Biopsja odbytu

Wskazaniem do przeprowadzenia tego badania odbytu są podejrzenia:

• amyloidozy (inaczej skrobawicy);
• zapalenia okrężnicy;
• choroby Leśniowskiego-Crohna;
• choroby Hirschsprunga;
• wrzodziejącego zapalenia jelita grubego;
• ropni;
• hemoroidów;
• infekcji;
• nowotworów.

Głównie jednak badanie to stosowane jest do diagnostyki raka odbytu. Jest to nowotwór złośliwy, najczęściej rozwijający się na podłożu zmian polipowatych, przewlekłych stanów zapalnych lub predyspozycji osobniczych. Rozwojowi nowotworu odbytu sprzyjają zaparcia, niewłaściwa dieta, podeszły wiek.

Najpierw przeprowadzane jest wziernikowanie odbytu i odbytnicy za pomocą anoskopu lub protoskopu poprzez wprowadzenie ich do odbytu. Badający wprowadza posmarowaną żelem znieczulającym końcówkę rektoskopu na głębokość około 5 cm bez kontroli wzrokowej wnętrza odbytnicy. Pozwala to lekarzowi na dokładniejsze zbadanie obszaru. Używa on lubrykantu, aby zmniejszyć dyskomfort pacjenta.

Wziernik może też służyć do pobrania próbki do dalszych badań. Wyniki badania pozwalają określić, czy należy wykonać biopsję odbytu. Biopsja odbytnicy jest to pobranie małej próbki tkanki z okolic odbytu. Pobrany wycinek z odbytnicy jest poddawany badaniu histopatologicznemu.
W trakcie badania pacjent może odczuwać pewien dyskomfort i chęć wypróżnienia w trakcie wprowadzania przyrządu do odbytnicy. Jeżeli lekarz wyrazi zgodę, badanie można wykonać przy miejscowym znieczuleniu. Wskazane jest także podanie środka uspokajającego.
Przed badaniem należy opróżnić jelita. Można zrobić lewatywę lub zażyć środek przeczyszczający. Pozwoli to na uzyskanie czystego obrazu jelita.

Przed biopsją odbytu lekarz może zalecić wykonanie także innych badań, których wynik zadecyduje o wykonaniu biopsji. Badania te, oprócz badania anoskopem lub sigmoskopem, to:

• badanie odbytnicy przez dotyk, tzw. badanie proktorologiczne;
• rektoskopia (wziernikowanie odbytnicy);
• rektoromanoskopia (rektoskopia rozszerzona o badanie końcowego odcinka esicy);
• tomografia komputerowa (CT);
• rezonans magnetyczny (MRI);
• USG odbytu.

W trakcie wziernikowania, jak i biopsji, należy zgłosić lekarzowi każdą odczuwaną bolesność. Przed badaniem powinno się powiedzieć o istniejącym bólu i/lub świądzie w okolicy odbytu i obecności krwawienia miesiączkowego.

Biopsja odbytu jest ważnym badaniem diagnostycznym. Tak naprawdę tylko jej wykonanie pozwala na potwierdzenie występowania zmiany nowotworowej i innych schorzeń tego obszaru, np. hemoroidów. Inne badania mogą dać jedynie podejrzenie ich występowania. Wczesne wykrycie zmian nowotworowych i innych chorób pozwala na zastosowanie skutecznych metod leczenia oraz na poprawienie komfortu życia pacjenta.

Źródła

1. Nowotwory jelita grubego
2. Madaliński M., Rektoskopia, Encyklopedia Badań Medycznych, Wydawnictwo Medyczne MAKmed, Gdańsk 1996
3. Fibak J. CHIRURGIA. Podręcznik dla studentów medycyny., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-2708-X
4. Socha J. Gastroenterologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2281-9