Niszczy strukturę serca. Ryzyko zawału czy udaru rośnie o 43 proc.

Zespół naukowców, w tym eksperci z Imperial College London pod kierunkiem prof. Declana O'Regana, postanowił sprawdzić, w jaki sposób utajony stan zapalny odbija się na anatomii oraz wydolności narządu krążenia. W przełomowym badaniu przeanalizowano parametry zdrowotne ok. 488 tys. uczestników.

Do oceny skali procesu zapalnego wykorzystano GlycA – marker z krwi odzwierciedlający zbiorczą aktywność białek zapalnych. Stan serca badanych oceniano m.in. przy użyciu rezonansu magnetycznego.

Wnioski okazały się niepokojące:

• osoby o najwyższym stężeniu wskaźnika GlycA były aż o 43 proc. bardziej narażone na udar mózgu lub zawał serca w porównaniu z grupą o najniższym poziomie tego markera;
• badania obrazowe wykazały fizyczne zmiany w strukturze lewej komory serca – jej ściany stawały się grubsze, pojemność ulegała zmniejszeniu, a napełnianie krwią było utrudnione.

Co kluczowe, te patologiczne przeobrażenia dokonywały się również u osób, które dotąd uważały się za w pełni zdrowe i nie miały zdiagnozowanych chorób układu krążenia.

Badacze przeanalizowali również, jakie czynniki najsilniej napędzają utrzymywanie się przewlekłego stanu zapalnego. Obok dobrze znanych winowajców, takich jak palenie tytoniu czy nadmiar tkanki tłuszczowej (zwłaszcza w okolicach brzucha), niezwykle istotną rolę odgrywają czynniki psychospołeczne:

• przewlekły stres i obciążenie psychiczne,
• trudne warunki materialne oraz niski status społeczno-ekonomiczny.

– Zaskoczyło nas, jak silnie warunki społeczne i zdrowie psychiczne były związane ze stanem zapalnym i uszkodzeniami serca, obok dobrze znanych czynników ryzyka, takich jak palenie i brak aktywności fizycznej – komentuje prof. Declan O'Regan.

Okazało się także, że nie każdy reaguje na negatywne czynniki w jednakowy sposób. Różnice genetyczne decydują o tym, jak silną odpowiedź zapalną wywoła u danej osoby niezdrowy styl życia lub stres.

Zidentyfikowanie konkretnych białek biorących udział w tym procesie (m.in. z rodziny IL-1 oraz TNF) otwiera nowe możliwości terapeutyczne. Niektóre leki celowane w te białka są już testowane. W przyszłości łączenie testów genetycznych z pomiarem markerów zapalnych (takich jak GlycA) może pozwolić na wczesne wyłapywanie osób z grupy wysokiego ryzyka i wdrożenie odpowiedniej profilaktyki lub farmakoterapii na długo przed wystąpieniem pierwszych groźnych incydentów.

Warto pamiętać, że negatywny wpływ utajonego stanu zapalnego daleko wykracza poza sam układ krążenia, stanowiąc wspólny mianownik dla wielu innych chorób cywilizacyjnych.

Długotrwała, niekontrolowana aktywacja układu immunologicznego zakłóca gospodarkę hormonalną i metaboliczną organizmu, co znacząco zwiększa ryzyko rozwoju insulinooporności, cukrzycy typu 2 oraz stłuszczeniowej choroby wątroby. Ponadto cząsteczki zapalne przedostające się do ośrodkowego układu nerwowego mogą wywoływać stan zapalny w mózgu, który objawia się spadkiem koncentracji, ciągłym zmęczeniem czy zaburzeniami nastroju, a w dłuższej perspektywie przyspiesza rozwój chorób neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Alzheimera.

Przewlekła reakcja zapalna destrukcyjnie wpływa również na tkankę łączną i kostną, sprzyjając dolegliwościom stawowym oraz osteoporozie, zaś związany z nią stały stres oksydacyjny uszkadza komórkowe DNA, tworząc podatny grunt pod rozwój zmian nowotworowych.

Źródła:

• PAP

• European Journal of Preventive Cardiology