Czy hormony mogą działać przez skórę?

Hormony są substancjami chemicznymi regulującymi działanie organizmu człowieka. Kobiece hormony płciowe to estrogeny i progesteron. Właśnie od cyklicznych zmian wydzielania tych substancji zależy płodność kobiety. Związki chemiczne powstałe na ich bazie znalazły szerokie zastosowanie w lecznictwie. Jednym z ich zastosowań jest działanie antykoncepcyjne.

Zobacz film: "Osobowość seksualna"

spis treści

1. Hormonalne metody antykoncepcji

Hormony mogą być stosowane w celu zmniejszenia płodności – tak działa właśnie antykoncepcja hormonalna. Najczęściej podaje się ją drogą doustną. Ten sposób niesie jednak ze sobą pewne zagrożenia. Wśród pacjentek, u których, mimo stosowania antykoncepcji, stwierdzono ciążę, w blisko 60 proc. przyczyną zawodności antykoncepcji był błąd w regularnym przyjmowaniu preparatu.*

Idealna metoda zapobiegania ciąży powinna być: skuteczna, bezpieczna i odwracalna, czyli gwarantująca szybki powrót płodności po jej odstawieniu. Na skuteczność antykoncepcji hormonalnej bardzo duży wpływ ma to, czy kobieta pamięta, że należy przyjąć kolejną dawkę leku. U części osób schemat codziennego podawania substancji niestety nie zdaje egzaminu i w ten sposób metoda doustna traci na skuteczności. Między innymi właśnie te kobiety, którym nie udaje się codziennie przyjmować preparatu, potrzebują metod, które przy rzadszym stosowaniu nadal będą skuteczne, odwracalne i bezpieczne. Z myślą o różnorodnych potrzebach pacjentek powstały nowoczesne, efektywne metody antykoncepcji, które można stosować na przykład raz na tydzień.

2. System transdermalny

Jedną z takich metod jest system transdermalny. System transdermalny (przezskórny) to plaster o specjalnej trójwarstwowej budowie. Taka konstrukcja zapewnia łatwe i bezpieczne przyklejanie plastra do skóry, ochronę hormonów w nim zawartych i uwalnianie ich w odpowiednich stężeniach.

Wiele osób zadaje sobie pytanie czy hormony mogą działać przez skórę
Wiele osób zadaje sobie pytanie czy hormony mogą działać przez skórę

System transdermalny odpowiada na potrzeby kobiet, którym zdarza się zapominać o codziennym stosowaniu antykoncepcji. To tylko jeden plaster przyklejany raz na tydzień na skórę! Nawet jeśli pacjentka zapomni wymienić go na nowy po 7 dniach, to odpowiednie stężenie hormonów i tak będzie utrzymywało się jeszcze przez 2 dni. Dzięki tym cechom systemu transdermalnego ryzyko nieplanowanej ciąży wynikające z błędu w schemacie dawkowania jest faktycznie niższe niż dla metod wymagających codziennego doustnego podania preparatu.

Hormony dostarczane przez system przezskórny trafiają prosto do krwi, podobnie jak wtedy, gdy są naturalnie produkowane w układzie rozrodczym kobiety. Ponieważ substancje wydzielane z plastra nie przechodzą przez przewód pokarmowy, ich stężenie jest bardziej stabilne i niezależne od pracy jelit, wymiotów itp.

W układzie trawiennym, a szczególnie w wątrobie, część hormonów ulega eliminacji, czyli zostaje poddanych tzw. efektowi pierwszego przejścia. Przykładowo, doustnie podane estrogeny (np. w tabletce antykoncepcyjnej) w większości są metabolizowane w wątrobie. Konsekwencją są znaczące wahania stężeń podanych leków hormonalnych. Przezskórna droga podania wymaga mniejszej dawki substancji właśnie dlatego, że nie przechodzi przez układ trawienny. W ten sposób, system transdermalny gwarantuje względnie stabilne, terapeutyczne stężenia hormonów w przeciągu doby. Dla kobiet, które stosują tę metodę, oznacza to rzadsze plamienia i krwawienia międzymiesiączkowe.

Kolejny ważny aspekt wynikający z omijania przez system przezskórny układu pokarmowego dotyczy potencjalnie mniejszego wpływu tak podanych hormonów na syntezę substancji zwiększających krzepliwość krwi przez wątrobę. Może się to wiązać z niższym ryzykiem chorób niż przy stosowaniu preparatów doustnych.

3. Kto może korzystać z systemu przezskórnego?

  • Kobiety, które nie chcą codziennie pamiętać o podaniu leku. Schemat „jeden plaster raz w tygodniu” zmniejsza ryzyko opóźnienia i pominięcia dawki środka antykoncepcyjnego,
  • Panie, dla których ważne jest skuteczne zapobieganie ciąży,
  • Kobiety aktywnie uprawiające sport, również pływanie. Systemy transdermalne, dzięki specjalnej budowie, są odporne na odklejanie.

4. Antykoncepcja hormonalna – wskazania i przeciwwskazania

Kobiety powinny zachować ostrożność, jeśli:

  • mają nadciśnienie tętnicze, zwłaszcza niewyrównane,
  • chorują na depresję,
  • mają stwierdzoną hiperprolaktynemię,
  • chorują na toczeń rumieniowaty.

Leczenie hormonalne jest przeciwwskazane dla kobiet:

  • długotrwale unieruchomionych,
  • palących papierosy,
  • otyłych,
  • obciążonych chorobą wieńcową,
  • obciążonych kardiomiopatiami,
  • chorujących na dławicę piersiową,
  • chorujących na niewyrównaną cukrzycę,
  • z rakiem sutka,
  • z endometriozą,
  • z chorą wątrobą,
  • z porfiriami,
  • z podejrzeniem ciąży.

Bezwzględnie nie wolno stosować antykoncepcji hormonalnej w przypadkach:

  • aktywnej zakrzepicy tętniczej,
  • żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej,
  • żylaków kończyn dolnych (gdy w wywiadzie zakrzepica lub rodzinna hiperlipidemia),
  • trombofilii.

Zawsze przed pierwszym przyjęciem antykoncepcji hormonalnej lub zmianą stosowanego leku należy skonsultować się z prowadzącym lekarzem ginekologiem.

PHPL/COC/1115/0005

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy