Białaczka skóry - typy, objawy, wygląd i lokalizacja zmian

Białaczka skóry obejmuje zmiany skóry, które są związane z naciekaniem przez komórki nowotworowe. Chorobę cechuje ilościowe i jakościowe zmiany białych krwinek we krwi, w szpiku oraz w narządach wewnętrznych, takich jak śledziona czy węzły chłonne.

Do ich pojawienia się dochodzi w sytuacji, gdy komórki białaczkowe, obecne we krwi obwodowej, przenikają do skóry. W przebiegu białaczki mogą wystąpić różne rodzaje zmian skórnych.

Przy zajęciu przez komórki białaczkowe skóry na jej powierzchni mogą pojawić się guzki lub płaskie wykwity, a także zmiany niespecyficzne, przybierające postać tak zwanego „leukemidu”.

To rogowaciejąca erytrodermia, rumień guzowaty, zapalenie naczyń, rumień, zespół Sweeta. Czasem pojawia się świąd skóry oraz obrzęk naczynioruchowy.

Typowe wykwity białaczki skóry mają postać grudek i guzków o:

• barwie fioletowej lub czerwonobrunatnej,
• spoistej konsystencji,
• kopulastym kształcie,
• dobrze odgraniczonych brzegach,
• powierzchniowych owrzodzeniach, rzadziej pęcherzach.

Białaczka skóry obejmuje głównie: powieki, mosznę oraz okolice, w których doszło do urazów mechanicznych. W przewlekłej białaczce limfatycznej zmiany mogą pojawiać się na twarzy. Bywa, że zmiany obejmują tkankę podskórną i wały paznokciowe.

Częstym objawem ostrych postaci białaczek są nacieki w obrębie błony śluzowej jamy ustnej: na dziąsłach i migdałkach. Zdarza się, że pojawiają się nad zębami, wywołują krwawienia z dziąseł. Są przyczyną nieprzyjemnego zapachu z ust, ponieważ często wrzodzieją. Nacieki na migdałkach mogą powodować krwawienia, są bolesne.

Zmiany skórne występują częściej u chorych z ostrą białaczką szpikową niż limfoblastyczną, w białaczkach przewlekłych, częściej w postaci limfatycznej. Jak wygląda sytuacja w przypadku dzieci, młodzieży i dorosłych?

Postać skórna białaczki częściej obserwowana jest u młodzieży i dorosłych z rozpoznaniem białaczki szpikowej, szczególnie mielomonocytowej i monocytowej. U dzieci zmiany są rzadkością.

Zdarzają się u maksymalnie 30% pacjentów w przebiegu białaczki wrodzonej. Często współtowarzyszą im wady rozwojowe czy zaburzenia genetyczne. U dzieci starszych przypadki białaczki skóry rozpoznawane są u niemal 10% dzieci z ostrą białaczką szpikową i u mniej niż 1% pacjentów z ostrą białaczką limfoblastyczną.

Białaczka bywa często nazywana rakiem krwi, choć z medycznego punktu widzenia to potoczne jej określenie nie jest prawidłowe. Białaczki stanowią 2,5% wszystkich nowotworów złośliwych. Rocznie w Polsce na nowotwory hematologiczne zapada około 10 000 osób.

Białaczki stanowią różnorodną grupę. Dzieli się je na ostre i przewlekłe. Wyróżnia się cztery główne typy białaczki:

• przewlekłą białaczkę limfocytową (CLL) (najczęstszy typ białaczki),
• ostrą białaczkę szpikową (AML),
• przewleką białaczkę szpikową (CML),
• ostrą białaczkę limfoblastyczną (ALL).

Białaczki szpikowe oraz przewlekła białaczka limfocytowa są typowymi nowotworami wieku dorosłego. Ostra białaczka limfoblastyczna ALL jest najczęściej diagnozowanym nowotworem złośliwym u osób młodych, do 20. roku życia.

Do najczęstszych objawów białaczki należą zarówno zmiany skórne, jak i symptomy ogólne. To:

• zmiany w jamie ustnej i w gardle, takie jak przerost dziąseł,
• krwawienie, najczęściej z otworów ciała, ale także do skóry (pojawiają się siniaki, wybroczyny, krwawienia dziąseł, nawracające krwotoki z nosa),
• gorączka, nocne poty,
• częste infekcje,
• męczliwość (nie jest tożsama z osłabieniem),
• powiększenie węzłów chłonnych: szyjnych, nadobojczykowych, podobojczykowych, powiększenie śledziony,
• utrata masy ciała lub utrata apetytu
• zaburzenia neurologiczne.

Objawy białaczki są często niejasne i niespecyficzne. Dlatego pojawienie się wszelkich niepokojących symptomów zawsze wymaga konsultacji z lekarzem. Często szybkie rozpoznanie i podjęcie leczenia jest szansą na zdrowie i życie.

Leczenie białaczki, a także rokowania, są uzależnione od typu, postaci choroby, stopnia zaawansowania choroby, a także od wieku i stanu zdrowia chorego. Większość pacjentów jest leczona chemioterapią.