Czyrak gromadny - przyczyny, objawy, leczenie

Kurbunkuł powstaje w wyniku zakażenia Staphyloccocus aureus (gronkowiec złocisty). Bakteria kolonizuje się w mieszku włosowym i powoduje zapalenie pod postacią małego, bolącego guzka o barwie czerwonej z pęcherzykiem ropnym. Może on objąć swoim zasięgiem kilka lub kilkadziesiąt sąsiadujących ze sobą woreczków włosowych. Czyrak gromadny jest chorobą zakaźną, dlatego też zakażenie może przenosić się na inne części ciała, a nawet na inne osoby.

Często zdarza się, że trudno ustalić przyczynę występowania czyraka gromadnego. Najważniejszymi jednak czynnikami mogącymi zwiększać ryzyko jego powstawania są:

• otarcia od odzieży,
• obniżona odporność,
• nieprzestrzeganie zasad higieny,
• zapalenia skóry.

Czyrak gromadny powstaje częściej u osób chorych na cukrzycę, dlatego też ważne jest, aby wykonywać u nich badania. Wpływ ma także dodatni wywiad rodzinny, przyjmowanie antybiotyków, anemia czy przebywanie w szpitalu.

Do czynników ryzyka występowania czyraków na skórze należą:

• cukrzyca,
• otyłość,
• nowotwory limfoproliferacyjne,
• niedożywienie,
• stosowanie leków immunosupresyjnych.

Czyrak mnogi to zbiorowisko pojedynczych czyraków. Wyglądem przypomina mały guzek lub masę znajdującą się pod skórą. Czyrak może być różnej wielkości, od ziarnka grochu po rozmiary piłki do golfa. Często jest zaczerwieniony i bolesny, a skóra wokoło podrażniona. Jeżeli pojawia się żółty lub biały punkt na środku, oznacza to, że czyrak jest już na tyle dojrzały, że można odprowadzić z niego ropę.

Zdarza się, że pojawieniu się czyraka mnogiego towarzyszą:

• gorączka,
• zmęczenie,
• uczucie swędzenia skóry,
• ogólny dyskomfort.

Przed rozpoczęciem leczenia czyraka gromadnego, należy wykonać najpierw jego drenaż, a więc odprowadzić jego płynną zawartość. Najczęściej zdarza się to samoistnie w przeciągu ok. 2 tygodni. Ułożenie ciepłego, mokrego materiału na czyrak ułatwia jego drenaż i przyśpiesza proces gojenia. Należy go przykładać kilka razy dziennie. Nie wolno jednak nigdy przecinać czyraka, ponieważ może to spowodować rozprzestrzenianie się bakterii na inne części ciała i utrudni proces gojenia oraz leczenia.

Leczenie należy podjąć w przypadku, gdy czyrak gromadny występuje dłużej niż 2 tygodnie, często powraca, pojawił się na grzbiecie lub twarzy czy też towarzyszy mu gorączka lub inne objawy. Leczenie ogranicza, a nawet uniemożliwia wystąpienie powikłań związanych z zakażeniem. Lekarz w takim wypadku może przepisać:

• mydła antybakteryjne,
• antybiotyki stosowane miejscowo na zmienioną chorobowo skórę,
• antybiotyki do podawania doustnego.

W zapobieganiu rozprzestrzeniania się czyraka zaleca się także myć ręce za każdym razem, gdy dotknie się miejsca, gdzie występuje czyrak. Odzież, narzuty, ręczniki i pościel lub inne przedmioty, które miały bezpośredni kontakt z zakażoną powierzchnią zaleca się prać w bardzo gorącej (najlepiej wrzącej) wodzie. Należy także wymieniać jak najczęściej bandaże i wyrzucać je do worków, które będą szczelnie zamknięte.

Źródła

1. Zmiany skórne u diabetyków
2. Błaszczyk-Kostanecka M., Wolska H. Dermatologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3715-9
3. Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
4. Chorzelski T., Jabłońska S. Choroby skóry, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-2430-7