Dlaczego nie należy lekceważyć polipów jelit i żołądka

Rak jelita grubego to jedno z największych wyzwań, przed którymi stoi nasza służba zdrowia. Zajmuje bowiem drugie miejsce na liście nowotworów złośliwych najczęściej atakujących Polaków, a liczba zachorowań na niego wykazuje tendencję zwyżkową.

Oczyszczanie organizmu najlepiej zacząć od jelit. Sprawdź, dlaczego

Choroba jest zazwyczaj bardzo późno diagnozowana, co zwykle oznacza wyrok śmierci. Nic dziwnego, że na raka jelita grubego każdego roku umiera blisko 10 tys. rodaków.

Te przerażające statystyki byłby pewnie inne, gdybyśmy słuchali zaleceń specjalistów i po ukończeniu 40. roku życia poddawali się profilaktycznej kolonoskopii, czyli wziernikowaniu jelita grubego. Często tylko w ten sposób można odkryć obecność w nim polipów, umiejscawiających się w różnych "zakątkach", zwykle w okrężnicy lub odbytnicy. Guzy "złośliwieją" przez co najmniej 10 lat, w tym czasie za pośrednictwem naczyń krwionośnych i chłonnych tworzą przerzuty (głównie do wątroby, ale także płuc, nadnerczy, mózgu czy kości). Dlatego tak ważne jest jak najwcześniejsze zdiagnozowanie i usunięcie narośli.

Na szczęście nie każdy polip ulega przemianie w groźny nowotwór. W przypadku formy gruczolakowej (o średnicy większej niż 2 cm), ryzyko rozwoju poważnej choroby szacuje się na 10-50 proc. Mniej niebezpieczne są polipy hiperplastyczne (rozwijają się zwykle w odbytnicy lub nabłonku jelitowym) i rzekome (powstają w wyniku zniszczenia błony śluzowej przez proces chorobowy - zwykle wrzodziejące zapalenie jelita grubego). Przyczyna powstawania polipów wciąż stanowi zagadkę dla medycyny. Skłonność do ich tworzenia często bywa dziedziczna, wtedy mogą rozwijać się już u bardzo młodych ludzi, dlatego badania przesiewowe u dzieci z grupy ryzyka wykonuje się niekiedy już po ukończeniu 12. roku życia (najmłodszym pacjentem ze zdiagnozowanym polipem gruczolakowym był 5-latek).

Produkty, które sieją spustoszenie w twoich jelitach

Jednak zwykle problem dotyczy osób dorosłych. Polipy często nie dają żadnych objawów albo przejawiają się dolegliwościami, które bagatelizujemy. Na przykład zmianą dotychczasowego rytmu wypróżnień, czyli naprzemiennie występującymi biegunkami i zaparciami. Często jest to konsekwencja naszego stylu życia czy diety, ale gdy sytuacja utrzymuje się długo, powinno stać się to sygnałem ostrzegawczym. Podobnie jak obecność krwi lub dużych ilości śluzu w kale.

Symptomem kłopotów z jelitami bywa również narastające osłabienie, chudnięcie, długotrwałe bóle w dolnej części brzucha, nudności i wymioty, a także trudności w przełykaniu.

Najlepszym narzędziem w diagnostyce polipów jest kolonoskopia – badanie całego odcinka jelita grubego przy pomocy giętkiego endoskopu, które jednocześnie pozwala na usunięcie zmian przy pomocy przystosowanych do tego narzędzi. Narośla można też pośrednio diagnozować przy pomocy radiologii (do jelita wprowadza się kontrast, który w większym stopniu niż tkanki pochłania promieniowanie rentgenowskie), jednak ta metoda nie pozwala na pozbycie się "intruzów”.

Generalnie przyjmuje się, że wszystkie odkryte polipy powinny zostać usunięte, ze względu na ryzyko przemiany w złośliwe formy nowotworowe. Jeśli nie uda się wyciąć ich w trakcie kolonoskopii, konieczne bywa wówczas przeprowadzenie zabiegu chirurgicznego.

Usunięty polip powinien zostać zbadany przez specjalistę z zakresu histopatologii, który sprawdzi, czy w pobranym wycinku nie rozwinęły się komórki nowotworowe. Czasami konieczne może być także wykonywanie kontrolnych badań endoskopowych co 1-2 lata, dla sprawdzenia, czy w jelicie nie tworzą się nowe narośla.

Polipy tworzą się nie tylko w jelicie grubym. Tego typu guzy mogą powstawać także w jelicie cienkim. Najbardziej niebezpieczne bywają formy tzw. drzewkowe, ponieważ niekiedy rozwijają się z nich nowotwory. Objawiają się przede wszystkim krwawieniem z przewodu pokarmowego. Polipy zlokalizowane w dwunastnicy mogą natomiast zablokować odpływ żółci z dróg żółciowych, a w konsekwencji doprowadzić do żółtaczki.

Nieduże zmiany w jelicie cienkim usuwa się podczas duodenoskopii (specjalne urządzenie jest wprowadzane przez przełyk i żołądek), większe wymagają zabiegu chirurgicznego.

Polipy w żołądku nie są bardzo powszechnym problemem, w większości przypadków pojawiają się po 60. roku życia. Często są wykrywane przypadkowo, ponieważ nie wywołują poważnych dolegliwości. Najczęstszymi objawami są: krwawienia z przewodu pokarmowego, wymioty i ból brzucha.

Niebezpieczną formą są gruczolaki, zwykle związane z przewlekłym zapaleniem błony śluzowej żołądka, chorobą wrzodową czy zakażeniem bakterią Helicobacter pylori. Mogą przekształcać się w złośliwy nowotwór żołądka, dlatego po wykryciu usuwa się je chirurgicznie.