Lordoza lędźwiowa - przyczyny, objawy, leczenie

Lordoza jest to zgięcie kręgosłupa ku przodowi w płaszczyźnie strzałkowej. Prawidłowo kręgosłup dorosłego człowieka tworzy 3 krzywizny: lordozę szyjną, kyfozę piersiową, lordozę lędźwiową (niektórzy autorzy wyróżniają jeszcze kyfozę krzyżową). Wspólnie krzywizny kręgosłupa pozwalają znosić duże obciążenia i utrzymywać prawidłową postawę ciała. Krzywizny kręgosłupa są wynikiem działania sił grawitacji na nasze ciało. Powstawały wraz z przyjmowaniem przez gatunek ludzki pozycji pionowej.

Po urodzeniu kręgosłup noworodka ma kształt pojedynczej kyfozy, przebiegającej przez całą długość kręgosłupa. W toku prawidłowego rozwoju niemowlęcia wytwarzają się kolejno wszystkie krzywizny. Około 3-4 miesiąca życia wraz z próbami podnoszenia główki pojawia się lordoza szyjna, natomiast około 9-12 miesiąca wraz z przyjęciem pozycji pionowej tworzy się lordoza lędźwiowa.

W konsekwencji u dziecka 12-14-miesięcznego kręgosłup ma już charakterystyczny esowaty kształt – z wykształconą lordozą szyjną, kyfozą ograniczoną do piersiowego odcinka kręgosłupa i wyraźną lordozą lędźwiową.

Nie są to jednak krzywizny w pełni ukształtowane i stałe. Słaba siła mięśni stabilizujących postawę powoduje, że przez pierwsze 7 lat życia można zauważyć pogłębioną lordozę lędźwiową („wystający brzuszek”). Dopiero w wieku ok. 7 lat można mówić o typie postawy dziecka. Właściwy jednak dla człowieka sposób trzymania się ustala się ostatecznie później, ok. 18 roku życia.

Prawidłowo kąt lordozy szyjnej zawiera się w przedziale od 20° do 40°, a lordozy lędźwiowej od 30° do 50°. Wszystkie sytuacje, gdy kąt jest mniejszy nazywa się zniesieniem lub spłyceniem lordozy, a gdy jest większy jej nasileniem.

Hipolordoza

Sytuacją kliniczną, z którą najczęściej lekarz może się spotkać podczas codziennej praktyki jest zniesienie lordozy (zarówno w odcinku lędźwiowym, jak i szyjnym). Związane jest to w większości przypadków z reakcją w postaci skurczu mięśni przykręgosłupowych na ból spowodowany najczęściej urazem, zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa i krążków międzykręgowych, rwą kulszową i innymi miejscowymi stanami zapalnymi.

W wyniku podrażnienia bólowego następuje odruchowy skurcz mięśni przykręgosłupowych, które prostują krzywiznę kręgosłupa, co nasila dolegliwości bólowe, tworzy się więc "błędne koło". Podstawowym postępowaniem w tego typu zdarzeniach jest odpoczynek, stosowanie leków przeciwbólowych i zmniejszających napięcie mięśni poprzecznie prążkowanych oraz w niektórych przypadkach leczenie przyczynowe (operacje neuroortopedyczne). Rzadziej zniesienie lordozy spowodowane jest przez wady wrodzone i nabyte kręgosłupa.

Hiperlordoza

Nadmierna lordoza dotyczy głównie odcinka lędźwiowego kręgosłupa. Może być wrodzona i nabyta.

W tych przypadkach bardzo ważne jest wczesne rozpoczęcie odpowiedniego leczenia, opierającego się głównie na ćwiczeniach wzmacniających, a także leczeniu objawowym.

Przyczyny występowania lordozy lędźwiowej mogą być różne. Jedną z częstszych przyczyn są dystonie mięśniowe, czyli patologie mięśni polegające na zaburzeniu siły i napięcia mięśni. Często jest ona następstwem utrzymywania nieprawidłowej postawy, otyłości czy też małej aktywności fizycznej.

 Lordoza lędźwiowa może też być powodowana przez:

• wady postawy które wystąpiły wcześniej
• urazy
• choroby - osteoporozę, zanik mięśni, stany zapalne krążków międzykręgowych, rwę kulszową

Rzadziej przyczyną są patologie wpływające na ustawienie miednicy, jak np. utrwalone zwichnięcie stawu biodrowego itp.

Lordoza lędźwiowa objawia się w następujący sposób:

• plecy są wklęsłe
• brzuch jest wypięty
• pośladki bardziej wystające

Ponadto obserwując osobę z lordozą lędźwiową można zauważyć, że wytwarza się kształt litery C pomiędzy pośladkami a środkową częścią pleców.

Oprócz tego pojawiają się też dolegliwości bólowe w dolnej części kręgosłupa, spowodowane nadmiernym obciążeniem. Dodatkowo mogą wystąpić zaburzenia w oddawaniu stolca i moczu.

Postępowanie w przypadku patologicznych lordoz zależy od przyczyny i stopnia nieprawidłowego skrzywienia.

Początkowo lordoza lędźwiowa zwykle nie wymaga stosowania inwazyjnych metod leczenia. Istotne jest szybkie jej rozpoznanie i wdrożenie odpowiednich badań. Jeśli jest szybko zdiagnozowana to najczęściej wystarczają odpowiednio dobrane ćwiczenia rehabilitacyjne i fizykoterapia, które mają za zadanie wzmocnić mięśnie lędźwiowego odcinka kręgosłupa.

Dzięki nim mięśnie ulegają wzmocnieniu i łatwiej jest utrzymać prawidłową postawę. Pacjenci mogą też uczestniczyć w takich zajęciach jak: joga], basen oraz wielu innych.

Ważny jest również dobór odpowiedniego materaca do spania i poduszki, które powinny dawać możliwość utrzymania fizjologicznego ułożenia kręgosłupa. Niektórzy chorzy mogą też wymagać stosowania kołnierza ortopedycznego lub gorsetu, które mają wymuszać i kształtować odpowiednią postawę.

W bardziej zaawansowanych przypadkach lordozy lędźwiowej, gdzie pojawiają się bóle kręgosłupa, konieczne jest stosowanie leków przeciwzapalnych w postaci tabletek, a także maści. Tabletki przynoszą szybszą ulgę, ale też obciążają żołądek, natomiast maści są mniej skuteczne, ponieważ zawierają mniejsze stężenia substancji przeciwbólowych, ale za to nie obciążają przewodu pokarmowego.

W skrajnych przypadkach lorodyz lędźwiowej, gdzie schorzenie jest na tyle zaawansowane, że uniemożliwia normalne funkcjonowanie, konieczne jest leczenie operacyjne.

Do tego typu leczenia kwalifikują się osoby, które na skutek lorodozy lędźwiowej mają problemy z chodzeniem, cierpią na silne bóle powodowane uciskiem na nerwy lub rdzeń kręgowy, a także osoby u których pojawia się ucisk na narządy wewnętrzne.