Łupież - objawy, przyczyny, profilaktyka, leczenie

Objawy łupieżu nie są trudne do zaobserwowania – białe, natłuszczone kawałki martwej skóry można zauważyć na włosach i na ramionach, skóra głowy zaczyna swędzieć. Łupież częściej pojawia się w zimie, kiedy to ogrzewanie wysusza skórę, także na głowie. Sytuacja poprawia się latem. Czasami na skórze głowy niemowlaka może się pojawić żółta lub brązowa, łuszcząca się skóra, przypominająca łupież. Jest to tzw. ciemieniucha i pomimo iż budzi duży niepokój u rodziców maluszka, nie jest groźnym schorzeniem.

Istnieje wiele przyczyn łupieżu. Są to między innymi:

• Sucha skóra – to najczęstsza przyczyna pojawienia się łupieżu; problem ten pojawia się szczególnie zimą, kiedy w ogrzewanych pomieszczeniach powietrze wysusza się. Płaty tłustej cery są zazwyczaj mniejsze i mniej natłuszczone niż złuszczone płaty suchej cery. Sucha jest wtedy nie tylko skóra głowy, lecz całego ciała, np. nóg i rąk.
• Skóra podrażniona, łojotokowe zapalenie skóry – skóra głowy jest wówczas czerwona, tłusta, pokryta łuszczącymi się białymi lub żółtymi płatami martwej warstwy; ten rodzaj łupieżu może zaatakować nie tylko skórę głowy, lecz także m.in. okolice nosa, pachwiny, okolice uszu.
• Zbyt rzadkie mycie włosów – łój i martwe komórki skóry gromadzą się i nie są regularnie usuwane, dlatego powstaje łupież.
• Łuszczyca – choroba powoduje gromadzenie się martwych komórek; płaty skóry zazwyczaj pojawiają się na kolanach, łokciach i tułowiu, lecz może ona także zaatakować skórę głowy.
• Egzema – może też się pojawić na skórze głowy, wtedy powstanie łupież.
• Nadwrażliwość na składniki znajdujące się w preparatach pielęgnacyjnych (również w farbach do włosów) – problem pojawia się szczególnie wówczas, kiedy osoba używa zbyt dużej ilości kosmetyków, np. do stylizacji włosów.
• Drożdże (malassezia) – żyją na ciele każdego zdrowego człowieka, lecz czasem powodują podrażnienie skóry i wzmagają produkcję nowych komórek i proces pozbywania się starych. Na takie działanie drożdży może mieć wpływ zbyt duża ilość łoju pozostająca na naskórku, zmiany hormonalne, stres, choroby, problemy neurologiczne (np. choroba Parkinsona), obniżona odporność organizmu, zła higiena skóry głowy, nadwrażliwość na drożdże.

Czynniki ryzyka powstania łupieżu, to:

• Wiek – problem rzadziej dotyczy ludzi starszych i dzieci, co jednak nie oznacza, że wcale u nich się nie pojawia.
• Płeć – mężczyźni częściej mają ten problem, najprawdopodobniej spowodowane jest to działaniem męskich hormonów, ciało mężczyzny wydziela więcej łoju.
• Tłuste włosy – łój to doskonała pożywka dla drożdży.
• Zła dieta – uboga w cynk, witaminy z grupy B i odpowiednie kwasy tłuszczowe.
• Choroby – dorośli cierpiący np. na choroby neurologiczne, są bardziej podatni, tak samo jak ludzie żyjący w stresie, po ataku serca i wylewie. Przyczyny tych zależności jeszcze nie zostały zbadane.

Sposoby na łupież:

Krok 1. Stosuj techniki relaksacyjne. Stres wpływa na ogólny stan organizmu, także wzmaga złuszczanie się naskórka.

Krok 2. Odpowiednia higiena. Zalecane jest częste mycie włosów, lecz łagodnymi szamponami.

Krok 3. Ogranicz stosowanie kosmetyków do stylizacji włosów. Nadmiar lakieru, pianki, żelu może spowodować rozwój łupieżu.

Krok 4. Zdrowa dieta korzystnie wpływanie na stan skóry głowy. Musi być bogata w cynk, witaminy z grupy B oraz kwasy tłuszczowe.

Krok 5. Odrobina słońca ma działanie lecznicze. Jednak należy pamiętać, że to także dawka promieniowania UV.

Leczenie łupieżu wymaga cierpliwości i systematyczności. Zazwyczaj, by wyleczyć łupież, wystarczy zastosować szampon przeciwłupieżowy, który może zawierać składniki, takie jak cynk, kwas salicylowy, ketokonazol. Mają one działanie przeciwgrzybicze i antybakteryjne oraz opóźniają proces łuszczenia.

W większości przypadków wizyta u lekarza nie jest konieczna. Jednak jeśli pomimo kilkutygodniowego stosowania preparatów przeciwłupieżowych osoba dalej odczuwa swędzenie, a skóra głowy jest czerwona i opuchnięta, należy wybrać się do lekarza dermatologa. Może to być między innymi łojotokowe zapalenie skóry, które przypomina zwykły łupież. Lekarz może postawić szybką diagnozę opartą na obserwacji płatów martwej skóry.

Jeśli domowe metody leczenia nie przyniosły oczekiwanego efektu , należy zgłosić się na wizytę do lekarza dermatologa, który po badaniu postawi diagnozę i wdroży odpowiednie leczenie.

Źródła

1. Jabłońska S., Majewski S., Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-4154-5
2. Kaszuba A. (red.), Dermatologia - diagnostyka różnicowa, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-039-9
3. Błaszczyk-Kostanecka M., Wolska H. Dermatologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3715-9
4. Kaszuba A. (red.), Leczenie chorób skóry, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-027-6