Naukowcy wyjaśniają, dlaczego trudno nam utrzymać kontakt wzrokowy podczas rozmowy

W swoim artykule opublikowanym w czasopiśmie "Cognition", naukowcy Shogo Kajimura i Michio Nomura opisują eksperymenty, ktore zostały przeprowadzane z wolontariuszami, aby dowiedzieć się więcej o tym, jak działa zjawisko, a następnie omawiają swoje odkrycia.

Raczej każdy wie, że utrzymywanie kontaktu wzrokowego z drugą osobą podczas rozmowy może być czasem trudne, a chęć oderwania wzroku staje się przytłaczająca. W niektórych przypadkach, jest oczywiste, że takie przerwy po prostu wydają się być naturalne, co sygnalizuje, że jesteśmy znudzeni rozmową lub coś nas rozprasza. Jakkolwiek, naukowcy sugerują, że często może to być spowodowane przeciążeniem naszych mózgów.

Aby lepiej zrozumieć, co się dzieje w mózgu podczas rozmowy, naukowcy poprosili o pomoc 26 wolontariuszy, którzy wzięli udział w grze. Polegała ona na tym, że dana osoba  pokazała jej jedno słowo (rzeczownik), a następnie druga osoba została poproszona o natychmiastową reakcję (czasownik), np. gdy podano słowo "piłka", odpowiedzią mogło być słowo "wyrzucić".

Następnie naukowcy porównali odpowiedzi w słowach oraz to, jak długo zajęło ochotnikom reagowanie i ich skłonność do zerwania kontaktu wzrokowego. Okazało się, że ochotnikom prawdopodobnie zajęło więcej czasu, gdy odpowiadali na trudniejsze słowa, ale nie tak dużo czasu, jeśli złamali kontakt wzrokowy. Badania sugerują, że podwójne zadanie obejmujące szybką reakcję i odpowiedź oraz utrzymywanie kontaktu wzrokowego sprawia, że mózg dąży do zerwania kontaktu wzrokowego, aby skupić się wyłącznie na poszukiwaniu danego słowa, jako odpowiedzi.

Chociaż kontakt wzrokowy i przetwarzanie słowne wydają się niezależne, ludzie często podczas rozmowy odwracają oczy od rozmówców. Sugeruje to, że mogą występować pewne zakłócenia.

Naukowcy postawili hipotezę, że zachodzi taka ingerencja, ponieważ oba procesy poznawcze wymagają użycia innych zasobów systemów domen w mózgu. Wyniki tych badań określają wpływ kontaktu wzrokowego na jednoczesne procesy myślowe, które polegają na wyszukaniu pasujących czasowników i wyborze odpowiedniego.

Niniejszy eksperyment dowodzi, że funkcje myślowe są lepsze, gdy odwrócimy wzrok od rozmówcy. Gdy wzrok mamy nieustannie skierowany w stronę rozmówcy, nasze reakcje mogą być nieco opóźnione, chyba że nasz mózg posiada wysokie zdolności w umiejętności łączenia tych dwóch procesów jednocześnie.

To dodatkowo wskazuje, że pełne zrozumienie komunikacji funkcjonalnej i dysfunkcyjnej musi brać pod uwagę oddziaływanie werbalnych i niewerbalnych sygnałów.