Czym są plamki Fordyce'a? Subtelny objaw wysokiego cholesterolu

Dermatolodzy wskazują, że są one bardzo częste - występują nawet u 70-80 proc. dorosłych. Plamki Fordyce'a, określane także jako ziarnistości Fordyce'a, to powiększone gruczoły łojowe widoczne przez powierzchnię skóry lub błony śluzowej. W przeciwieństwie do typowych gruczołów łojowych pojawiają się one w miejscach, gdzie nie występują mieszki włosowe.

Zmiany zwykle mają od 1 do 3 mm średnicy i są koloru białego, żółtawego albo zbliżonego do koloru skóry. Mogą pojawiać się pojedynczo lub w niewielkich skupiskach. Najczęściej występują:

• na krawędzi ust,
• na wewnętrznej stronie warg i policzków,
• w okolicach narządów płciowych, np. na prąciu, mosznie lub wargach sromowych.

Plamki Fordyce'a są obecne od urodzenia, ale zwykle stają się bardziej widoczne dopiero w okresie dojrzewania. Ma to związek ze wzrostem aktywności gruczołów łojowych pod wpływem hormonów. Zmiany te są bezbolesne, nie powodują świądu i nie są zakaźne. W większości przypadków pozostają jedynie niewielką zmianą kosmetyczną.

Choć plamki Fordyce'a same w sobie są zmianą łagodną i nie są chorobą, niektóre badania sugerują, że ich występowanie może być powiązane z określonymi schorzeniami lub czynnikami ryzyka. Nie oznacza to jednak, że powodują te choroby.

Niektóre analizy wskazują również na możliwy związek między licznymi plamkami Fordyce'a w jamie ustnej a hiperlipidemią, czyli podwyższonym poziomem tłuszczów (lipidów) we krwi. Hiperlipidemia jest jednym z czynników zwiększających ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, takich jak:

• miażdżyca
• choroba wieńcowa
• zawał serca
• udar mózgu

Badacze zauważyli, że osoby z bardzo licznymi zmianami w jamie ustnej częściej miały podwyższony poziom cholesterolu lub trójglicerydów.

Specjaliści podkreślają jednak, że plamki Fordyce'a nie są objawem chorób i ich nie powodują. Są jedynie potencjalnie powiązane z pewnymi stanami zdrowotnymi. Dlatego w większości przypadków nie wymagają żadnego leczenia ani diagnostyki. Konsultacja lekarska jest wskazana przede wszystkim wtedy, gdy zmiany:

• szybko się powiększają,
• zmieniają kolor,
• powodują ból lub krwawienie.

Jeśli są źródłem dyskomfortu estetycznego, istnieją metody dermatologiczne, które mogą zmniejszyć ich widoczność. Lekarze podkreślają także, że nie należy ich wyciskać ani usuwać samodzielnie, ponieważ może to doprowadzić do podrażnienia skóry lub infekcji.

Źródło: NIH