Gołębi chód u dziecka – przyczyny, objawy, leczenie i ćwiczenia

Gołębi chód u dziecka i dorosłego objawia się ustawieniem kończyn dolnych w rotacji wewnętrznej (ang. in-toeing). Co to znaczy? Diagnozuje się go, gdy podczas chodu stopy cechuje ustawianie palców do środka. Wówczas patrząc na linię prostą, która jest torem, pięta jest ustawiona bardziej zewnętrznie niż palce.

Problem z gołębim chodem może dotyczyć jednej lub dwóch kończyn. Ponadto zdarza się, że dziecko jedną nogę stawa prosto, a drugą kieruje do środka. Można również zaobserwować nadmierne kierowanie kolan podczas aktywności sportowych. Dzieci z gołębim chodem częściej się też potykają.

Bezpośrednią przyczyną gołębiego chodu najczęściej jest:

• przywiedzenie przodostopia,
• torsja (rotacja) wewnętrzna piszczeli,
• zwiększona antetorsja (przodoskręcenie) szyjek kości udowych. Fizjologicznie zwiększona antetorsja szyjek kości udowych ulega spontanicznej przebudowie do 8 roku życia. Duże przodoskręcenie szyjki kości udowej często występuje wraz z dysplazją stawów biodrowych. Jest to wada wrodzona wynikająca z zaburzeń kostnych.

Czasami gołębi chód nasila się podczas noszenia butów, co ma związek z niewłaściwym zginaniem się podeszwy na wysokości stawów śródstopno-paliczkowych lub nieprawidłowym, nerkowatym kształtem podeszwy (buty są źle dobrane, sztywne).

Czasami przyczyną gołębiego chodu mogą złe nawyki związane z siedzeniem, które wprowadzają zaburzenia napięciowe w okolicach mięśni. Co charakterystyczne, dzieci z tą wadą postawy zwykle siadają na ziemi nie w siadzie skrzyżnym, a łączą kolana, pięty kierując na zewnątrz. Czy możliwy jest gołębi chód u dorosłego? Okazuje się, że tak. Przetrwały chód gołębi można zauważyć również u osób dorosłych.

W przypadku zaobserwowania gołębiego chodu dobrze jest udać się na konsultacje do fizjoterapeuty czy ortopedy, ponieważ u małych dzieci taka postawa może być naturalna i przejściowa, co ma związek z nie do końca ukształtowanymi stawami biodrowymi.

Małe dzieci stawiają stopy do środka, aby poradzić sobie z zachowaniem właściwej równowagi i stabilnie się przemieszczać. Biodra u najmłodszych kształtują się do 6-7 roku życia (gołębi chód u 10-latka to zdecydowanie nieprawidłowość). To dlatego układ ruchu i sposób chodzenia dziecka powinien ocenić specjalista.

Gdy gołębi chód zostaje zakwalifikowany jako wada postawy, lekarz czy fizjoterapeuta podpowie, jak sobie radzić z wadą. Zaleca zwykle odpowiednie buty lub wkładki na gołębi chód, a także ćwiczenia, które można wykonywać w domu. Ta wada wymaga bowiem działań i rehabilitacji. Co robić, a czego unikać?

Co robić, by wyeliminować gołębi chód? Przede wszystkim trzeba pamiętać, że dziecko powinno jak najczęściej siedzieć w siadzie skrzyżnym („po turecku”, jak najniżej łącząc kolana i stopy).

Należy również zadbać o prawidłową wagę u dziecka i odpowiednią ilość ruchu. Dobrym pomysłem jest jeżdżenie na rowerze z szeroko rozstawionymi kolanami czy rowerku biegowym, skakanie na trampolinie, chodzenie po niestabilnej powierzchni, jeżdżenie na hulajnodze.

Dużą rolę w zapobieganiu czy też zwalczaniu gołębiego chodu odgrywa wzmacnianie rotatorów zewnętrznych oraz rozciąganie pasma biodrowo-piszczelowego. Pomocne są różne ćwiczenia, takie jak przysiady ze skierowanymi na zewnątrz stopami.

Pasmo biodrowo-piszczelowe i mięsień dwugłowy uda powinny być maksymalnie rozciągnięte. Można je także rozciągać za pomocą rollera.

Gdy dziecko źle stawia stopy, przy zakupie butów warto przymierzyć kilka par i zobaczyć, czy nieprawidłowość się nasila, czy też zmniejsza. Jeśli koślawość się pogłębia. Po konsultacji ze specjalistą warto zdecydować się na obuwie ortopedyczne.

Pomocne są także zabawy i ćwiczenia korekcyjne na gołębi chód, które można wykonywać w domu. To na przykład chwytanie piłek palcami stóp i przenoszenie ich w wyznaczone miejsce, zabawa w chodzenie do tyłu czy z szeroko rozstawionymi kolanami i stopami na zewnątrz lub po ułożonych na podłodze odrysowanych stopach, które są skierowane na zewnątrz.

Czego nie robić, chcąc wyeliminować gołębi chód?

Chcąc wyleczyć gołębi chód, nie należy:

• kupować i zakładać dziecku używanego lub źle wyprofilowanego obuwia,
• zakładać butów na odwrót (może to powodować ucisk na duży palec),
• pozwalać, by dziecko siedziało długo w jednej pozycji.