Jak pomóc rannemu po ataku? Ten krok może uratować życie

W sobotę, 7 listopada, w centrum Krakowa napastnik strzelał do przechodniów. Wśród rannych znaleźli się policjanci. Tragedia przypomina, jak ważna jest wiedza o postępowaniu przy ciężkich obrażeniach.

Pomaganie zacznij od oceny otoczenia. Jeśli nadal padają strzały, szukaj schronienia i stosuj się do poleceń służb. Nie wbiegaj w strefę zagrożenia. Gdy możesz bezpiecznie podejść do rannego, zadzwoń pod 999 albo wskaż konkretną osobę, która zrobi to za ciebie. Podaj lokalizację, liczbę poszkodowanych i informację o silnym krwawieniu. Włącz tryb głośnomówiący i wykonuj polecenia operatora.

Przy ciężkich obrażeniach jednym z najpilniejszych działań jest opanowanie masywnego krwotoku. Dotyczy to również osoby nieprzytomnej: samo uciskanie klatki piersiowej nie zastąpi zatrzymania utraty krwi. Warto od razu zaangażować innych świadków, aby równocześnie wezwać ratowników i rozpocząć pomoc.

Jeśli krew wypływa obficie, szybko przesiąka przez ubranie lub tworzy kałużę, działaj od razu. Załóż rękawiczki, jeśli są pod ręką. Mocno uciskaj miejsce krwawienia przez gazę albo czysty materiał. Utrzymuj nacisk; nie odrywaj co chwilę opatrunku, aby sprawdzić ranę. Przytomnego rannego możesz poprosić, żeby sam uciskał krwawiące miejsce.

Gdy zagrażającego życiu krwotoku z ręki lub nogi nie udaje się zatrzymać uciskiem, zastosuj opaskę do tamowania krwotoków. Umieść ją 5–7 cm powyżej rany, w stronę tułowia, poza stawem. Zaciśnij do ustania krwawienia, zapisz godzinę i nie luzuj jej samodzielnie. Opaski nie zakłada się na szyję ani tułów.

Nie wyciągaj przedmiotów tkwiących w ranie. Nie próbuj też szukać pocisku. Uciskaj wokół wbitego przedmiotu, unikając nacisku bezpośrednio na niego.

Priorytet opanowania masywnego krwotoku nie oznacza rezygnacji z resuscytacji. Jeśli ranny nie reaguje i nie oddycha prawidłowo, potrzebuje RKO. Przy kilku świadkach podzielcie zadania: jedna osoba tamuje krwotok, druga wykonuje uciski klatki piersiowej, kolejna wzywa pomoc i przynosi AED. Jeśli jesteś sam, natychmiast opanuj masywny krwotok i rozpocznij RKO zgodnie z instrukcjami dyspozytora.

U dorosłego wykonuj 30 uciśnięć i dwa oddechy. Jeśli nie możesz wykonywać oddechów, uciskaj klatkę bez przerw. Użyj AED zgodnie z jego komunikatami.

Otwartej rany klatki piersiowej nie zatykaj materiałem ani nie zaklejaj szczelnie folią. Specjalistyczny opatrunek wentylowy wymaga przeszkolenia. Okryj poszkodowanego, izoluj go od zimnego podłoża i obserwuj oddech. Nie podawaj jedzenia ani picia. Pozostań przy nim do przejęcia opieki przez ratowników.

Źródło: Demagog, Kraków.pl, Gov.pl, Medycyna Praktyczna, Resuscitation Council UK, IFRC