Czego nie wiesz o nerkach?
Nerki to parzysty narząd układu moczowo-płciowego, który kształtem przypomina ziarno fasoli. Są one położone na tylnej ścianie jamy brzusznej, po dwóch stronach kręgosłupa, tuż za żołądkiem i pod wątrobą. Nic więc dziwnego, że ból nerek często bywa mylony z bólem krzyża. Nerki znajdują się w tej samej linii, co dwa ostatnie kręgi piersiowe i trzy pierwsze kręgi lędźwiowe kręgosłupa. Mają ok. 10–12 cm długości, 5–6 cm szerokości i 3–4 cm grubości. Większość z nas wie, że odpowiedzialne są za filtrowanie osocza i produkcję moczu. Co jeszcze warto wiedzieć o tych niezwykle ważnych narządach?
Lewa nerka znajduje się kilka centymetrów wyżej niż prawa (1,5–3 cm)
Nerki są organem parzystym, co nie oznacza, że zawsze mają taką samą wielkość. Całkiem naturalne jest to, że lewa nerka zlokalizowana jest nieco wyżej od nerki prawej. Kilka centymetrów różnicy w położeniu lewej nerki prawdopodobnie wynika z faktu, że jest ona silniej umocowana.
Każda nerka składa się z około 1 000 000 nefronów – mikrofiltrów czyszczących krew
Nerka człowieka jest zbudowana z mikroskopijnych jednostek funkcjonalno-strukturalnych nazywanych nefronami. Każdy nefron składa się z dwóch podstawowych elementów: ciałka nerkowego (w skład którego wchodzi kłębuszek nerkowy) i kanalika nerkowego. Nefrony są określane jako mikrofiltry, ponieważ to właśnie w tym miejscu następuje filtracja krwi i powstawanie moczu. Dzięki procesowi filtracji nerki mogą wykryć toksyczne substancje, a następnie wydalić je wraz z moczem.
W ciągu doby przez nerki przepływa prawie 4000 litrów krwi, czyli pojemność 20 wanien
Nerki to narząd, który jest bardzo dobrze ukrwiony. W ciągu minuty przepływa przez jedną z nich ok. 1200 ml krwi, co stanowi 1/4 objętości krwi wyrzucanej przez serce w ciągu 60 sekund. Oznacza to, że w ciągu 24 godzin przez obie nerki przepływa prawie 4000 litrów krwi, co daje równowartość 20 wanien!
W ciągu doby nerka zdrowego człowieka produkuje aż 150–170 litrów moczu pierwotnego
Powstawanie moczu nie byłoby możliwe, gdyby nie trzy istotne procesy, za które są odpowiedzialne nerki. Chodzi o filtrację (przesączanie), resorpcję (wchłanianie zwrotne) oraz sekrecję (wydzielanie). Proces filtracji zachodzi w kłębuszkach nerkowych. Wstępne przefiltrowanie krwi skutkuje powstaniem przesączu nazywanego moczem pierwotnym lub ultrafiltratem. W ciągu doby nerka zdrowego człowieka produkuje aż 150–170 litrów moczu pierwotnego. W jego skład wchodzi woda, jony nieorganiczne oraz takie związki organiczne, jak glukoza, mocznik czy kreatynina. Ostatecznie organizm człowieka wydala ok. 1,5 litra moczu dziennie.
Największy kamień w pęcherzu moczowym ważył 1,9 kg i miał 17,9 cm długości
Wśród najczęściej występujących chorób układu moczowego wyróżnia się kamicę moczową. Występuje ona nawet u 10–12 proc. populacji zamieszkującej kraje wysoko rozwinięte. Najczęściej dotyka mężczyzn w średnim wieku. W wyniku kamicy nerkowej w układzie moczowym powstają nierozpuszczalne złogi, potocznie określane jako kamienie moczowe. Mogą mieć różną wielkość – od maleńkich ziaren piasku po kamienie wielkości piłeczki golfowej. Rekordowy kamień zlokalizowany w pęcherzu moczowym miał 17,9 cm długości, 9,55 cm wysokości, 12,7 cm grubości i ważył prawie 2 kg! Został on usunięty w Brazylii w roku 2003.
Najdroższy kamień nerkowy sprzedano za 25 000 $
Niektóre kamienie są bardzo cenne. Najdroższy kamień nerkowy na świecie został kupiony za 25 000 $. Kamień należał do Williama Shatnera – aktora występującego w serialu Star Trek. Podmiotem, który zainteresował się kupnem było kasyno online GoldenPalace.com, które następnie dołączyło swój nowy nabytek do kolekcji „ciekawostek”.
