Gronkowiec w nosie – objawy, rozpoznanie i leczenie

Gronkowiec w nosie może, choć nie musi być groźny. Jego obecności nie zawsze towarzyszą objawy. Szacuje się, że niemal 1/3 populacji stanowią nosiciele tego rodzaju drobnoustrojów.

Nosicielstwo utajnione, czyli bezobjawowe, tak stałe, jak i okresowe nie wywołuje dolegliwości i nie wymaga leczenia. Dzieje się tak dzięki odporności organizmu, który utrzymuje stan równowagi fizjologicznej między patogenem a naturalną florą bakteryjną.

Bakteria - bytując w organizmie - najczęściej pozostaje w uśpieniu. Wystarczy jednak obniżenie odporności czy osłabienie organizmu, a atakuje organizm. To prowadzi do zakażenia górnych dróg oddechowych. Oznacza to, że kolonizacja może stanowić punkt wyjścia do poważnego zakażenia.

Gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus) to bakteria Gram-dodatnia o charakterystycznym, kulistym kształcie. Ponieważ komórki układają się w nieregularne skupiska, mikroorganizmy swoim kształtem przypominają kiście winogron.

Patogen powszechnie występuje w środowisku ludzkim. Można się nim zarazić niemal wszędzie, najszybciej podczas pobytu w szpitalu czy przychodni (najczęstsze źródło zakażeń wewnątrzszpitalnych stanowi gronkowiec MRSA w jamie nosowej odporny na antybiotykoterapię).

Najczęściej dochodzi do tego drogą kropelkową, przed dotykanie przedmiotów, z którymi miała kontakt osoba chora lub podczas aktu seksualnego z osobą zakażoną.

Gronkowiec złocisty w nosie osoby zdrowej, jak wspominano, nie wywołują niepokojących objawów. Doświadczają ich osoby chore i osłabione, po przebytych infekcjach czy zabiegach chirurgicznych. Szczególnie zagrożone są noworodki, niemowlęta i małe dzieci.

Typowe symptomy wskazujące na obecność gronkowca w nosie to:

• bóle głowy,
• częste infekcje z katarem, przewlekłe i nawracające katary ropne,
• uczucie zatkanego nosa, które utrudnia oddychanie,
• nawracające zapalenia zatok, ucha czy migdałków,
• pogorszenie odczuwania zapachów,
• częste zapalenia powłok skórnych w okolicy nosa,
• wysoka gorączka,
• przewlekłe zmęczenie,
• osłabiona odporność,
• zapalenia tchawicy,
• nawracające zapalenia płuc.

Gronkowiec złocisty w nosie u dziecka, który zwykle również nie wywołuje objawów, może być groźny, gdy dojdzie do przerwania ciągłości błon śluzowych i kolonizacji rany bakteriami. To dlatego u najmłodszych pojawić się może liszajec wokół nosa i ust czy jęczmień na oku.

Co na gronkowca w nosie? Jeżeli gronkowiec w nosie nie wywołuje dolegliwości, nie wymaga leczenia (antybiotyk może osłabić układ odpornościowy i doprowadzić do szybkiego, ponownego skolonizowania jamy nosowej).

Terapię wdraża się dopiero w przypadku pojawienia się dokuczliwych objawów i występowania chorób przynosowych. Gdy te wystąpią, trzeba zgłosić się do lekarza. To ważne, ponieważ gronkowiec w nosie wytwarza spore ilości toksyn i enzymów, co sprawia, że szybko może się rozprzestrzeniać. Zapobiega temu skuteczne i podjęte w porę leczenie.

Obecność gronkowca w nosie stwierdza się na podstawie wymazu z jamy nosowo-gardłowej. Wskazaniem do jego przeprowadzenia jest:

• uporczywy, przewlekły katar,
• nawracające infekcje górnych dróg oddechowych, które nie poddają się antybiotykoterapii,
• przewlekłe zapalenia zatok przynosowych,
• zabieg ortopedyczny, kardiochirurgiczny lub neurochirurgiczny (w celu wykrycia nosicielstwa opornych szczepów bakterii i wdrożenia profilaktyki przeciwzakaźnej).

Jedyną skuteczną metodą leczenia gronkowca w nosie jest antybiotykoterapia. Ważne, by była celowana. Oznacza to, że lek powinien być włączony na podstawie wymazu z gardła i nosa oraz wyników laboratoryjnych badań krwi.

Gdy lek jest nieskuteczny, konieczne jest podanie kolejnego. Zdarza się też, że wymagana jest hospitalizacja i podawanie antybiotyków dożylnie lub domięśniowo.

Gronkowiec w nosie - leczenie naturalne

Leczenie farmakologiczne warto wspierać domowymi sposobami. Sprawdza się picie octu jabłkowego czy jedzenie czosnku. To produkty będące naturalnymi antybiotykami. Warto także robić inhalacje i pić napary z ziół (np. żywokostu i łopianu).