Komunikat Ogólnopolskiego Związku Świadczeniodawców Wentylacji Mechanicznej

"Z każdym tygodniem rośnie liczba chorych kwalifikowanych przez szpitale do wentylacji domowej, którzy nie mogą znaleźć świadczeniodawcy gotowego ich przyjąć. W większości województw tworzą się kolejki pacjentów pozostających na oddziałach szpitalnych wyłącznie dlatego, że nie mają zapewnionej kontynuacji opieki w warunkach domowych" - informuje Katarzyna Baj, dyrektor biura Zarządu Związku.

Główną przyczyną narastającego problemu braku miejsc dla pacjentów kierowanych do domowej wentylacji mechanicznej jest niewystarczające i nieadekwatne finansowanie świadczeń w stosunku do realnych kosztów ich realizacji. Obecne stawki oraz limity wynikające z planów rzeczowo finansowych wg OZŚWM nie pokrywają wydatków świadczeniodawców zwłaszcza w kontekście istotnego wzrostu kosztów wynagrodzeń personelu oraz braku wdrożenia nowoczesnego modelu opieki, który mógłby zoptymalizować koszty i odciążyć zasoby kadrowe.

Pomimo wielokrotnych próśb kierowanych do Ministerstwa Zdrowia wciąż nie ma gotowości do spotkania i rozmów o rozwiązaniu narastającego problemu. Brak dialogu uniemożliwia wdrożenie działań systemowych, które mogłyby zatrzymać narastający kryzys. Od września ubiegłego roku Związek regularnie alarmował resort zdrowia o narastającym problemie.

Narodowy Fundusz Zdrowia publicznie deklaruje, że pokryje koszty świadczeń udzielonych pacjentom w 2025 roku. Jednak do dziś tylko pięć oddziałów wojewódzkich NFZ przedstawiło świadczeniodawcom propozycje rozliczeń. Robert Suchanke, prezes OZŚWM informuje: "Świadczeniodawcy zrzeszeni w naszym Związku mają pod opieką pacjentów, wobec których świadczenia zrealizowane przez cały ubiegły rok do dzisiaj nie zostały rozliczone. Co więcej, rozpoczęliśmy rok 2026 z sytuacją, w której około 30% pacjentów objętych opieką nie zostało ujętych w planie rzeczowo-finansowym. Oznacza to, że kilka tysięcy osób już pozostających pod naszą opieką nie będzie w ogóle finansowanych w bieżącym roku". I pyta: "Jak w tej sytuacji mamy przyjmować kolejnych, których szpitale kwalifikują do opieki domowej, skoro finansowanie dla obecnych pacjentów nie zostało zabezpieczone?".

Świadczeniodawcy znajdują się w sytuacji prawnie i etycznie niejednoznacznej. Marcin Warzecha, sekretarz OZŚWM, podkreśla: "Z jednej strony konsultant krajowa zarzuca nam nieetyczne działanie, a z drugiej strony otrzymujemy pisma z NFZ, że pacjentów ponad limit przyjmujemy na własne ryzyko. Zwróciliśmy się do Ministerstwa Zdrowia o jednoznaczne rekomendacje, jak mamy postępować wobec pacjentów, których dotyczy ten konflikt komunikatów. Resort zdrowia jednak milczy, a pacjenci nadal czekają".

OZŚWM od miesięcy apeluje o pilne wdrożenie nowego modelu świadczenia opracowanego przez Agencję Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) w 2023 roku. Model ten:

- porządkuje ścieżkę kwalifikacji i przeprowadzanych okresowo kontroli,

- wprowadza telemonitoring, umożliwiający szczegółową kontrolę terapii,

- obniża koszty świadczenia, pozwalając objąć opieką większą liczbę pacjentów,

- poprawia bezpieczeństwo i dostępność dla pacjentów.

Pomimo gotowości na zmianę środowiska świadczeniodawców oraz lekarzy anestezjologów, neurologów i pulmonologów, a także środowiska pacjentów prace nad wdrożeniem modelu pozostają wstrzymane. "Z pisemnych informacji kierowanych z Ministerstwa Zdrowia wynika, że proces ten jest blokowany przez jedną osobę - konsultant krajową w dziedzinie chorób płuc. Blokowanie rozwiązania, które zwiększa bezpieczeństwo pacjentów i przynosi znaczne oszczędności dla budżetu, jest decyzją trudną do zrozumienia i jeszcze trudniejszą do zaakceptowania" - twierdzi Marcin Warzecha.

Wobec absencji Ministerstwa Zdrowia, Związek zwrócił się do Ministra Finansów z prośbą o wsparcie w rozwiązaniu krytycznej sytuacji finansowej świadczenia oraz pomocy we wdrożeniu nowego modelu świadczenia. "Podkreślamy, że model AOTMiT jest korzystny ekonomicznie i w dłuższej perspektywie generuje znaczące oszczędności dla płatnika publicznego. Może szef resortu finansów wesprze resort zdrowia, skoro ten nie jest w stanie samodzielnie rozwiązać zaistniałego problemu" - wyraża nadzieję Robert Suchanke.

W związku z oficjalną informacją, że od 1 lipca 2026 roku ponownie wzrosną wynagrodzenia m.in. dla lekarzy, OZŚWM zwraca uwagę na rosnącą asymetrię decyzji finansowych w ochronie zdrowia. Podczas gdy środki na wynagrodzenia personelu medycznego są corocznie zwiększane, finansowanie opieki nad pacjentami wymagającymi wentylacji domowej pozostaje niewystarczające, a w praktyce zmniejsza się dostępność do świadczeń. W tej sytuacji Związek apeluje do Ministra Finansów również o wsparcie w przywróceniu równowagi finansowej świadczenia oraz o zaangażowanie w zapewnienie, by wzrosty wynagrodzeń nie odbywały się kosztem najbardziej potrzebujących pacjentów.

Związek deklaruje pełną gotowość do współpracy ze wszystkimi instytucjami zaangażowanymi w system ochrony zdrowia. Spotkanie z Ministerstwem Zdrowia jest dla nas kluczowe i oczekujemy jego pilnego zorganizowania. Jednocześnie podkreślamy, że skuteczne rozwiązanie obecnego kryzysu będzie możliwe wyłącznie po:

- rozliczeniu świadczeń za 2025 r.,

- uporządkowaniu zasad finansowania na 2026 r. i kolejne lata,

- wdrożeniu nowego modelu opieki.

Bez podjęcia tych działań kryzys w opiece domowej będzie się pogłębiał, a liczba pacjentów pozbawionych dostępu do wentylacji domowej będzie stale rosła.

Źródło informacji: OZŚWM