Kto zapłaci więcej za zdrowie w 2026 r.? Cztery grupy na celowniku podwyżek

W 2026 roku wzrost składki zdrowotnej szczególnie odczują cztery grupy: emeryci i renciści, osoby zarabiające minimalną krajową, pracownicy sfery budżetowej oraz prowadzący działalność gospodarczą. W każdym przypadku mechanizm jest trochę inny, ale efekt podobny: wyższa podstawa oznacza wyższe potrącenie.

Pracownicy sfery budżetowej mają w tym roku otrzymać podwyżki płac o 3 proc. (czyli poziom inflacji). To oznacza, że wraz ze wzrostem wynagrodzenia brutto rośnie też kwota składki zdrowotnej potrącanej z pensji.

Do tego dochodzi dodatkowy element, o którym wiele osób zapomina: do 31 marca w budżetówce ma zostać wypłacona "trzynasta pensja" – a od niej również zostanie pobrana składka zdrowotna. W praktyce więc część pracowników odczuje podwyżkę nie tylko w miesięcznej wypłacie, ale też przy rozliczeniu dodatkowego świadczenia.

Kolejna grupa to emeryci i renciści. Od 1 marca 2026 r. świadczenia mają zostać zwaloryzowane – według pierwszych szacunków najprawdopodobniej o 4,88 proc. Wyższa emerytura lub renta brutto oznacza, że większa będzie też potrącana składka zdrowotna.

To samo dotyczy dodatkowych wypłat, takich jak "trzynastki" i "czternastki" – jeśli są wypłacane, składka zdrowotna również jest od nich pobierana, więc po waloryzacji potrącenia będą odpowiednio wyższe.

Przykładowe wyliczenia dla emerytów/rencistów (za "Faktem") – poniżej zestawienie pokazujące, jak rośnie potrącenie składki po waloryzacji (kwoty jak w źródle):

1878,91 zł - 1709,81 zł - 169,10 zł - 1793,25 zł - 177,35 zł 2000 zł - 1820 zł - 180 zł - 1908,82 zł - 188,78 zł 2500 zł - 2275 zł - 225 zł - 2371,02 zł - 235,98 zł 3000 zł - 2670 zł - 270 zł - 2785,23 zł - 283,17 zł 3500 zł - 3065 zł - 315 zł - 3200,43 zł - 330,37 zł 4000 zł - 3460 zł - 360 zł - 3614,60 zł - 377,57 zł 5000 zł - 4250 zł - 450 zł - 4442,04 zł - 471,96 zł

(Zestaw zawiera: obecną emeryturę/rentę brutto; obecne "na rękę"; obecną składkę; świadczenie "na rękę" po waloryzacji w 2026 r.; składkę zdrowotną w 2026 r.)

Od 1 stycznia 2026 r. płaca minimalna wzrosła do 4806 zł brutto. Wraz z tym zmienia się składka zdrowotna dla pracujących na minimalnej. Dotychczas wynosiła 362,37 zł, a od 2026 r. już 373,24 zł.

To nie jest skok o setki złotych, ale dla osób żyjących "od pierwszego do pierwszego" nawet kilkanaście złotych różnicy w stałych potrąceniach może być zauważalne.

Najbardziej czytelna zmiana dotyczy przedsiębiorców. Składka zdrowotna (wskazana jako 9 proc.) od 2026 r. ma być liczona nie od 75 proc., a od 100 proc. płacy minimalnej. Co to oznacza w praktyce?

Przy minimalnym wynagrodzeniu przedsiębiorca zapłaci co najmniej 432,54 zł miesięcznie – i, co kluczowe, nie będzie miało znaczenia, czy osiągnie dochód.

Wzrost składek i szacunki dotyczące większych potrąceń pojawiają się w momencie, gdy w systemie ochrony zdrowia brakuje pieniędzy. Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że w 2026 roku może zabraknąć nawet 23 mld zł na zdrowie.

Jednocześnie Narodowy Fundusz Zdrowia ma dostawać dodatkowe wsparcie z budżetu: ostatnio NFZ otrzymał ponad 1,1 mld zł dodatkowej dotacji z Ministerstwa Zdrowia, z przeznaczeniem na rozliczenie nadwykonań szpitali. W całym 2025 roku dotacja budżetowa dla NFZ miała wynieść prawie 33 mld zł.

Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: Fakt