Jeden z najbardziej zakaźnych wirusów. Atakuje drogi oddechowe

Warto o tych zakażeniach mówić. Badanie przeprowadzone w ramach kampanii "Wygraj z RSV. Zaszczep się" pokazało, że aż 50 proc. osób w grupie wiekowej 65+ nigdy nie słyszało o RSV.

Z nowego raportu opublikowanego przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny wynika, że od początku roku do końca maja zgłoszono aż 91 083 przypadki zakażeń RSV. Dla porównania w tym samym okresie 2024 roku zgłoszono 37 642. To wzrost o 142 proc.

– Szczyt epidemii minął, jednak nadal odnotowujemy dużo zachorowań. Zdecydowanie więcej niż rok temu. Więcej jest także osób, które zmagają się z powikłaniami po zakażeniu – mówi w rozmowie z WP abcZdrowie dr Lidia Stopyra, specjalistka pediatrii i chorób zakaźnych, ordynatorka Oddziału Chorób Infekcyjnych i Pediatrii Szpitala im. Żeromskiego w Krakowie.

Czytaj także: Krztusiec, RSV i jelitówki nie odpuszczają. COVID-19 "stał się nieprzewidywalny"

– RSV jest szczególnie niebezpieczny dla osób powyżej 60. roku życia oraz dzieci poniżej 6. miesiąca życia, a także tych urodzonych przedwcześnie. Tym, co łączy te osoby, jest zmniejszona odporność organizmu. Najmłodsi mają jeszcze niedojrzały układ odpornościowy, a odporność starszych zmniejsza się z wiekiem – wyjaśnia.

Ekspertka dodaje, że to właśnie ta obniżona odporność sprawia, że infekcja wywołana przez RSV może mieć zarówno u najmłodszych, jak i seniorów wyjątkowo ciężki przebieg.

Jak podaje Polska Agencja Prasowa (PAP), w Europie wirus RSV jest każdego roku przyczyną ponad 270 tys. hospitalizacji osób po 60. roku życia. Z tej grupy ok. 20 tys. osób umiera w szpitalu.

Niestety, wiedza seniorów na temat tej choroby jest niewystarczająca. Z badania przeprowadzonego w ramach ogólnopolskiej kampanii edukacyjnej "Wygraj z RSV. Zaszczep się" wynika, że aż 50 proc. osób w grupie wiekowej 65+ nigdy nie słyszało o RSV. Natomiast 38 proc. nie ma szczegółowej wiedzy na ten temat.

– A powikłania po zachorowaniu mogą być naprawdę poważne. U najmłodszych dochodzi do zapalenia oskrzelików, płuc, może dojść do zaburzeń oddychania, niedotlenienia mózgu , schorzeń neurologicznych. W każdym sezonie mamy zgony małych dzieci z powodu zakażenia RSV. U osób starszych najczęściej dochodzi do zapalenia płuc a także zaostrzenia przebiegu istniejących chorób przewlekłych – wylicza dr Stopyra.

Czytaj także: Niemal 12 tys. zachorowań na RSV w dwa tygodnie. "Wirus wywołuje dramatyczną kaskadę"

Prof. dr hab. n. med. Artur Mamcarz, kierownik III Kliniki Chorób Wewnętrznych i Kardiologii Wydziału Lekarskiego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego w rozmowie z WP Zdrowie podnosi, że RSV to bardzo zaraźliwy wirus, który łatwo przenosi się drogą kropelkową. Jeden zakażony jest w stanie zarazić nawet kilkanaście kolejnych osób. Dlatego powinniśmy poznać objawy, którymi się charakteryzuje.

Zaliczamy do nich:

• kaszel,

• duszność,

• świszczący oddech,

• gorączkę.

– Te objawy są bardzo podobne do COVID-19, grypy, oraz innych infekcji górnych dróg oddechowych. Na początku chory zmaga się z katarem i zatkanym nosem, potem pojawia się gorączka, a następnie kaszel. Wielu pacjentów skarży się także na bóle gardła i głowy. Dysponujemy testami, które pozwalają określić, z którą z tych chorób zmaga się chory i chcę podkreślić, że warto je wykonywać – podnosi prof. Mamcarz.

Taki test kosztuje około 20-45 zł, jest dostępny w aptekach bez recepty i pozwala wykryć grypę, RSV i COVID. Ogromną zaletą jest możliwość wykonania go nie tylko w szpitalu czy przychodni, ale także w warunkach domowych.

– Gdy popatrzymy na dane, to dowiemy się, że zakażeń RSV jest naprawdę dużo i to one najczęściej "wychodzą" na tych testach. W porównaniu do grypy czy koronawirusa wiążą się często z istotnie wyższym ryzykiem ciężkiego przebiegu i częściej prowadzą do hospitalizacji – wyjaśnia prof. Mamcarz.

Czytaj także: Alarmujące wzrosty zachorowań. Tak krztusiec i RSV atakują Polaków

Leczenie jest zwykle trudne, bo nie ma celowanego leku, który mógłby być stosowany przy zakażeniu RSV. Dlatego lekarze zmuszeni są, by stosować leczenie objawowe.

– Możliwości terapeutyczne ograniczają się wyłącznie do leczenia objawowego, a następnie leczenia ewentualnych powikłań. Z tego względu kluczowe znaczenie ma profilaktyka, a obecnie jedyną skuteczną metodą prewencji jest szczepienie ochronne – podnosi prof. Mamcarz.

Od 1 kwietnia z darmowej szczepionki przeciwko RSV mogą korzystać kobiety w ciąży i osoby po 65. roku życia. Częściowa refundacja na poziomie 50 proc. przysługuje osobom między 60. a 65. rokiem życia. Koszt szczepionki dla takich pacjentów to około 400 zł.

Jednak jak pokazują wyniki badania "Wygraj z RSV. Zaszczep się", jedynie co dziesiąty senior poszukuje informacji o dostępnych dla siebie szczepieniach, a aż cztery na 10 osób powyżej 65. roku życia nie wie, że w Polsce mogą być dostępne bezpłatne szczepienia.

– Szczepienie może uratować nam życie. Nie mamy jeszcze dostępnych szczepień dla dzieci, dlatego tak ważne jest żeby szczepiły się kobiety w ciąży – najlepiej w ostatnim trymestrze. Wówczas chronione jest także dziecko. Seniorzy również powinni o tym pamiętać, szczególnie że po 65. roku życia mogą korzystać z darmowej szczepionki. Pamiętajmy także, że chociaż szczyt zachorowań minął, to nadal warto się szczepić, by przygotować się do kolejnego wzrostu zachorowań – wyjaśnia dr Stopyra.

Anna Klimczyk, dziennikarka Wirtualnej Polski