Nerwica żołądka i jelit - przyczyny, objawy, leczenie

Na zaburzenia nerwicowe w obecnych czasach cierpią miliony osób na całym świecie. Jedną z najczęstszych odmian nerwicy czynnościowej jest nerwica żołądka i jelit, charakteryzująca się dolegliwościami ze strony układu pokarmowego. Nerwica żołądkowo-jelitowa bywa czasem określana również jako jelito spastyczne, zespół jelita nadwrażliwego lub zespół jelita drażliwego.

Typowe objawy nerwicy żołądka, to: nieprzyjemne skurcze żołądka, biegunka, gazy, wzdęcia, zaparcia, bóle brzucha, nudności. Należy podkreślić, że nerwica żołądka i jelit nie wiąże się z obecnością patologii ze strony przewodu pokarmowego.

Jeśli osoba mająca nerwicę żołądka doznaje jakiegoś szczególnego napięcia emocjonalnego, np. musi poradzić sobie ze stresem wynikającym z egzaminu, mogą u niej wystąpić objawy nerwicy. Zamiast skoncentrować się na zdaniu egzaminu, osoba taka jest poddenerwowana, a dolegliwości żołądkowo-jelitowe zmuszają ją do częstych wizyt w toalecie.

Osoby z dolegliwościami żołądkowymi często szukają pomocy u lekarza. Jednak jeśli zdiagnozowana zostaje nerwica żołądka i jelit, pacjenci na ogół nie traktują choroby poważnie. Choć nerwica żołądkowo-jelitowa nie zagraża życiu, to jej objawy są dość dokuczliwe i mogą powodować duży dyskomfort.

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

• Czy to może być nerwica żołądka? - odpowiada mgr Hanna Markiewicz
• Czy zespół jelita drażliwego może być objawem nerwicy żołądka? - odpowiada mgr Hanna Markiewicz
• Czy uczucie ciężkości w żołądku może świadczyć o nerwicy żołądka? - odpowiada dr Krzysztof Dudziński

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

Istota lęku

Stereotyp osoby chorej psychicznie powoli się zmienia, jednak wciąż łączy się z izolacją i nieufnością. Zaburzenia lękowe przybierają wiele form, przez co ich rozpoznanie często bywa trudne.

Ludzie cierpiący na tego rodzaju problem starają się doszukiwać w sobie chorób somatycznych i ciężko jest im uwierzyć, że przyczyną jest zaburzone funkcjonowanie psychiki. Lęk jest normalną ludzką emocją, która ma w swoim założeniu chronić przed zagrożeniami i ułatwiać unikanie niebezpiecznych sytuacji. Jednak czasem lęk staje się na tyle silny, że zaburza wszystkie sfery funkcjonowania człowieka.

Objawy nerwicy mogą wyrażać się poprzez zakłócenia w funkcjonowaniu narządów wewnętrznych, w tym żołądka i jelit. Dolegliwości spowodowane nerwicą, np. biegunka, nudności lub wymioty, często przypominają objawy występujące w innych schorzeniach somatycznych, np. w infekcji przewodu pokarmowego.

Odmienne są jednak przyczyny choroby i okoliczności, w jakich pojawiają się objawy. Reakcje psychiczne na bodźce stresowe u różnych osób są inne – niektórzy dobrze radzą sobie ze stresem, inni niekoniecznie. Reakcje emocjonalne związane z aktualnym przeżywaniem, stanem psychicznym i napięciem nerwowym mogą być źródłem chwilowych zmian w czynności narządów, np. dysfunkcji żołądka i jelit.

Częstość występowania i stopień nasilenia poszczególnych objawów nerwicy czynnościowej są zmienne. Dolegliwości somatyczne potrafią pojawiać się w sposób na tyle przewrotny, że choremu trudno jest skojarzyć ich przyczynę ze skutkiem.

Biegunka, nudności czy bóle brzucha nie zawsze bowiem występują w bezpośrednim związku z sytuacją stresogenną. Niekiedy stan napięcia i objawy nerwicowe są od siebie na tyle odległe w czasie, że trudno skojarzyć jedno z drugim. Nerwica żołądka i jelit jest zatem dość podstępną i niekiedy trudną do zdiagnozowania chorobą.

Ponadto, osoby chorujące na nerwicę żołądka często się irytują, odczuwają lęk oraz niepewność w sytuacjach wymagających kontaktu z innymi. Zdarzają się wśród nich także ambiwalencje nastrojów i większa potliwość.

Częstość pojawienia się tych symptomów jest zmienna. Czasami chory z trudem łączy przyczynę ze skutkiem napięcia, bo objawy nerwicy żołądka mogą być odległe w czasie.

Dolegliwości żołądkowe

Mimo że nerwica może dawać dolegliwości żołądkowo-jelitowe, nie jest chorobą układu pokarmowego. To specyficzna „choroba emocji”. Nerwicę określa się czasami jako nadmierną nerwowość, która charakteryzuje się odczuwaniem przez chorego przejmującego lęku.

Niepokój i lęk są naturalnymi reakcjami psychicznymi na wiele sytuacji w życiu, którym trzeba sprostać. U chorych na nerwicę uczucie lęku występuje jednak właściwie we wszystkich sytuacjach związanych z pewną dozą niepewności, a bywa również, że i bez jakiejkolwiek przyczyny.

W ciężkich przypadkach nerwica może prowadzić do bezsenności, wyczerpania fizycznego i emocjonalnego.

Nie ulega wątpliwości, że w mechanizmach powstawania zaburzeń somatycznych na tle emocjonalnym bierze udział układ autonomiczny. Układ nerwowy autonomiczny funkcjonuje bez udziału naszej woli i bierze między innymi udział w procesach trawienia oraz pasażu jelitowego.

Substancje powstające w organizmie w obliczu stresu mogą przyspieszać lub opóźniać przesuwanie się pokarmu w przewodzie pokarmowym, powodując biegunkę, zaparcia lub inne dolegliwości.

• Nerwica
• Rozwój nerwicy
• Nerwica żołądka
• Przyczyny nerwicy
• Czy nerwica jest dziedziczna?

Leczeniem z wyboru jest terapia farmakologiczna pod nadzorem neurologa. Stosuje się leki uspokajające i przeciwlękowe, które blokują przewodzenie impulsów nerwowych i zmniejszają tym samym uczucie zdenerwowania, lęku, niepokoju oraz związane z nimi dolegliwości. Leki mogą być jednak przyjmowane przez chorego nie dłużej niż przez 12 tygodni.

Poza leczeniem farmakologicznym stosuje się psychoterapię, która pomaga zrozumieć pacjentowi chorobę, racjonalnie oceniać lęk i nauczyć się radzenia sobie ze stresem. Czasami pomocne są techniki relaksacyjne, muzykoterapia, masaże. Niektóre osoby chętnie sięgają po środki homeopatyczne i metody naturalne, np. leczenie ziołami.

W leczeniu nerwicy żołądka stosuje się pod okiem neurologa także środki uspokajające i przeciwbólowe, które pomagają zredukować odczuwane zdenerwowanie i lęk. W niektórych przypadkach skuteczne jest poddanie się psychoterapii. Dzięki niej można zmniejszyć nadmierny lęk i niepokój towarzyszący stresującym sytuacjom.

Zmiany w trybie życia powinny spowodować u nas akceptacje wszystkich sytuacji, które zdarzają się w życiu oraz zadbać o prawidłowe odreagowanie napięcia i emocji związanymi z dużymi, stresującymi wydarzeniami, a także małymi, których wiele jest w ciągu dnia.

Oprócz farmakologii, psychoterapii, odpowiedniej diety i zmian w trybie życia, dla osób z nerwicą żołądka pomocne może być stosowanie różnych technik relaksacyjnych, masaż, słuchanie muzyki oraz stosowanie różnych ziół.

Na nerwy i nasz żołądek dobrze wpływa chmiel (łagodzi drażliwość i zaburzenia nerwowe, uspokaja), krwawnik (działa rozkurczowo, uspokaja), koper (wspomaga trawienie i działa moczopędnie, także uspokaja), rumianek (uspokaja).

W zaburzeniach ze strony przewodu pokarmowego na tle nerwowym pomaga środek leczniczy wyprodukowany przez firmę PAMPA – Nerwonal. Krople Nerwonal są przeznaczone do użytku doustnego. Jako lek uspokajający zaleca się jednorazowo 30-40 kropli. Preparat rozpuszcza się w wodzie lub cukrze. Jest dostępny bez recepty, może być stosowany przez dorosłych i dzieci powyżej 12. roku życia. Skutecznie pomaga w łagodzeniu bólów brzucha, skurczów jelit, biegunki i mdłości wywołanych napięciem emocjonalnym. Więcej informacji o produkcie na stronie PAMPA.

EEG Biofeedback

Istnieje wiele metod terapeutycznych, które mogą być stosowane w przebiegu zaburzeń lękowych. Nowoczesnym sposobem terapii jest stosowanie biofeedbacku, który jest formą wizualizacji. Jest to metoda odbiegająca od stereotypowego pojęcia terapii jako rozmowy pacjenta z terapeutą. Biofeedback jest metodą przynoszącą trwałe i szybkie rezultaty w walce z zaburzeniami lękowymi.

Pozwala pracować nad psychicznymi problemami w sposób przyjemny, ale jednocześnie skuteczny. Osoba decydująca się na tę metodę rozpoczyna pracę nad funkcjonowaniem swojego umysłu i innymi czynnościami fizjologicznymi organizmu (rytmem serca, oddechem, napięciem mięśniowym). EEG Biofeedback jest sposobem na wypracowanie odpowiednich sposobów reagowania oraz poznania swojego ciała i psychiki w komfortowych warunkach.

Metoda ta wpływa na zmiany w funkcjonowaniu ciała i umysłu za pomocą specjalistycznej aparatury medycznej śledzącej przebieg fal mózgowych, czyli zapis EEG. Podczas treningów pacjent poznaje swoje reakcje i uczy się je kontrolować.

Uzyskiwanie większej kontroli nad procesami fizjologicznymi pozwala mu także zmniejszać lęk, który ma swoje odzwierciedlenie w napięciu mięśniowym i objawach somatycznych.

Korzystanie z tej metody pozwala zmieniać dotychczasowe schematy postępowania i utrwalać prawidłowe reakcje. Dzięki temu pacjent zyskuje nowe możliwości radzenia sobie z napięciem psychicznym i fizycznym i może zmniejszać odczuwany lęk.