Badanie plwociny

Najczęściej do badania potrzebny jest materiał z trzech kolejnych dni. Lekarz może zdecydować o pobieraniu plwociny z całej doby, zdarza się tak podczas pobierania materiału do badania cytologicznego. Możliwe też jest pobranie wydzieliny przez odsysanie podczas badania bronchoskopem lub odessanie cewnikiem. Przed odkrztuszeniem plwociny należy jedynie zadbać o higienę jamy ustnej:

• umycie zębów;
• wypłukanie jamy ustnej przegotowaną wodą;
• usunięcie protez zębowych.

Ma to bardzo duży wpływ na wynik badania.

Materiał przechowuje się w jałowych przezroczystych pojemnikach. Pacjent przeważnie otrzymuje ten pojemnik wraz ze skierowaniem na badania i odpluwa plwocinę bezpośrednio do niego. By prawidłowo wykonać badanie, potrzebne jest 2-10 ml plwociny. Jeżeli plwocina jest pobierana od osoby, która kaszle, należy to robić z dala od innych osób, by nie narażać ich na ryzyko zakażenia.

Gdy występuje trudność z uzyskaniem materiału do badań, istnieje możliwość zastosowania inhalacji ogrzanym do temperatury 50°C roztworem soli kuchennej w aerozolu. W tym celu stosuje się nebulizator do inhalacji. Do uzyskania plwociny można też stosować środki wykrztuśne. Materiał po pobraniu powinien jak najszybciej trafić do laboratorium w zamkniętym, przeznaczonym do tego pojemniku. Powinien być on opisany imieniem, nazwiskiem oraz datą urodzenia osoby, od której pochodzi materiał do badania.

Pobraną plwocinę bada się pod kątem rodzaju komórek (badanie cytologiczne) i bakterii (badanie mikrobiologiczne). W laboratorium materiał pobrany do badania jest przygotowywany w pracowni histopatologicznej (badanie cytologiczne) lub mikrobiologicznej (badanie bakteriologiczne). Wydzielina z drzewa oskrzelowego jest oglądana przez specjalistę gołym okiem. Następnie po nałożeniu na szkiełko wydzielina jest wybarwiana odpowiednimi technikami, by mogła zostać zbadana pod mikroskopem. W pracowni mikrobiologicznej wykonuje się tzw. posiewy, które pozwalają uzyskać antybiogramy. Antybiogramy dają możliwość precyzyjnego dobrania leków.

Badanie plwociny jest podstawowym badaniem przy wykrywaniu:

• komórek nowotworowych (rak płuca);
• prątków gruźlicy;
• innych bakterii.

Badanie bakteriologiczne pozwala na rozpoznanie czynników wywołujących zakażenie, a co za tym idzie, rozpoczęcie odpowiedniej farmakoterapii oraz na kontrolowanie postępów leczenia chorób płuc.

Gdy zamiast plwociny do badania dostarczymy ślinę, wykonanie badanie nie będzie możliwe.

Źródła

1. Nowe testy na raka płuc
2. Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
3. Antczak A. Wielka interna - pulmonologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2010, ISBN 978-83-60135-76-1
4. Czech A., Tatoń J. Diagnostyka internistyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3156-7