Badanie izotopowe wątroby - wskazania i przebieg badania

Badanie wątroby pozwala w nieinwazyjny sposób ocenić stopień uszkodzenia narządu oraz rozpoznać choroby wątrobowe. Statyczna scyntygrafia wątroby służy ocenieniu stopnia zaawansowania uszkodzenia miąższu tego narządu, który występuje razem ze stanem zapalnym lub marskością. Scyntygrafia wątroby pozwala też wykryć guz.

Badanie scyntygraficzne naczyniaków wątrobypozwala na odróżnienie naczyniaków od występujących bezobjawowych zmian złośliwych.

Scyntygrafia dróg żółciowych służy zbadaniu szybkości, z jaką żółć jest wydzielana przez miąższ wątroby. Tego typu badanie izotopowe wątroby ocenia drożność przewodów żółciowych. Scyntygrafia naczyniaków wątroby umożliwia odróżnienie naczyniaka od zmian złośliwych.

Badanie izotopowe wątroby przeprowadza się w razie powiększenia wątroby lub śledziony, przewlekłego zapalenia, uszkodzenia (przez leki lub alkohol), marskości. Inne wskazania do przeprowadzenia badania to guzy wątrobowe i przerzutowe, torbielowatość, naczyniaki, choroby dróg żółciowych, zaburzenia odpływu żółci, hemochromatoza (metaboliczna choroba dziedziczna, w której dochodzi do nadmiernego wchłaniania żelaza) czy choroba Willsona (tzw. zwyrodnienie soczewkowo–wątrobowe uwarunkowane genetycznie, polegające na zaburzonym metabolizmie miedzi w organizmie).

Do scyntygrafii wątroby nie mogą przystąpić kobiety w ciąży oraz w II połowie cyklu miesiączkowego, u których zaistniała możliwość zapłodnienia.

Badanie wątroby przeprowadzane jest na czczo. Izotop wprowadzany jest cewnikiem dożylnie. Poprzez układ krwionośny dostaje się do wątroby lub wydziela i wydala się z żółcią. Badanie scyntygraficzne wątroby wykonuje się 10-15 minut, a scyntygrafię dróg żółciowych ok. 5 minut po podaniu radioznacznika. Czas badania wynosi 5-10 minut w przypadku scyntygrafii wątroby, a 60 minut w scyntygrafii dróg żółciowych. Najdłużej trwa badanie naczyniaków wątroby, ok. 1,5 h. Scyntygrafia może być wykonywana w każdym wieku. W przypadku jednak, gdy badanym jest dziecko, zaleca się podać środki uspokajające. Pacjent powinien być w pozycji leżącej, podczas badania może pozostać w ubraniu, jednak nie powinien mieć przy sobie metalowych przedmiotów. Przed badaniem należy powiedzieć lekarzowi o przyjmowanych lekach, skłonnościach do krwawień, możliwej ciąży. W trakcie badania konieczne jest zgłoszenie wszelkich dolegliwości, jak np. duszność, osłabienie, ból głowy i inne, jeżeli wystąpią. Po badaniu warto wypić ok. 1 litra płynów. Dzięki temu wypłukane zostaną pozostałości izotopu.

Powikłania po scyntygrafii są rzadkie, jednak czasem może wystąpić:

• krwiak w miejscu wprowadzenia cewnika;
• spadek ciśnienia tętniczego;
• odczyn alergiczny na środek cieniujący w postaci wysypki, pokrzywki lub rumienia.

Niekiedy pojawiają się także nudności i wymioty, bóle głowy czy dreszcze.

Źródła

1. Postępy w diagnostyce i leczeniu chorób dróg żółciowych
2. Konturek S. Gastroenterologia i hepatologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-3188-5
3. Nowak S., Rudzki K., Piętka E., Czech E. Zarys medycyny nuklearnej, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1998, ISBN 83-200-2273-8
4. Pruszyński B. Radiologia - diagnostyka obrazowa, Rtg, TK, USG, MR i medycyna nuklearna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4325-9