Metoda mokrych opatrunków – na czym polega?

Metoda mokrych opatrunków (wet wrapping, Wet Wrap Therapy, WWT) to zabieg dermatologiczny i jeden z elementów terapii chorób dermatologicznych. Wskazaniem do jej zastosowania jest nie tylko AZS, czyli atopowe zapalenie skóry, ale również egzema, łuszczyca, liszaj oraz inne dermatozy, objawem których jest zaczerwienienie (rumień), suchość skóry, świąd i zmiany wypryskowe.

Wrap Therapy na świecie stosuje się od lat 70. XX wieku. W Polsce metoda ta dopiero wchodzi do kanonu leczenia objawowego AZS. Jest rekomendowana przez Polskie Towarzystwo Alergologiczne i Polskie Towarzystwo Dermatologiczne.

Aktualnie zaleca się, by mokre opatrunki wykorzystywać w sytuacji, kiedy zawiodła tradycyjna terapia miejscowa i konieczne jest stosowanie steroidów lub maści leczniczych miejscowo.

Do zrobienia mokrego opatrunku można wykorzystać bandaż, gazę lub specjalne ubrania: koszulki, legginsy, rękawiczki czy skarpety. Odzież lecznicza jest wykonana z wiskozowych tkanin. Ponieważ ich włókna są oplecione elastomerem, pozwalają skórze oddychać i dają się rozciągać.

Zarówno bandaże, jak i odzież, składają się z dwóch warstw:

• przeznaczonej do zamoczenia i nałożenia bezpośrednio na skórę,
• suchej, która jest zakładana na warstwę mokrą.

Bandaże stosuje się w sytuacji, gdy choroba dermatologiczna objęła niewielki obszar skóry, zaś odzież leczniczą wówczas, gdy dermatoza zajęła większą część ciała.

Jakie efekty przynosi Wet Wrap Therapy? Przede wszystkim opatrunki sprawiają, że emolienty i leki pozostają w bezpośrednim kontakcie ze skórą. To pozwala na ich lepsze wchłonięcie, a także maksymalne zmiękczenie i nawilżenie ciała.

Ponadto dzięki parowaniu zawartych w mokrych opatrunkach wody, stymulowane są zakończenia włókien nerwowych, odpowiadające za uczucie zimna. To odpowiada za efekt chłodzący, co zmniejsza uczucie świądu. Redukcji ulega również rumień oraz stan zapalny.

Co istotne, WWT nie tylko łagodzi dokuczliwe dolegliwości, ale i tworzy barierę mechaniczną, która chroni skórę przed dalszym podrażnieniem (np. drapaniem), ale i kontaktem z alergenami.

Specjaliści w terapii AZS wyróżniają cztery warianty stosowania mokrych opatrunków. To:

1. mokre opatrunki nasączone wodą, które aplikuje się bezpośrednio na zajętą wykwitami skórę,
2. „tłuste” mokre opatrunki z jedną warstwą mokrego opatrunku, który zakłada się po aplikacji tłustej maści na zmiany wypryskowe,
3. opatrunki na mokro. To bandaże w formie rękawa lub elementy odzieży, które są nasączane emolientem ogrzanym przez zanurzenie w ciepłej wodzie. Zakłada się je po kąpieli z dodatkiem olejku. Następnie nakładany jest drugi, suchy bandaż lub odzież specjalistyczna,
4. podwójna warstwa opatrunku (mokry/suchy). Wilgotny bandaż lub element odzieży zakłada się na warstwę maści zastosowaną bezpośrednio na zmienioną chorobowo skórę. Kolejną warstwę stanowi suchy bandaż lub element odzieży specjalistycznej.

Mokre opatrunki są bardzo praktyczne, ponieważ zapobiegają brudzeniu emolientami i kremami ze skóry pościeli czy piżamy.

Jak stosować metodę mokrych opatrunków? W zależności od nasilenia i umiejscowienia zmian atopowych można je nakładać zarówno na większe partie ciała, jak i miejscowo. Stosuje się je codziennie, najlepiej na noc. Czasami można zakładać je dwa razy dziennie. Generalnie o szczegółach stosowania tej metody decyduje lekarz.

Opatrunek wewnętrzny można namoczyć w letniej wodzie, emoliencie lub gorącej wodzie z rozpuszczonym miejscowym glikokortykosteroidem. Gdy do zwilżenia warstwy wewnętrznej stosuje się wyłącznie wodę, wówczas emolient lub miejscowy GKS należy nałożyć bezpośrednio na skórę, a mokry opatrunek przykryć suchym w celu ochrony przed zbyt szybkim parowaniem wody.

Przyjmuje się, że u osób, które stosują steroidy, terapia powinna trwać 7-14 dni. Jeśli stan skóry się polepszy, można kontynuować leczenie mokrym opatrunkiem przy użyciu emolientu, a nie steroidów.

Nie należy stosować mokrego opatrunku, gdy pojawiają się stany zakaźne skóry. Ma to związek z tym, że wilgotny okład tworzy środowisko o bardzo dużej wilgotności. To sprzyja rozwojowi bakterii i rozprzestrzeniania się zakażenia po skórze.