Obojnactwo – patogeneza, objawy, diagnostyka, leczenie

Mówiąc o obojnactwie należy wspomnieć o jego rodzajach – wyróżniamy obojnactwo prawdziwe i obojnactwo rzekome – obydwa mają zastosowanie do obydwu płci. W obojnactwie rzekomym żeńskim, anatomicznie występują u kobiet jajniki, ale narządy płciowe zewnętrze nabierają cech męskich.

Sytuacja taka jest często spowodowana narażeniem płodu na nadmierne działanie androgenów w okresie wewnątrzmacicznym.

Obojnactwo rzekome u mężczyzn objawia się tym, że narządy płciowe nie mają typowych cech męskich lub są one słabo wyrażone. Innym typem dwupłciowości jest obojnactwo prawdziwe – u jednego człowieka występują gonady zarówno męskie, jak i żeńskie. W takiej sytuacji konieczne jest przeprowadzenie badania chromosomowego i ustalenie, czy dziecko posiada genotyp XX czy też XY.

Objawy obojnactwa mogą być różnie nasilone. Oczywiście patologie obejmują narządy płciowe, ale także wynikające z tego zmiany hormonalne, które oddziałują na cały organizm. W zależności od nasilenia objawów obojnactwa, osoby z kariotypem XY uważają się za kobiety.

Oprócz zaburzeń prawidłowej anatomii oraz funkcji narządów płciowych w ramach obojnactwa dochodzi także do zaburzeń związanych z prawidłowym owłosieniem pachowym oraz łonowym. Nieadekwatnie rozwinięte narządy płciowe u osób płci obojnakiej są narażone także na większe ryzyko powstawania w nich zmian na tle nowotworowym.

Zdarzają się takie sytuacje, kiedy obojnactwo może już zostać rozpoznane tuż po porodzie.

Należy jednak przed podjęciem ewentualnych działań przeprowadzić stosowne badania genetyczne oraz hormonalne – od ich wyniku uzależniona jest bowiem właściwe leczenie obojnactwa.

Problem obojnactwa stanowi poważne wyzwanie lecznicze. Wiadomość o nieprawidłowościach tego typu może być prawdziwym wstrząsem początkowo dla rodziny, ale w późniejszym okresie również dla rozwijającego się dziecka obojga płci.

• Tożsamość płciowa dziecka
• Problemy w zakresie tożsamości płciowej

Z tego względu w zespole leczniczym powinien znaleźć się również psycholog. W zależności od stopnia zaawansowania obojnactwa możliwe jest przeprowadzenie zabiegu chirurgicznego, który może być w pewnym stopniu zabiegiem odtwórczym. Sposobem jest również leczenie hormonalne obojnactwa, które może stanowić uzupełnienie zabiegu operacyjnego.

Obojnactwo, dwupłciowość, hermafrodytyzm, interseksualność – to zaburzenia, które występują niezwykle rzadko. Jeśli już wystąpią, konieczne jest przeprowadzenie odpowiedniej diagnostyki i wprowadzenie właściwego leczenia.

Należy także pamiętać, że jeśli osoby z taką przypadłością nie zostaną poddane leczeniu w okresie dzieciństwa, należy okazać im zrozumienie i współczucie – to dla nich szczególnie ważne – poczucie akceptacji. Terapia psychologiczna powinna być stałym elementem terapii obojnactwa.