Cystoureterografia mikcyjna - cel i przebieg badania

Cystoureterografia mikcyjna to badanie, które ma za zadanie zaobserwowanie zmian w dolnym odcinku dróg moczowych, zwłaszcza wad wrodzonych cewki moczowej, pęcherza moczowego i moczowodów. Ponadto w przypadku odpływu wstecznego pęcherzowo-moczowodowego badanie służy ocenie stopnia cofania się moczu z pęcherza oraz poziomu zalegania moczu w pęcherzu.

Przed badaniem cewki moczowej, pęcherza moczowego oraz moczowodów należy wykonać badania, które oceniają funkcjonowanie nerek, a także badanie ogólne moczu i stężenie kreatyniny w surowicy. Konieczne jest także badanie posiewu moczu. Cystoureterografii nie wykonuje się u osób, które mają infekcję układu moczowego.

Przed badaniem pęcherza moczowego, cewki i moczowodów należy poinformować wykonującego badanie o ciąży, przyjmowanych lekach, dolegliwościach związanych z układem moczowym oraz skłonności do uczuleń. Jeśli w trakcie badania wystąpią jakiekolwiek dolegliwości, należy zgłosić je badającemu.

Cystoureterografia trwa około godzinę. Badany powinien być na czczo, a wieczorem przed badaniem powinien się wypróżnić, aby gazy i kał zalegające w jelitach nie zasłaniały dróg moczowych. Na dzień przed badaniem należy też pić dużo płynów w celu nawodnienia organizmu. Cystoureterografię wykonuje się w znieczuleniu miejscowym.

Przed badaniem wykonuje się zdjęcie rentgenowskie jamy brzusznej i układu moczowego pacjenta. Następnie badany zajmuje miejsce na fotelu urologiczno-ginekologicznym i podaje się mu środek znieczulający w postaci żelu. Wykonujący badanie wprowadza wówczas cewnik do pęcherza moczowego.

Do cewnika wstrzykuje się środek cieniujący, który ma za zadanie pochłaniać promieniowanie rentgenowskie. Po wypełnieniu pęcherza moczowego wykonuje się zdjęcie rentgenowskie. Kolejnym etapem badania jest usunięcie cewnika i mikcja, czyli oddanie przez badanego moczu. W niektórych momentach badania, w tym podczas mikcji, wykonuje się zdjęcia rentgenowskie. Wynik badania ma formę opisu, do którego w niektórych przypadkach dodaje się zdjęcia.

W ramach profilaktyki infekcji dróg moczowych po cystoureterografii lekarz może zalecić przyjmowanie antybiotyku. Badanie wiąże się z kilkoma skutkami ubocznymi: pieczeniem i dyskomfortem podczas opróżniania pęcherza moczowego, a także zwiększonym ryzykiem infekcji dolnych dróg moczowych.

Badanie cewki moczowej oraz badanie pęcherza moczowego i moczowodów może być co jakiś czas powtarzane. Cystoureterografia pomaga wykryć choroby dróg moczowych, na przykład zapalenie pęcherza, u pacjentów w różnym wieku. Nie wykonuje się go jednak u ciężarnych lub kobiet, które mogły zajść w ciążę.

Źródła

1. Wytyczne postępowania w nietrzymaniu moczu u kobiet
2. Fryczkowski M. Podstawy urologii. Podręcznik dla studentów medycyny i lekarzy pierwszego kontaktu, Śląska Akademia Medyczna, Katowice 2000, ISBN 83-87114-55-3
3. Kazoń M. (red.), Urologia (Seria Lekarza Praktyka), Urban & Partner, Wrocław 1997, ISBN 83-85842-71-3
4. Kleinman I., Lipshultz L., Podstawy urologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999, ISBN 83-200-2188-X