Jeden błąd kosztował ją diagnozę raka. "To samo może spotkać również ciebie"

- Zostałam zdiagnozowana na początku lata, po moim corocznym badaniu skóry w czerwcu - powiedziała Catudal w rozmowie z Newsweek. - Dermatolog natychmiast zauważył znamię i zrobił biopsję, choć nie spodziewał się czerniaka, ponieważ było to stare znamię, które jedynie się powiększyło. Biopsja wykazała czerniaka w stadium IA.

Diagnoza była szokiem - nie z powodu widocznych oznak, lecz dlatego, że jak przyznaje, miała "ślepy punkt" w podejściu do ochrony przeciwsłonecznej. - Zdecydowałam się podzielić tą historią, ponieważ byłam naprawdę naiwna, jeśli chodzi o ochronę skóry - przyznała Catudal. - Myślałam, że potrzebuję słońca ze względu na witaminę D, a poza tym żadne z moich wcześniejszych corocznych badań nie wykazało niczego niepokojącego, więc nabrałam fałszywej pewności siebie.

Catudal nie uważała się za osobę z grupy ryzyka. Nie korzystała z solarium, nie doznała poważnych poparzeń słonecznych w dorosłym życiu i zakładała, że krótki pobyt na słońcu nie stanowi zagrożenia. Nie zdawała sobie też sprawy z tego, jak powszechny jest rak skóry i jak poważne mogą być nawet jego wczesne stadia.

- Nie znałam statystyk dotyczących raka skóry w USA, nie wiedziałam też, jak duże piętno emocjonalne i fizyczne odciśnie na mnie ta diagnoza. Miałam po prostu ogromne szczęście - dodała.

Amerykańskie Towarzystwo Onkologiczne (American Cancer Society) szacuje, że w 2025 roku w USA zostanie zdiagnozowanych 104 960 nowych przypadków czerniaka, w tym 60 550 u mężczyzn i 44 410 u kobiet. Około 8430 osób (5470 mężczyzn i 2960 kobiet) umrze z powodu tej choroby.

Towarzystwo wskazuje, że największym czynnikiem ryzyka są promienie UV, które uszkadzają DNA komórek skóry. Rak skóry może rozwinąć się, gdy uszkodzenie dotyczy genów kontrolujących wzrost komórek. Około jedna na 10 osób z czerniakiem ma rodzinny wywiad choroby. Istnieją też dowody, że osoby o jaśniejszej karnacji i włosach są bardziej narażone.

Według danych Krajowego Rejestru Nowotworów (KRN), w 2022 roku w Polsce odnotowano 15 716 nowych przypadków niebarwnikowego raka skóry, z czego 7506 u mężczyzn i 8210 u kobiet. Stanowiło to odpowiednio 8,36 proc. i 8,97 proc. wszystkich zachorowań na nowotwory w Polsce. Uważa się, że dane KRN mogą być niedoszacowane, m.in. z powodu leczenia poza rejestrem (np. u dermatologów, chirurgów plastycznych). Na podstawie porównań z danymi NFZ eksperci szacują, że rzeczywista liczba nowych przypadków może wynosić nawet 40–50 tys. rocznie – czyli nawet trzykrotnie więcej niż oficjalne 15 tys.

Catudal uważa, że doskonale wie, skąd wziął się jej rak skóry - i nie były to solarium ani opalanie się. To było… ogrodnictwo. - Całą wiosnę spędzałam na sadzeniu, usuwałam stare igliwie i zakładałam nowe rabaty kwiatowe, pochylona z szyją bezpośrednio wystawioną na palące słońce przez wiele godzin - opowiada. - Głupota.

Choć dermatolog nie mógł wskazać jednoznacznej przyczyny, powiedział jej, że rak mógł być wynikiem wieloletniego nagromadzenia uszkodzeń DNA albo jednorazowej, intensywnej ekspozycji - jak właśnie ta wiosna spędzona na pracach w ogrodzie. - Szczerze mówiąc, dermatolog powiedział, że nie ma sposobu, aby to rozstrzygnąć - dodała Catudal.

Okazało się, że nawet pozornie nieszkodliwy czas spędzony na słońcu - bez kremu z filtrem na tylko jednym fragmencie skóry - mógł wystarczyć, by rozwinął się czerniak.

Catudal przeszła zabieg usunięcia znamienia i obecnie jest wolna od raka, jednak diagnoza odcisnęła trwałe piętno i skłoniła ją do podzielenia się swoją historią.

- Czuję ogromną ulgę, że mimo natłoku obowiązków nie zaniedbałam corocznej kontroli - mówi. - I jestem bardzo wdzięczna, że mogę teraz opowiedzieć swoją historię, aby pomóc innym kobietom w ich najlepszych latach życia zachować bezpieczeństwo i zadbać o swoją skórę.

Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Newsweek
2. Krajowy Rejestr Nowotworów
3. NFZ
4. American Cancer Society