Leishmania – co to jest, objawy, leczenie

Leishmania to pasożytnicze wiciowce, które wywołują groźną chorobę tropikalną leiszmaniozę. Pasożytami) możemy zarazić się poprzez ukąszenie samic muchy piaskowej (z rodzaju Lutzomyia i Phlebotomu). Dolegliwość dotyka zazwyczaj osoby podróżujące do krajów tropikalnych, a także zawodowych kierowców ciężarówek, powracających z Bliskiego Wschodu.

Nazwa choroby pochodzi od nazwiska szkockiego patologa, Williama Booga Leishmana, który w 1901 roku opublikował swoje spostrzeżenia na temat obcych organizmów w śledzionie zmarłych na „gorączkę Dum-Dum”.

Do zarażenia pasożytami Leishmania dochodzi poprzez ukąszenie samicy muchówki lub poprzez rozgniecenie zainfekowanego owada obrębie ran i skaleczeń na skórze.

Wyróżniamy leiszmaniozę trzewną (wywoływaną pasożytami Leishmania donovani oraz L. infantu), leiszmaniozę skórną(wywoływaną przez wiciowce L. tropica, L. mexicana, L. major, L. aeothiopica), a także leiszmaniozę skórno-śluzówkową(wywoływaną przez pasożyty L. brasiliensis).

Leiszmanioza trzewna, nazywana również „gorączką Dum-Dum” lub czarną febrą występuje przede wszystkim w Brazylii, Bangladeszu, Indiach oraz w Sudanie. Leiszmanioza skórna, nazywana też białym trądem, zazwyczaj spotykana jest na terenie Iranu, Peru, Afganistanu, Brazylii, Syrii oraz Arabii Saudyjskiej. Leiszmanioza skórno-śluzówkowa, zwana również pendynką dotyka przede wszystkim mieszkańców Brazylii, Peru, a także Boliwii.

Należy nadmienić, że do zakażenia może dojść również w niektórych krajach europejskich. Najwyższe ryzyko zachorowania występuje w Portugalii, Hiszpanii, Bułgarii, Grecji, Chorwacji, Serbii, Turcji, na południu Francji oraz na południu Rosji.

Według szacunków Światowej Organizacji Zdrowia, z chorobą boryka się ponad 12 milionów osób na całym świecie.

• Mikstura, która usunie pasożyty z organizmu
• Świerzb – objawy, przyczyny choroby, leczenie
• Owsiki - drogi zakażenia, objawy, diagnostyka, leczenie, zapobieganie
• Kał na pasożyty

U zakażonych leiszmaniozą trzewną mogą wystąpić następujące objawy chorobowe:

• gorączka (trwająca nawet 14 dni),
• obfite poty,
• spadek masy ciała,
• anemia,
• szary kolor skóry (właśnie dlatego choroba nazywana jest również czarną febrą),
• powiększona śledziona,
• obecność płynu w jamie otrzewnej.

Leiszmanioza skórna może objawiać się:

• owrzodzeniami skóry,
• martwicą tkanek,
• problematycznymi, niegojącymi się ranami.

Zmiany chorobowe pojawiają się zazwyczaj w obrębie twarzy, szyi, a także kończyn.

U chorych na leiszmaniozę skórno-śluzówkową możemy zaobserwować następujące objawy:

• zniekształcenia twarzy,
• uszkodzenia występujące w obrębie tkanek miękkich, chrząstek, a także kości nosa.

Proces diagnostyczny polega zazwyczaj na przeprowadzeniu dokładnego wywiadu lekarskiego oraz wykonaniu badania mikrobiologicznego. Od pacjenta pobierany jest wycinek owrzodzenia.

Badanie pozwala bez problemu zdiagnozować postać skórną lub skórno-śluzówkową. W rozpoznaniu i diagnostyce leiszmaniozy pomocne jest również barwienie metodą Giemsy. Nieco rzadziej stosowane są też badania serologiczne. Leiszmanię trzewną diagnozuje się na podstawie badania histopatologicznego. U pacjentów przeprowadzona zostaje biopsja śledziony, wątroby lub szpiku.

Nieleczone zakażenie pasożytami Leishmania może być przyczyną śmierci. W celu wyeliminowania choroby stosowana jest kuracja antybiotykowa. W wielu przypadkach konieczne jest też podawanie następujących związków: antymonu, ketokonazolu. Dodatkowo leczenie opiera się na podawaniu leku cytostatycznego, miltofezyny.

Nie istnieje żadna szczepionka przeciw leiszmaniozie, dlatego bardzo ważna jest profilaktyka. Osoby podróżujące do krajów, w których występuje najwyższe ryzyko zachorowania powinny stosować ochronne aerozole i płyny przeciw groźnym owadom. W oknach warto zamontować moskitiery. Należy również pamiętać o odpowiedniej odzieży i nakryciu głowy.