Leki na ADHD działają w inny sposób, niż sądzono. Badanie na tysiącach dzieci

Przez dekady dominowało przekonanie, że leki stymulujące stosowane w ADHD poprawiają funkcjonowanie głównie dlatego, że wzmacniają uwagę – czyli bezpośrednio wpływają na sieci mózgowe odpowiedzialne za koncentrację. Nowe wyniki opublikowane w "Cell" sugerują jednak inny mechanizm.

Nowe spojrzenie na leki na ADHDNowe spojrzenie na leki na ADHD
Źródło zdjęć: © Adobe Stock / X
Angelika Grabowska

Co dzieje się w mózgu po lekach na ADHD?

Zespół z Washington University School of Medicine w St. Louis przeanalizował dane z funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fMRI) pochodzące od ok. 5,8 tys. dzieci w wieku 8–11 lat. Badacze porównali skany tych, którzy w dniu badania przyjęli stymulant, z wynikami dzieci, które leku nie brały.

Różnice dotyczyły przede wszystkim obszarów i sieci związanych z pobudzeniem i czuwaniem oraz z przewidywaniem, na ile dana czynność będzie opłacalna i satysfakcjonująca. Jednocześnie nie zaobserwowano wyraźnego wzmocnienia aktywności w sieciach tradycyjnie łączonych z uwagą.

Co istotne, obserwację sprawdzono też w małym eksperymencie z udziałem pięciu zdrowych dorosłych, którym wykonano fMRI przed i po przyjęciu dawki stymulantu. Wzorzec zmian był podobny: silniejsza aktywacja systemów pobudzenia i nagrody, bez prostego efektu w sieciach uwagi. Autorzy interpretują to w praktyczny sposób: leki nie tyle wyostrzają uwagę, ile sprawiają, że mózg jest bardziej obudzony i chętniej podejmuje wysiłek.

W 72 godziny uczą się, jak zostać terapeutą. "Brawura"

- Jako neurolog dziecięcy przepisuję dużo stymulantów i zawsze uczono mnie, że wzmacniają one systemy uwagi, dając pacjentom większą kontrolę nad tym, na czym się skupiają. Nasze badanie pokazało, że tak nie jest. Poprawa uwagi jest efektem wtórnym tego, że dziecko jest bardziej czujne i uznaje zadanie za bardziej nagradzające, co naturalnie sprzyja koncentracji - komentował współautor publikacji Benjamin Kay.

Sen w diagnostyce. Element, którego nie wolno pominąć

Badanie zwraca też uwagę na jeszcze jeden trop: część obserwowanych zmian przypominała wzorce związane z dobrze przespanym snem. To ważny sygnał, że w diagnostyce objawów podobnych do ADHD warto dokładnie oceniać jakość snu – bo niewyspanie u dzieci potrafi naśladować problemy z uwagą i impulsywność, a stymulant może częściowo maskować źródło trudności.

Źródło: PAP

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie
Poród w szpitalu bez porodówki. "Izby porodowe" jako odpowiedź na demograficzne tąpnięcie
Poród w szpitalu bez porodówki. "Izby porodowe" jako odpowiedź na demograficzne tąpnięcie
Witaminy z grupy B nie zawsze dobre. Co pokazało 10 lat badań?
Witaminy z grupy B nie zawsze dobre. Co pokazało 10 lat badań?
Śmierć 31-latki po planowym cesarskim cięciu w Grójcu. Prokuratura bada sprawę
Śmierć 31-latki po planowym cesarskim cięciu w Grójcu. Prokuratura bada sprawę
Co łączy ludzi, którzy dożywają 110 lat? Nowe dane z Brazylii
Co łączy ludzi, którzy dożywają 110 lat? Nowe dane z Brazylii
Trendy żywieniowe 2026. Ten składnik ma być podstawą talerzy
Trendy żywieniowe 2026. Ten składnik ma być podstawą talerzy
Olej rybi nie zawsze chroni serce? Zaskakujące wyniki dużego badania
Olej rybi nie zawsze chroni serce? Zaskakujące wyniki dużego badania
Witamina D może pomóc w stanach przedcukrzycowych. Ważna jest dawka
Witamina D może pomóc w stanach przedcukrzycowych. Ważna jest dawka
Patrol policji uratował życie mężczyzny, a kierowcy mijali i odjeżdżali. "Objawy były jednoznaczne"
Patrol policji uratował życie mężczyzny, a kierowcy mijali i odjeżdżali. "Objawy były jednoznaczne"
Ciągłe uczucie zimna. Co może je wywoływać?
Ciągłe uczucie zimna. Co może je wywoływać?
Warszawa. Ciężarna pacjentka zmarła po zabiegu. "Nie spotkałem się dotąd z podobną sprawą"
Warszawa. Ciężarna pacjentka zmarła po zabiegu. "Nie spotkałem się dotąd z podobną sprawą"
Szpitale nie płacą za krew na czas. Zaległości urosły do prawie 100 mln zł
Szpitale nie płacą za krew na czas. Zaległości urosły do prawie 100 mln zł
"Supergrypa" uderza w USA. Pięć zgonów i gwałtowny wzrost hospitalizacji
"Supergrypa" uderza w USA. Pięć zgonów i gwałtowny wzrost hospitalizacji