Nowa szczepionka na raka trzustki i jelit. Obiecujące wyniki badań
Rak trzustki należy do najbardziej agresywnych nowotworów – pięcioletnie przeżycie dotyczy zaledwie około 13 proc. pacjentów, a u nawet 80 proc. chorych dochodzi do nawrotu. Teraz jednak pojawia się nowa nadzieja: szczepionka przeciwnowotworowa ELI-002 2P, która w badaniu klinicznym fazy 1 wykazała potencjał w zapobieganiu powrotowi tej śmiertelnej choroby.
W tym artykule:
Szczepionka na raka trzustki i jelit
Badanie, opublikowane w "Nature Medicine", prowadził zespół kierowany przez dr. Zeva Wainberga z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles. Szczepionka jest skierowana przeciwko mutacjom genu KRAS – jednemu z najczęstszych napędzających nowotwory mechanizmów genetycznych.
Mutacje te występują w ok. 90 proc. przypadków raka trzustki i 40 proc. raka jelita grubego, a także w około jednej czwartej wszystkich nowotworów.
Do tej pory uznawano je za niezwykle trudne do bezpośredniego zaatakowania. ELI-002 2P wykorzystuje jednak specjalne peptydy, które uczą układ odpornościowy rozpoznawania i niszczenia komórek z mutacjami KRAS.
Rak trzustki. Badania chińskich naukowców
Do wczesnej fazy badania włączono 25 osób: 20 z rakiem trzustki i 5 z rakiem jelita grubego. Wszyscy przeszli wcześniej standardowe leczenie, w tym operację i chemioterapię, które usunęły widoczne guzy. U pacjentów jednak nadal obecne były mikroskopijne ogniska choroby, niewidoczne w badaniach obrazowych.
Uczestnicy otrzymali do sześciu dawek szczepionki w fazie wstępnej, a część z nich także dawki przypominające. Cały cykl trwał około sześciu miesięcy.
Silna odpowiedź immunologiczna i lepsze przeżycie
Ponad 85 proc. badanych wytworzyło odpowiedź immunologiczną skierowaną przeciwko mutacjom KRAS, a u około dwóch trzecich była ona na tyle silna, by potencjalnie eliminować pozostałe komórki nowotworowe.
Co istotne, u niemal 70 proc. uczestników zaobserwowano również aktywację odporności wobec innych celów w komórkach nowotworowych, których szczepionka nie zawierała.
Pacjenci z rakiem trzustki żyli średnio 29 miesięcy, a od momentu szczepienia przez ponad 15 miesięcy pozostawali wolni od nawrotu choroby – wyniki wyraźnie lepsze niż typowe dla tego nowotworu po leczeniu operacyjnym.
W odróżnieniu od wielu eksperymentalnych szczepionek przeciwnowotworowych, które muszą być projektowane indywidualnie dla każdego pacjenta po analizie guza, ELI-002 2P jest produktem gotowym do zastosowania u wszystkich chorych z odpowiednimi mutacjami. Użyte w niej peptydy mają specjalną lipofilną "część ogonową", która pozwala im zatrzymywać się w węzłach chłonnych – miejscach aktywacji komórek odpornościowych.
Aktualnie trwa badanie fazy 2, w którym szczepionka jest porównywana ze standardową opieką onkologiczną. Jeśli wyniki potwierdzą skuteczność terapii, może to otworzyć drogę do szerokiego stosowania preparatu nie tylko w raku trzustki, ale też w innych nowotworach z mutacjami KRAS.
Eksperci podkreślają, że choć droga do rejestracji takiego preparatu jest jeszcze długa, możliwość skutecznego zaatakowania mutacji KRAS stanowi ogromny przełom w onkologii i realną szansę na zmniejszenie liczby śmiertelnych nawrotów raka trzustki.
Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródła
- Nature Medicine
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
