Kto jest najbardziej narażony na zachorowanie na kamicę nerkową?

Kamica nerkowa to schorzenie organów układu moczowego, które diagnozuje się dość często. Z powodu tej choroby częściej cierpią mężczyźni niż kobiety (z reguły kamica ujawnia się pomiędzy 30. a 50. rokiem życia zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn, jednak panie w wieku 50–70 lat przeżywają drugi szczyt zachorowań). U co drugiego pacjenta po pierwszym napadzie kolki nerkowej następne pojawiają się w ciągu kolejnych 5–10 lat. Kamicę nerkową często stwierdza się również u kobiet w ciąży. Często na skutek zastoju moczu związanego z chorobą może rozwinąć się dodatkowo bakteryjna infekcja dróg moczowych.

Istotą kamicy nerkowej jest obecność kamieni (najczęściej obserwuje się kamienie szczawianowe, rzadziej fosforanowe i moczanowe) w układzie moczowym, które powstają jako następstwo skupisk substancji chemicznych (naturalnie występujących w moczu w postaci rozpuszczonej).

Kamienie nerkowe powstają wtedy, gdy stężenie minerałów w moczu jest zbyt duże, co uniemożliwia całkowite ich rozpuszczenie. Te o niedużych rozmiarach są usuwane z organizmu wraz z moczem, zaś większe kamienie moczowe zalegają w miedniczce nerkowej, stale powiększając swoje gabaryty. Na skutek zastoju moczu i rozwijającego się zakażenia może dojść do uszkodzenia miąższu nerki.

W grupie osób narażonych na zachorowanie na kamicę nerkową znajdują się:

• osoby, u których bliskich krewnych stwierdzono kamicę moczową – choroba ta może bowiem występować rodzinnie jako wynik zaburzenia metabolizmu substancji, które przyczyniają się do tworzenia kamieni nerkowych,
• pacjenci z wadami budowy układu moczowego,
• osoby ze zdiagnozowanymi zakażeniami układu moczowego o charakterze przewlekłym,
• pacjenci przyjmujący niektóre leki (na przykład kortykosteroidy),
• chorzy na nadczynność przytarczyc,
• osoby z chorobą wrzodową, którą przez długi czas leczono preparatami neutralizującymi wydzielanie kwasu żołądkowego,
• chorzy na chorobę Leśniowskiego i Crohna.

Do zachorowania na kamicę moczową predysponuje:

• picie niewystarczającej ilości płynów (co powoduje zagęszczenie moczu),
• nadmiar witaminy D3, witaminy C lub wapnia,
• zła dieta,
• przerost gruczołu krokowego (wówczas mocz nie odpływa z nerek w sposób prawidłowy),
• przebyta operacja jelita cienkiego.

Aby zapobiegać powstawaniu kamieni moczowych, warto codziennie pić co najmniej 1,5 litra wody, a w okresie większego zapotrzebowania (na przykład podczas choroby z gorączką albo w okresie letnim, gdy odnotowuje się wysokie temperatury powietrza) zwiększać ilość przyjmowanych płynów. Należy wypijać szklankę wody przed snem. Warto zapamiętać, że objętość moczu powinna wynosić co najmniej 1,5 litra płynu na dobę.

Ponadto należy ograniczyć spożywanie produktów mięsnych (w tym ryb), które zawierają substancje zakwaszające mocz, co stanowi przyczynę powstawania kamieni nerkowych. Trzeba zmniejszyć ilość soli wykorzystywanej w kuchni do przyprawiania potraw, ponieważ sód powoduje zwiększone wydalanie wapnia, z którego mogą się formować kamienie. Ponadto dobrze jest wzbogacić dietę o warzywa i owoce.