Dolegliwość pojawia się po posiłku. To znak, że trzustka niedomaga

Trzustka to stosunkowo niewielki, ale bardzo ważny narząd, należący zarówno do układu pokarmowego, jak i hormonalnego. Pełni dwie zasadnicze funkcje: zewnątrzwydzielniczą i wewnątrzwydzielniczą.

Większość masy trzustki (około 80 proc.) stanowią komórki pęcherzykowe odpowiedzialne za produkcję soku trzustkowego. Zawiera on enzymy trawienne, takie jak lipaza, amylaza i proteazy, które rozkładają tłuszcze, cukry i białka na mniejsze cząsteczki. Enzymy te są transportowane przez przewody trzustkowe do dwunastnicy, gdzie zostają aktywowane i wspomagają trawienie pokarmu.

Pozostała część narządu, około 20 proc., to tzw. wyspy trzustkowe (wyspy Langerhansa). Tworzą je różne typy komórek wydzielających hormony, w tym insulinę, glukagon i proinsulinę. Odpowiadają one za regulację gospodarki węglowodanowej organizmu, utrzymując prawidłowy poziom glukozy we krwi. Dzięki tej funkcji trzustka odgrywa kluczową rolę w metabolizmie i równowadze energetycznej organizmu.

Zobacz także: Pojawia się pod pachami. Znak, że cukrzyca już dewastuje trzustkę

Może się zdarzyć, że praca tego ważnego organu zostaje zaburzona. Pojawiają się zmiany zapalne lub takie o podłożu nowotworowym. Wśród najczęstszych schorzeń wymienia się: przewlekłe lub ostre zapalenie trzustki, torbiele, a także wrodzone i inne rzadkie choroby trzustki (np. autoimmunologiczne zapalenie trzustki), a także nowotwory: rak trzustki czy guzy neuroendokrynne.

Niektóre z chorób przez długi czas mogą nie dawać objawów, inne będą wysyłać konkretne sygnały.

Jednym z najczęstszych symptomów chorób trzustki jest ostry, opasujący ból w nadbrzuszu, często promieniujący do pleców. W przebiegu ostrego zapalenia ból będzie nagły i silny. Przy przewlekłym jest mniej intensywny i nawracający. Nasila się zazwyczaj po spożyciu posiłków, zwłaszcza tych tłustych. Przy torbielach ból będzie umiarkowany lub silny, ale epizodyczny.

Rak trzustki może dawać objawy mało charakterystyczne i często pojawiają się dopiero na kilka miesięcy przed postawieniem diagnozy. Pacjent może odczuwać tępy, stały ból brzucha, który również promieniuje do pleców. Dolegliwościom bólowym towarzyszą też nudności, wymioty czy ogólne osłabienie oraz żółtaczka.

Charakter i intensywność bólu będą zależeć od rodzaju oraz stopnia zaawansowania choroby.

Zobacz także: Pojawia się na skórze. To trzustka wołająca o pomoc

Wedlug danych Krajowgo Rejestru Nowotworów, każdego roku w Polsce diagnozuje się ok. 3,5 tys. przypadków nowotworów trzustki. Choroba przez długi czas może nie dawać objawów, ale kiedy się już pojawiają, rak jest często w zaawansowanym stadium.

W przypadku tej choroby trzustki, symptomu uzależnione są od lokalizacji guza. - W przypadku lokalizacji w obrębie głowy trzustki często zaczyna się od bezbólowej żółtaczki, co szybko ukierunkowuje diagnostykę. Jednak u bardzo wielu pacjentów występują mało specyficzne objawy, jak bóle brzucha, wstręt do jedzenia, utrata masy ciała, nudności, wymioty czy biegunka. W tych sytuacjach diagnostyka zwykle trwa długo, a nowotwór jest wykrywany w zaawansowanym stadium choroby - wytłumaczył w rozmowie z WP abcZdrowie chirurg-onkolog Piotr Gierej.

oprac. Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. WP abcZdrowie
2. Krajowy Rejestr Nowotworów
3. Zwrotnik Raka