CCK (cholecystokinina) - działanie, badanie poziomu CCK, norma

CCK (cholecystokinina) to hormon peptydowy zbudowany z 33 aminokwasów. CCK nie jest transportowane wraz z krwią, ale oddziałuje w tkankach, które mają zdolność syntezy.

Po spożyciu posiłku, zawierającego tłuszcz oraz białko cochodzi do syntezy CCK przez dwunastnicę i początkowy fragment jelita cienkiego. Najwyższy poziom cholecystokininy we krwi występuje po około 15 minutach od zjedzenia, a okres półtrwania hormonu wynosi 1-2 minuty.

Cholecystokinina wpływa na układ pokarmowy za sprawą specjalnych receptorów - CCKA i CCKB. Funkcje cholecystokininy w przewodzie pokarmowym to:

• skurcz pęcherzyka żółciowego,
• zwiększenia wypływu żółci do dwunastnicy,
• spowolnienia perystaltyki żołądka (ma na celu ułatwienie trawienia tłuszczów),
• pobudzenie perystaltyki jelit,
• pobudzenie wydzielania enzymów trzustkowych,
• pobudzenie wydzielania glukagonu,
• zwiększenie objętości soku jelitowego.

Działanie cholecystokininy CCK na układ nerwowy opiera się na nerwie błędnym, ośrodku nerwów błędnych w pniu mózgowym oraz ośrodku sytości w podwzgórzu. Obecność CCK w organizmie jest sygnałem o braku uczucia głodu.

Oznaczanie poziomu cholecystokininy we krwi jest zalecane w przypadku podejrzenia chorób dróg żółciowych i schorzeń trzustki. Badanie CCK przeprowadza się na czczo, pobierając próbkę krwi z żyły łokciowej.

Niestety analiza wyników jest możliwa jedynie w niektórych laboratoriach, ze względu na niskie stężenia hormonu we krwi oraz podobieństwo CCK do gastryny. Czas oczekiwania na rezultaty wynosi od kilku do kilkunastu dni.

Interpretacja wyniku badania cholecystokininy CCK

Norma cholecystokininy CCK we krwi znajduje się poniżej 80 pg/ml. Podwyższone stężenie CCK najczęściej pojawia się w wyniku diety bogatotłuszczowej, a także w trakcie ostrego lub przewlekłego zapalenia trzustki.

Dokładniejszym badaniem w diagnostyce chorób układu pokarmowego jest próba sekretynowo-cholecystokininowa, który opiera się na ocenie czynnościowej trzustki. Badanie polega na dożylnym podaniu sekretyny (1 jednostka na kg masy ciała) i cholecystokininy w takiej samej dawce. Następnie przeprowadza się odessanie treści żołądkowej i dwunastniczej za pomocą sond.