Holter EKG - czym jest, kiedy wykonać i na czym to polega

Holter to niewielkie urządzenie, którego zadaniem jest monitorowanie akcji serca przez 24 lub 48 godzin. Swoim kształtem przypomina starego walkmana lub sprzęt, który do paska przypinają sobie prowadzący telewizyjni lub uczestnicy programów typu reality show. W podobny sposób też przypina się go paska od spodni lub jakiejkolwiek części garderoby. Posiada także kilka elektrod, które lekarz przykleja do ciała, w okolicę serca.

W ten sposób badany musi trzymać urządzenie przez całą dobę. Powinien ostrożnie podchodzić do higieny osobistej, aby nie zalać Holtera. Dobrze jest na tę jedną dobę zrezygnować z prysznica.

W czasie badania pacjent powinien prowadzić także dzienniczek, w którym będzie zapisywał wszystko - sytuacje stresowe, moment, w którym ktoś go przestraszył, aktywność fizyczną czy oglądanie przejmującego filmu w telewizji.

Każdy szybszy lub wolniejszy ruch serca powinien być czymś usprawiedliwony. W przeciwnym razie Holter wykaże wszelkie nieprawidłowości, arytmię i niewydolność serca.

Lekarz może zlecić badanie, jeśli pacjent skarży się na dolegliwości ze strony serca, jednak nie da się ich zauważyć podczas wizyty. Holter EKG pozwala na:

• zweryfikowanie, czy objawy, takie jak omdlenia, stany przedomdleniowe, nawracające kołatania serca lub epizody zawrotów głowy nieustalonego pochodzenia są skutkiem zaburzeń rytmu serca;
• ocenę skuteczności leczenia antyarytmicznego, za pomocą porównania wyników badania holterowskiego przed i po zastosowaniu leczenia;
• ocenę sprawności wszczepionego sztucznego rozrusznika serca lub kardiowertera-defibrylatora.

Rzadsze wskazania, które nie są powszechnie akceptowane ze względu na niską czułość tego badania, to diagnostyka bólów w klatce piersiowej, kiedy istnieją przeciwwskazania do wykonania próby wysiłkowej.

Holter EKG nie wymaga dodatkowych badań i specjalnych przygotowań. Czasami zaleca się przedstawienie lekarzowi wyniku ostatniego badania EKG. Aparat do badania metodą Holtera wygląda jak walkman. Do klatki piersiowej w różnych miejscach przykleja się elektrody. Miejsca przyklejenia są wygolone i odtłuszczone. Elektrody łączą się z urządzeniem rejestrującym EKG, które przyczepiane jest do paska pacjenta.

Jego noszenie w żaden sposób nie powinno ograniczać aktywności pacjenta, wręcz przeciwnie - powinien on wykonywać w ciągu dnia te same czynności co zwykle, ponieważ niektóre zaburzenia rytmu serca pojawiają się właśnie w trakcie wykonywania zwykłych zajęć, a nie w spoczynku.

Dużą zaletą Holtera EKG jest to, że umożliwia on analizę pracy serca także podczas snu, kiedy to cześć arytmii może się ujawniać (może mieć to związek z epizodami niedotlenienia mięśnia sercowego w czasie snu). W zależności od typu aparatu, sygnały EKG są rejestrowane z 2 lub 3, rzadziej z 12 odprowadzeń. Najczęściej stosuje się system 3-kanałowy.

Dobę lub dwie po badaniu pacjent:

• musi prowadzić dziennik pacjenta, w którym zapisuje swoje dolegliwości, ich czas oraz po jakich czynnościach wystąpiły;
• nie może brać kąpieli i prysznica;
• nie może używać koców i poduszek elektrycznych;
• nie powinien także manipulować przy urządzeniu, z wyjątkiem naciskania przycisku oznaczającego wystąpienie dolegliwości.

Holter samo dokonuje automatycznej oceny dobowego rytmu serca, jednak analiza taka wymaga weryfikacji lekarskiej w odniesieniu do notatek pacjenta zawierających zapis odczuwanych przez niego podczas badania dolegliwości. Podobnie wykazanie występowania arytmii nadkomorowych i komorowych musi być interpretowane z uwzględnieniem wieku, aktywności życiowej i stanu zdrowia pacjenta, ponieważ niektóre zaburzenia rytmu serca mogą występować również u ludzi zdrowych.

Badanie serca metodą Holtera nie boli i jest całkowicie bezpieczne, a jednocześnie bardzo użyteczne w wykrywaniu arytmii serca, które są niemożliwe do wykrycia za pomocą zwykłego EKG.

Źródła

1. Lepszy monitoring pracy serca
2. Banasiak W., Opolski G., Poloński L. (red.), Choroby serca - Braunwald, Urban & Partner, Wrocław 2007, ISBN 83-60290-30-9
3. Wagner G.S. Elektrokardiografia praktyczna, Urban & Partner, Wrocław 1999, ISBN 978-83-85842-34-7
4. Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0