Kurza ślepota (ślepota zmierzchowa) – objawy, przyczyny, leczenie

Co to jest kurza ślepota? Kurza ślepota, inaczej nyktalopia lub ślepota zmierzchowa to wada wzroku, a zarazem stan utrudniający lub uniemożliwiający widzenie przy stosunkowo słabym świetle. Pacjenci dotknięci tym problemem zdrowotnym uskarżają się na gorsze widzenie po zmroku oraz na problemy z widzeniem w źle oświetlonym pomieszczeniu. Kurza ślepota powoduje brak ostrości widzenia. Jest to choroba bardzo szybko postępująca chory nawet z dnia na dzień zaczyna odczuwać, że widzi coraz gorzej.

Czym jest spowodowana kurza ślepota? Choroba jest spowodowana upośledzeniem pręcików, czyli elementu siatkówki oka. W pręcikach znajduje się pigment, który odpowiada za widzenie po zmroku i jeśli pręcik jest uszkodzony to automatycznie zaburzone jest widzenie po zmierzchu.

Jakie objawy daje kurza ślepota? Oprócz zaburzonego widzenia przy stosunkowo słabym świetle oraz problemów z widzeniem po zmroku, mogą wystąpić również inne problemy. Problemowi zdrowotnemu często towarzyszy suchość gałki ocznej, co powoduje nie tylko dymskomfort, ale również podrażnienie oka.

Jeżeli kurza ślepota jest spowodowana niedoborem witaminy A to pojawiają się również objawy z tym związane. Pacjenci mogą uskarżać się na łamliwość paznokci oraz włosów, obniżenie apetytu lub całkowity jego brak, przesuszoną oraz łuszczącą się skórę, częstsze infekcje oraz przeziębienia, problemy z zajściem w ciążę.

Kurza ślepota jest schorzeniem, które może być wrodzone. W takim układzie kurza ślepota stanowi objaw stacjonarnej wrodzonej ślepoty nocnej, czyli zaburzenia widzenia po zmierzchu już od wieku niemowlęcego. Wada może również stanowić objaw zwyrodnienia barwnikowego siatkówki (inna nazwa choroby to retinopatia barwnikowa). W przebiegu choroby dochodzi do odkładania się barwnika w siatkówce oka, a także zaburzeń krążenia w siatkówce. Każdy z tych czynników powoduje, że pacjent zaczyna mieć problemy z widzeniem.

Najczęstszą przyczyną ślepoty zmierzchowej jest intensywne rogowacenie rogówki i spojówki. Obie grupy schorzeń są spowodowane niedoborem witaminy A. Witamina A jest silnym przeciwutleniaczem, który wpływa na prawidłowe widzenie oraz funkcjonowanie siatkówki oraz wierzchnich warstw oka.

Kurza ślepota bardzo często jest diagnozowana u osób niedożywionych, chorych na anoreksję lub bulimię, pacjentów z zaburzonym przyswajaniem, osób nadużywających alkoholu.

Wśród innych przyczyn nyktalopii lekarze wymieniają zaćmę, czyli degeneracyjną chorobę oczu, która prowadzi do zmętnienia soczewki oraz jaskrę, chorobę, w której występuje neuropatia nerwu wzrokowego. Najpopularniejszymi objawami jaskry są: słabe widzenie, częste zaczerwienienie oczu, zwężenie pola widzenia. Na problemy z widzeniem po zmroku narażeni są także pacjenci z podwyższonym poziomem glukozy we krwi oraz cukrzycą.

• Dieta dla oczu
• Ból oczu
• Luteina na oczy
• Leniwe oko

Diagnozowanie kurzej ślepoty opiera się na wykonaniu odpowiednich badań okulistycznych, w tym badania dna oka, nazywanego wziernikowaniem dna oka lub oftalmoskopią oraz perymetrii, zwanej badaniem pola widzenia. Większość specjalistów zleca również wykonanie badania krwi. Wyniki laboratoryjne pozwalają ocenić poziom witaminy A oraz glukozy w organizmie pacjenta.

Jak leczyć kurzą ślepotę? W przypadku wszystkich rodzajów ślepoty zmierzchowej ważne jest zdiagnozowanie oraz określenie przyczyny. Należy nadmienić, że nie każdą nyktalopię można leczyć. U pacjentów ze zwyrodnieniem barwnikowym siatkówki, zespołem Ushera terapia nie przynosi żadnego efektu, ponieważ schorzenia te uwarunkowane są genetycznie i ciągle postępują. Leczenie jest możliwe w przypadku kurzej ślepoty spowodowanej zbyt małym stężeniem witaminy A w organizmie. Przy niedoborze witaminy A pacjent dostaje stałą dawkę witaminy najczęściej w formie zastrzyku domięśniowego, ważne jest również regularne nawilżanie oka.

Ślepota zmierzchowa jest uleczalna również wówczas, gdy wynika ona z zaćmy. Całkowite bądź częściowe zmętnienie soczewki występujące w przebiegu katarakty leczy się chirurgicznie. Specjaliści wykonują zabieg, podczas którego usuwa się zmętniałą soczewkę, a następnie zastępuje się ją soczewką sztuczną.

W sytuacji, w której problemy z widzeniem po zmierzchu występują wraz z krótkowzrocznością, leczenie opiera się na zastosowaniu odpowiednich szkieł kontaktowych lub okularów. W niektórych przypadkach lekarz może zalecić wszczepienie do gałki ocznej sztucznych soczewek, poprawiających widzenie.

Rokowania to bardzo indywidualna kwestia, w zależności od rodzaju kurzej ślepoty. O ile, kurza ślepota wynikająca z krótkowzroczności, zaćmy czy niedoborów witaminy C, jest możliwa do wyleczenia, o tyle ta wynikająca z wad wrodzonych i chorób genetycznych nie jest uleczalna. W takich przypadkach nyktalopia jest wadą nieodwracalną i stale postępującą. Zdarza się, że może ona doprowadzić do całkowitej utraty wzroku.

Ponieważ kurza ślepota jest spowodowana w większości przypadków niedoborem witaminy A, w profilaktyce ważna jest właściwa dieta bogata w ten składnik. Spożywanie produktów zawierających witaminę A wspiera ostrość widzenia, hamuje procesy starzenia narządu wzrokowego, przeciwdziała zespołowi suchego oka. Produktami żywnościowymi zawierającymi tę prozdrowotną substancję są: wszystkie produkty mleczne, jajka, ryby, podroby zwierzęce, a oprócz tego warzywa pod każdą postacią dla przykładu pomidory, marchew, szpinak, czerwona papryka, szpinak, słodkie ziemniaki, jarmuż.

Cennym źródłem prowitaminy A są również morele, brzoskwinie, papaje, arbuzy. Ślepocie nocnej spowodowanej wadami wrodzonymi oraz chorobami genetycznymi, takimi jak zespół Ushera niestety nie da się zapobiec. W zespole Ushera, rzadkiej chorobie genetycznej, występuje stopniowa utrata słuchu oraz wzroku.