Niepozorna roślina uznawana za chwast. Zaskakuje właściwościami i zastosowaniem

Analizy fitochemiczne wskazują, że gwiazdnica pospolita zawiera wiele związków aktywnych. Wśród nich znajdują się flawonoidy, związki fenolowe, saponiny triterpenowe, fitosterole oraz witaminy i składniki mineralne. Zawiera m.in.:

• witaminę C,
• witaminy z grupy B,
• beta-karoten,
• minerały, takie jak żelazo, magnez, potas i krzem,
• flawonoidy i saponiny,
• kwasy organiczne.

Związki fenolowe i flawonoidy odpowiadają za działanie antyoksydacyjne, natomiast saponiny to substancje o silnym działaniu biologicznym.

W tradycyjnej fitoterapii gwiazdnica pospolita była wykorzystywana głównie jako roślina o działaniu łagodzącym i przeciwzapalnym. Jej zastosowanie opierało się zarówno na obserwacjach ludowych, jak i na składzie chemicznym, który współcześnie potwierdzają analizy naukowe.

Roślina ta może wspierać procesy trawienne, zwłaszcza w przypadku lekkich dolegliwości żołądkowo-jelitowych. Związki obecne w gwiazdnicy mogą pobudzać pracę układu pokarmowego i wspomagać jego funkcjonowanie. Wykazuje także delikatne działanie moczopędne, co może sprzyjać usuwaniu nadmiaru płynów z organizmu i wspierać naturalne procesy detoksykacyjne.

Gwiazdnica bywa również stosowana w celu łagodzenia podrażnień skóry i przyspieszania jej regeneracji. Dzięki właściwościom przeciwzapalnym i obecności antyoksydantów może wspierać proces gojenia drobnych uszkodzeń. Zawartość witaminy C sprawia, że może w pewnym stopniu wspierać funkcjonowanie układu odpornościowego, szczególnie jako element urozmaiconej diety.

Dodatkowo związki fenolowe i flawonoidy obecne w roślinie wykazują działanie antyoksydacyjne, co oznacza, że mogą pomagać w neutralizowaniu wolnych rodników i ograniczaniu stresu oksydacyjnego.

Gwiazdnica jest rośliną jadalną i bywa wykorzystywana w kuchni. Najczęściej stosuje się ją świeżą, jako dodatek do sałatek, kanapek czy koktajli. Ma delikatny, lekko ziołowy smak. W zielarstwie używana jest także w formie naparów oraz zewnętrznie, np. jako okłady na skórę. Tradycyjnie wykorzystywano ją przy podrażnieniach, drobnych stanach zapalnych i problemach dermatologicznych.

Warto jednak zwracać uwagę na miejsce zbioru. Roślina bardzo łatwo chłonie zanieczyszczenia z gleby i powietrza, dlatego nie powinna być zbierana w pobliżu dróg, pól opryskiwanych chemicznie czy terenów przemysłowych. Istotne jest także umiarkowanie. Gwiazdnica zawiera saponiny, które w większych ilościach mogą działać drażniąco na przewód pokarmowy.

Choć brak jest jednoznacznych danych o toksyczności przy typowym spożyciu, istnieją grupy, które powinny zachować szczególną ostrożność. Dotyczy to kobiet w ciąży i karmiących, osób z chorobami układu pokarmowego oraz tych, którzy przyjmują leki wpływające na gospodarkę wodno-elektrolitową.

Źródło: Journal of Herbmed Pharmacology