Leki na ADHD działają w inny sposób, niż sądzono. Badanie na tysiącach dzieci

Zespół z Washington University School of Medicine w St. Louis przeanalizował dane z funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fMRI) pochodzące od ok. 5,8 tys. dzieci w wieku 8–11 lat. Badacze porównali skany tych, którzy w dniu badania przyjęli stymulant, z wynikami dzieci, które leku nie brały.

Różnice dotyczyły przede wszystkim obszarów i sieci związanych z pobudzeniem i czuwaniem oraz z przewidywaniem, na ile dana czynność będzie opłacalna i satysfakcjonująca. Jednocześnie nie zaobserwowano wyraźnego wzmocnienia aktywności w sieciach tradycyjnie łączonych z uwagą.

Co istotne, obserwację sprawdzono też w małym eksperymencie z udziałem pięciu zdrowych dorosłych, którym wykonano fMRI przed i po przyjęciu dawki stymulantu. Wzorzec zmian był podobny: silniejsza aktywacja systemów pobudzenia i nagrody, bez prostego efektu w sieciach uwagi. Autorzy interpretują to w praktyczny sposób: leki nie tyle wyostrzają uwagę, ile sprawiają, że mózg jest bardziej obudzony i chętniej podejmuje wysiłek.

- Jako neurolog dziecięcy przepisuję dużo stymulantów i zawsze uczono mnie, że wzmacniają one systemy uwagi, dając pacjentom większą kontrolę nad tym, na czym się skupiają. Nasze badanie pokazało, że tak nie jest. Poprawa uwagi jest efektem wtórnym tego, że dziecko jest bardziej czujne i uznaje zadanie za bardziej nagradzające, co naturalnie sprzyja koncentracji - komentował współautor publikacji Benjamin Kay.

Badanie zwraca też uwagę na jeszcze jeden trop: część obserwowanych zmian przypominała wzorce związane z dobrze przespanym snem. To ważny sygnał, że w diagnostyce objawów podobnych do ADHD warto dokładnie oceniać jakość snu – bo niewyspanie u dzieci potrafi naśladować problemy z uwagą i impulsywność, a stymulant może częściowo maskować źródło trudności.

Źródło: PAP