Jak dobrać zabawki dla dziecka autystycznego?

Krok 1. Obserwuj dziecko podczas zabawy. W większości przypadków dziecko autystyczne preferuje zabawę częściami zabawek zamiast całymi zabawkami. Możesz w trakcie takiej zabawy obserwować, co dziecko wybiera - jakie kolory, tekstury, czy lubi miękkie czy twarde zabawki.

Krok 2. Zwróć uwagę na zachowanie dziecka, co robi samo ze sobą. Zachowania skierowane na siebie samego zazwyczaj oznaczają jakieś potrzeby rozwojowe lub ruchowe. Spełnienie takich potrzeb może okazać się bardzo proste, na przykład:

• Jeśli dziecko lubi klaskać, może ucieszyć się z grzechotki.
• Jeśli lubi przyciskać do siebie różne przedmioty, dobrym pomysłem będzie duży miś do przytulania.

Krok 3. Porozmawiaj z lekarzem dziecka o tym, jakie zdolności psychoruchowe powinny być rozwijane u dziecka. Postaraj się wyszukiwać zabawki, które wspomogą te konkretne zdolności.

Krok 4. Rozejrzyj się za zabawkami stymulującymi rozwój ruchowy i społeczny. W sklepach dostępne są zabawki zaprojektowane specjalnie dla dzieci chorych na autyzm, ale korzystne dla rozwoju mogą być też zwykłe zabawki.

Zalecenia dotyczące wieku dziecka nie są aż tak ważne, jeśli zabawka się spodoba. Pamiętaj jednak o bezpieczeństwie (np. kiedy dziecko może połknąć zbyt małe części).

Krok 5. Dziecko autystyczne potrzebuje zabawek, które pobudzają różne zmysły równocześnie. Bardzo ważna jest stymulacja:

• ogólnych zdolności motorycznych,
• koordynacji wzrokowo-ruchowej,
• utrzymywania równowagi,
• wzrokowa.

Taką stymulację zapewnią dziecku zabawki takie jak:

• trampolina,
• baseny z piłkami zamiast wody,
• huśtawka.

Krok 6. Zabawki wykonane z materiału bywają dobrze odbierane przez dzieci z autyzmem. Powinny one jednak angażować więcej niż zmysł dotyku. Takimi zabawkami są na przykład miękkie piszczące lub świecące piłeczki.

Krok 7. Nie zapominaj o klasyce. Zwykłe zabawki takie jak klocki, piłki czy gry planszowe mogą być wykorzystane do pobudzenia umiejętności społecznych dziecka. Jeśli dziecko bawi się z kimś, uczy się współpracy i przyzwyczaja do interakcji z innymi ludźmi.

Krok 8. Nie tylko zabawki mogą służyć do zabawy. Daj dziecku możliwość dotknięcia nowych tekstur - piasku, nieugotowanego makaronu, ryżu, grochu. Autyzm zazwyczaj powoduje u dzieci niechęć do zmian, a podsuwanie im nowych rzeczy od czasu do czasu może pomóc sobie z tym radzić.

Krok 9. Instrumenty muzyczne to świetne zabawki dla dzieci z autyzmem. Pobudzają różne zmysły, szczególnie słuch i koordynację. Instrumenty dęte pomogą dziecku rozwinąć umiejętności motoryczne, a ksylofony, keyboardy i bębenki będą stymulować wzrok, słuch i motywować dziecko do aktywności.

Krok 10. Śpiewanie piosenek i inne zajęcia muzyczne uczą dziecko naśladownictwa i interakcji.

Kilka uwag na koniec:

• Staraj się zachęcić dziecko do interakcji z innymi dziećmi podczas zabawy.
• Powtarzaj różne czynności i zachęcaj dziecko do powtarzania.
• Nie narzucaj dziecku zbyt wiele czynności na raz.
• Czasami pozwól dziecku pobawić się samemu.
• Staraj się nie zamieniać czasu przeznaczonego na zabawę w lekcję.

Źródła

1. Moor J., Śmiech, zabawa i nauka z dziećmi o profilu autystycznym, Cyklady, Warszawa 2006, ISBN 83-60279-06-3
2. Luepker I., Reichenberg-Ullmann J., Ullmann R., Zespół Aspergera i autyzm - skuteczne leczenie bez psychotropów, Wydawnictwo Lekarskie Similimum, Nowy Sącz 2010, ISBN 978-83-928687-1-2
3. Danielewicz D., Pisula E., Wybrane formy terapii i rehabilitacji osób z autyzmem, Impuls, Kraków 2008, ISBN 978-83-7308-586-2
4. Błeszyński J., Wspomaganie rozwoju osób z autyzmem, Impuls, Kraków 2004, ISBN 83-7308-349-9