Limfopenia - przyczyny, rodzaje, objawy

Limfopenia może być wrodzona lub nabyta. Powstaje na skutek zakażeń, nowotworów, chorób limfatycznych, endokrynologicznych, kolagenoz naczyniowych i innych. Oprócz wymienionych chorób, limfopenia – z wyjątkiem idiopatycznej limfopenii CD4+ – jest zwykle związana ze stosowaniem kortykosteroidów, ciężkim stresem, a także z długotrwałym i forsownym wysiłkiem. Ponadto zmniejszenie liczby limfocytów to częsty, lecz tymczasowy objaw u osób, które przeszły chemioterapię.

Niekiedy do wystąpienia limfopenii przyczynia się zaawansowana choroba Hodgkina, a także duża dawka promieniowania. Limfopenia dotyka nie tylko ludzi, ale i zwierząt. Podobnie jak u człowieka, choroba może być spowodowana zakażeniem, zaawansowaną chorobą nowotworową, nadczynnością kory nadnerczy, niewydolnością krążenia i nerek, a także zapaleniem wątroby (u psów).

Wyróżnia się następujące postaci choroby, które różnią się od siebie rodzajem limfocytów, których ubyło we krwi:

• Limfopenia typu T – charakteryzuje się niedoborem limfocytów typu T przy jednoczesnym właściwym poziomie pozostałych limfocytów. Najczęstszą przyczyną tego typu limfopenii jest zakażenie wirusem HIV, ale możliwe jest także bardzo rzadkie zaburzenie – idiopatyczna limfopenia CD4+.
• Limfopenia typu B – typowa jest dla niego zbyt niska liczba limfocytów typu B oraz prawidłowa ilość pozostałych limfocytów. Ten rodzaj choroby jest zwykle spowodowany przyjmowaniem leków osłabiających system odporności.
• Limfopenia typu NK – jest to bardzo rzadkie schorzenie, które polega na zmniejszeniu liczby komórek NK, czyli rodzaju cytotoksycznych limfocytów.

Jeśli zmniejszyła się liczba wszystkich rodzajów limfocytów, nie precyzuje się typu limfopenii.

Limfopenia objawia się zwiększoną częstotliwością zachorowań na grypę, anginę lub przeziębienia grypopodobne, jak również innymi stanami zakaźno-zapalnymi (czyraki, owrzodzenia jamy ustnej). Chorobę może rozpoznać lekarz po zebraniu dokładnego wywiadu na temat zachorowań i wysoce specjalistycznych badań immunologiczno-serologicznych. Jeśli badanie krwi wykaże u dorosłych liczbę limfocytów poniżej 1500 komórek na mikrolitr, a u dzieci poniżej 3000 komórek na mikrolitr – można stwierdzić limfopenię.

Jakie są prognozy dla osób z limfopenią? Jeśli choroba jest spowodowana infekcją, po jej wyleczeniu poziom limfocytów zwykle wraca do normy. Jednak u pacjentów z idiopatyczną limfopenią CD4+ dolegliwość może być śmiertelna, zależy to jednak od przebiegu choroby. Niekiedy chorzy mają nietypowo niski, ale stabilny poziom komórek CD4+. Wówczas idiopatyczna limfopenia CD4+ nie stanowi zagrożenia dla życia pacjenta. Jeśli jednak liczba komórek CD4+ jest zbyt niska i stale się zmniejsza, chory umiera.

Źródła

1. Interpretacja wyników badań hematologicznych w praktyce lekarza rodzinnego
2. Waterbury L. Hematologia, Urban & Partner, Wrocław 1998, ISBN 83-85842-68-3
3. Sułek K., Wąsak-Szulkowska E. Hematologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3418-9
4. Dmoszyńska A., Robak T. Podstawy hematologii, Czelej, Lublin 2003, ISBN 83-88063-94-4