Ministerstwo Zdrowia przypomina. Z tego badania skorzystasz bezpłatnie co 3 lata
Kobiety w wieku 25–64 lat mają prawo do bezpłatnej cytologii raz na trzy lata w ramach programu profilaktyki raka szyjki macicy. Od niedawna badanie to realizowane jest w rozszerzonej formule – obok tradycyjnej cytologii dostępne są nowoczesne testy, które zwiększają szansę na wczesne wykrycie groźnych zmian.
W tym artykule:
Dlaczego cytologia jest ważna?
Rak szyjki macicy w zdecydowanej większości przypadków jest wynikiem zakażenia wirusem HPV (brodawczaka ludzkiego). W Polsce co roku diagnozuje się go u ponad 2200 kobiet, z czego około 1400 umiera.
Zakażenie HPV może dotknąć każdego – w ciągu życia kontakt z wirusem ma nawet 80 proc. kobiet i mężczyzn. Regularne badania i szczepienia przeciwko HPV są najskuteczniejszym sposobem na zmniejszenie ryzyka zachorowania.
Nowy schemat badań przesiewowych
Do tej pory w ramach programu wykonywano wyłącznie klasyczną cytologię, która polega na pobraniu komórek z szyjki macicy i ich ocenie pod mikroskopem. Choć metoda ta pozwala wykrywać zmiany nowotworowe, nie jest w pełni czuła – część nieprawidłowych komórek może pozostać niewykryta.
Piękna bo Zdrowa - akcja profilaktyki raka szyjki macicy
test HPV HR z genotypowaniem HPV 16/18 – wykrywa DNA lub RNA wirusa HPV o wysokim potencjale onkogennym.
cytologię na podłożu płynnym (LBC) – pobrane komórki trafiają do specjalnego pojemnika z płynem, co poprawia ich jakość i precyzję badania.
W nowym schemacie stosuje się tzw. badanie dwuetapowe:
test HPV HR – jeśli wynik jest dodatni,
cytologia LBC – wykonywana z tej samej próbki, bez konieczności ponownej wizyty.
Badanie w nowym schemacie powtarza się co 5 lat, a tradycyjną cytologię – co 3 lata.
Jak wygląda pobranie materiału?
Lekarz ginekolog lub położna pobiera wymaz z szyjki macicy jednorazową szczoteczką. Próbka trafia do pojemnika z płynem, a następnie do laboratorium, gdzie jest oczyszczana z niepotrzebnych elementów (np. śluzu, bakterii), co zwiększa dokładność oceny i skraca czas oczekiwania na wynik.
najlepiej wykonać cytologię maksymalnie 4 dni po zakończeniu miesiączki,
powstrzymać się od współżycia przez kilka dni przed badaniem,
nie stosować leków dopochwowych w tym czasie,
po badaniu ginekologicznym odczekać co najmniej jeden dzień.
Jak się zapisać?
Na cytologię można umówić się:
bezpośrednio w placówce medycznej,
online, przez centralną e-rejestrację na Internetowym Koncie Pacjenta (IKP) lub w aplikacji mojeIKP.
Rejestracja w IKP jest prosta: wystarczy zalogować się, wybrać zakładkę "Plan leczenia" – "Rejestracja" – "Umów badanie profilaktyczne", wskazać program profilaktyki raka szyjki macicy, termin i miejsce badania, a następnie zatwierdzić.
W aplikacji mojeIKP należy przejść do "e-zdrowie" – "Plan leczenia" – "Rejestracja na wizyty" i postępować zgodnie z kolejnymi krokami. System umożliwia zmianę lub odwołanie terminu oraz wysyła przypomnienia o wizycie.
Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródła
- Pacjent
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
