rozwoju stanu zapalnego.

Ze względu na to, że azbest to włókno trwałe, układ odpornościowy jest zmuszony do nieustannej pracy. Biorące udział w reakcji odpornościowej fibroblasty z czasem powodują włóknienie tkanki płucnej, co prowadzi do ich niewydolności. Objawy choroby to duszność wysiłkowa i złe samopoczucie. Im bardziej azbestoza się rozwija, tym większe są problemy z oddychaniem, palce przybierają pałeczkowaty kształt, a skóra sinieje. Pylica płuc może prowadzić do rozwoju takich groźnych chorób, jak niewydolność płuc, międzybłoniak opłucnej, rak płuc i rak nerkowokomórkowy.

Diagnostyka azbestozy rozpoczyna się od dokładnego wywiadu lekarskiego, podczas którego specjalista stara się ustalić stopień ekspozycji pacjenta na azbest. Następnie zlecane są takie badania, jak badanie obrazowe klatki piersiowej z oceną płuc i spirometria, czyli badanie czynnościowe układu oddechowego. Nie ma specjalnego leczenia tej choroby. Poprzez zmianę stylu życia i podjęcie kilku prostych kroków można jednak poprawić jakość życia i spowolnić rozwój azbestozy. Przede wszystkim konieczne jest unikanie kontaktu z azbestem. W tym celu należy usunąć eternit z dachu, angażując do tego wyspecjalizowanych robotników.

Oprócz tego warto zaprzestać palenia, gdyż jest to dodatkowy czynniki prowadzący do upośledzenia funkcji płuc. Ponadto trzeba szczepić się przeciwko grypie i pneumokokom, bowiem osoby z chorobami płuc są szczególnie narażone na ciężki przebieg tych chorób, a także związane z nimi powikłania. Chory na azbestozę powinien także prawidłowo i do końca leczyć infekcje i regularnie wykonywać badania kontrolne.

O ochronie przed azbestem powinni w szczególności pamiętać pracownicy wystawieni na jego działanie. Zabezpieczenie przed tym włóknem obejmuje noszenie specjalnej odzieży ochronnej i stosowanie środków technicznych zapobiegających emisji pyłu i jego przedostawaniu się do dróg oddechowych.

Źródła

1. Odległe skutki narażenia na kontakt z pyłem azbestowym
2. Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
3. Antczak A. Wielka interna - pulmonologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2010, ISBN 978-83-60135-76-1
4. Marek K. Choroby zawodowe, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-2572-9