Mononukleoza zakaźna (prezentacja edukacyjna)

Co to jest wirus Epsteina-Barr?

Wirus Epsteina-Barr (EBV) należy do rodziny herpeswirusów, tj. wirusów, które jako materiał genetyczny zawierają dwuniciowy DNA i wywołują szereg różnych chorób u ludzi i zwierząt. Powoduje on u ponad 90% przypadków mononukleozę. Swoją nazwę otrzymał od angielskiego wirusologa prof. Anthony’ego Epsteina oraz Yvonne M. Barr.

Co wywołuje gorączkę gruczołową?

Wirus EBV, który wywołuje mononukleozę, można znaleźć na całym świecie. Zanim większość ludzi osiągnie dojrzałość, w ich krwi wykształci się przeciwciało chroniące przed tym wirusem. W samych tylko Stanach Zjednoczonych nawet do 95% dorosłych w wieku 35–40 lat posiada wyżej wspomniane przeciwciała. To z kolei znaczy, że większość z nich w którymś momencie swojego życia zostało zarażonych EBV.

Czynniki ryzyka dla mononukleozy

Wirus EBV może zakazić każdego. Już 90–95% kobiet i mężczyzn będzie zakażonych EBV zanim osiągnie dojrzałość. Zakażenie najczęściej następuje między 5. a 25. rokiem życia. Najczęściej wirus jest przenoszony przez ślinę, ale może się również rozprzestrzeniać za pośrednictwem krwi czy wydzielin narządów płciowych.

Jak rozprzestrzenia się mononukleoza?

Zazwyczaj choroba rozprzestrzenia się przez bezpośredni kontakt z zakażonym. Ślina to najpowszechniejszy nośnik, stąd też wzięła się jedna z jej nazw – choroba pocałunków. Chory na nią może również zarazić innych przez kaszel, kichanie, wprowadzając małe drobinki śliny, czy wydzieliny z nosa do powietrza, które następnie jest wdychane przez innych. Picie z jednej butelki, czy dzielenie się jedzeniem jest to kolejna forma przenoszenia wirusa.

Jak długo mononukleoza jest zaraźliwa?

Większość z nas była narażona na kontakt z wirusem już jako dziecko i wykształciła na niego odporność. Należy zaznaczyć, że w wielu przypadkach u ludzi, którzy są narażeni na jego działanie, nigdy nie wykształca się mononukleoza. Okres inkubacji (od momentu pierwszego kontaktu z wirusem do pojawienia się symptomów) wynosi od 4 do 6 tygodni. Podczas trwania choroby, chory jest w stanie przenosić wirusa na innych przez co najmniej kilka tygodni.

Jakie są objawy mononukleozy?

Wstępne objawy sygnalizujące obecność EBV to ogólny brak siły, utrata apetytu i dreszcze, które trwają od 1 do 3 dni. Potem pojawiają się bardziej dokuczliwe objawy, takie jak ból gardła, gorączka i powiększone węzły chłonne.

Jak się diagnozuje mononukleozę?

Diagnozę zazwyczaj stawia lekarz na podstawie objawów, a potwierdza się ją badaniami krwi.

Jak się leczy mononukleozę?

W większości przypadków specjalistyczne leczenie jest zbędne. Zazwyczaj dolegliwość ta, tak jak inne choroby wirusowe, sama ustępuje. Leczenie jest skierowane głównie na złagodzenie dokuczliwych objawów, a dostępne środki przeciwwirusowe zazwyczaj nie mają wyraźnego wpływu na przebieg choroby, a mogą nawet wydłużyć jej trwanie. Najważniejszymi środkami leczniczymi są tu wypoczynek i przyjmowanie dużej ilości płynów.

Czy istnieją długoterminowe skutki choroby?

Uczucie zmęczenia może nam towarzyszyć przez kilka miesięcy po ostrej fazie mononukleozy. Zaleca się, aby pacjenci z mononukleozą nie uczestniczyli w żadnych sportach kontaktowych przez pierwsze 6–8 tygodni po chorobie. Jeżeli objawy mononukleozy trwają dłużej niż 6 miesięcy, stan ten nazywamy przewlekłym zakażeniem EBV.

Czy mononukleoza wywołuje powikłania?

Powikłania są dosyć częste, ale zwykle mało poważne – zalicza się do nich łagodne zapalenie wątroby, które rzadko wymaga specjalistycznego leczenia. Do innych komplikacji zaliczamy: powiększenie śledziony, w bardzo rzadkich przypadkach powikłania mogą doprowadzić do zgonu, niedokrwistości hemolitycznej, zapalenia osierdzia, zapalenia mięśnia sercowego, zapalenia mózgu. Mononukleoza przybiera agresywny charakter u osób z mocno osłabionym układem odpornościowym, na przykład u osób z AIDS lub tych, które zażywają leki immunosupresyjne. Wirus EBV został powiązany z niektórymi rodzajami nowotworów, najczęściej chłoniakami.

Mononukleoza w pigułce

– mononukleoza zakaźna jest bardzo zaraźliwa, wywołuje ją wirus Epsteina-Barr (EBV),
– choroba przenosi się przez ślinę czy wydzieliny z narządów płciowych,
– większość z nas wykształciło odporność na tę chorobę, – objawy to: gorączka, ból gardła, powiększone węzły chłonne, zmęczenie,
– diagnozę stawia się na podstawie badań krwi,
– mononukleoza może wywołać zapalenie wątroby i powiększenie śledziony,
– podczas choroby i po chorobie (6–8 tygodni) powinno się unikać sportów kontaktowych, aby nie zarażać innych osób.