Od 1 marca renta socjalna w górę. Tyle będzie wynosić

Renta socjalna to świadczenie przyznawane osobom pełnoletnim, które zostały uznane za całkowicie niezdolne do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu powstałego:

• przed ukończeniem 18. roku życia,

• w trakcie nauki (przed ukończeniem 25. roku życia)

• lub w trakcie kształcenia w szkole doktorskiej czy aspirantury naukowej.

Nie łączy się ona z innymi świadczeniami, np. emeryturą, zasiłkiem przedemerytalnym, rentą inwalidzką czy nauczycielskim świadczeniem kompensacyjnym. Nie mogę się o nią ubiegać także właściciele gospodarstw rolnych o powierzchni powyżej 5 ha ani osoby odbywające karę pozbawienia wolności.

Przyznawana jest na podstawie ustawy z 2003 roku - na na stałe lub czasowo, w zależności od orzeczenia lekarza ZUS. Świadczenie to nie zależy od wcześniejszej aktywności zawodowej i jest finansowane z budżetu państwa.

Czy na rencie można sobie "dorabiać"? Tak, ale trzeba przestrzegać limitów dochodowych, a przekroczenie ich może skutkować zmniejszeniem lub zawieszeniem świadczenia. W 2025 roku łączny dopuszczalny przychód wynosi 70 200 zł brutto, a maksymalny - 130 440 zł brutto.

Jak to wygląda miesięcznie? Zarobki do 5850 zł brutto nie wpłyną na wysokość renty, wyższe będą ją sukcesywnie obniżać, a te powyżej 10 870 zł brutto zawieszą całkowicie jej wypłacanie. Poza tym rencista musi informować ZUS o swoich dochodach.

Od 1 marca 2025 roku renta socjalna zostanie zwaloryzowana i wyniesie 1878,91 zł brutto (około 1715 zł netto), co stanowi wzrost o 5,5% (97,95 zł) w porównaniu z poprzednim rokiem.

Co więcej - od 1 stycznia 2025 roku wprowadzono dodatek dopełniający obecnie zwaloryzowany do wysokości 2610,72 zł miesięcznie - przysługuje on osobom uprawnionym do renty socjalnej całkowicie niezdolnych do pracy oraz do samodzielnej egzystencji.

Jak czytamy na stronie rządowej, od 1 marca 2025 r. wzrastają również kwoty dodatków i świadczeń przysługujących do emerytur oraz rent, króre wyniosą:

• dodatek pielęgnacyjny, dodatek kombatancki, dodatek za tajne nauczanie i świadczenie pieniężne przysługujące byłym żołnierzom i górnikom – 348 zł 22 gr,

• dodatek dla inwalidy wojennego uznanego za całkowicie niezdolnego do pracy i do samodzielnej egzystencji – 522 zł 33 gr,

• ryczałt energetyczny – 312 zł 71 gr,

• dodatek kompensacyjny – 52 zł 23 gr,

• dodatek dla sieroty zupełnej – 654 zł 48 gr,

• świadczenie pieniężne przysługujące osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR – max 348 zł 22 gr,

• dodatek pieniężny dla inwalidy wojennego – 1.333 zł 24 gr,

• rodzicielskie świadczenie uzupełniające – do kwoty 1.878,91 zł,

• świadczenie honorowe z tytułu ukończenia 100 lat życia – do kwoty 6.589,67 zł.

Nadal nie zmienia się wysokość zasiłku pogrzebowego, chorobowego, jednorazowego odszkodowania z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu powstałego w związku z wypadkiem przy pracy lub rolniczą chorobą zawodową i zasiłku macierzyńskiego.

Od 1 marca 2025 r. renta socjalna nie przysługuje, jeżeli kwota renty rodzinnej przekracza 5.636,73 zł.

Aby uzyskać rentę socjalną, należy złożyć wniosek do ZUS wraz z wymaganą dokumentacją medyczną. Nie istnieje jedna konkretna lista chorób kwalifikujących do tego świadczenia, ale są schorzenia, które najczęściej powodują całkowitą niezdolność do pracy. Na przyznanie renty mają więc duże szanse osoby borykające się m. in. z:

chorobami neurologicznymi i psychiatrycznymi:

• epilepsja lekooporna,
• stwardnienie rozsiane (SM),
• zaawansowana choroba Parkinsona,
• dystrofie mięśniowe i miopatie,
• mózgowe porażenie dziecięce,
• zespół Downa i inne zespoły genetyczne z upośledzeniem funkcji poznawczych,
• schizofrenia (przewlekła, o ciężkim przebiegu),
• choroba afektywna dwubiegunowa (ciężkie epizody maniakalno-depresyjne),
• ciężkie zaburzenia lękowe i depresyjne (np. depresja lekooporna),
• autyzm i inne całościowe zaburzenia rozwoju,

chorobami kardiologicznymi i układu krążenia:

• niewydolność serca (klasa III i IV według NYHA),
• zaawansowane choroby wieńcowe, po rozległych zawałach,
• nadciśnienie tętnicze z powikłaniami narządowymi,
• wady serca uniemożliwiające normalne funkcjonowanie,

chorobami onkologicznymi:

• zaawansowane nowotwory z przerzutami,
• nowotwory mózgu i układu nerwowego (w zależności od skutków ubocznych leczenia),
• przewlekłe białaczki i chłoniaki w zaawansowanym stadium,

chorobami układu oddechowego:

• zaawansowana przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP),
• mukowiscydoza w zaawansowanym stadium,
• zwłóknienie płuc,
• astma ciężka, steroidozależna, z częstymi zaostrzeniami,

chorobami metabolicznymi i autoimmunologicznymi:

• cukrzyca typu 1 z ciężkimi powikłaniami (np. neuropatia, niewydolność nerek, ślepota),
• reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) w zaawansowanym stadium,
• toczeń rumieniowaty układowy z zajęciem narządów wewnętrznych,
• stwardnienie rozsiane z zaawansowaną niepełnosprawnością ruchową

chorobami układu pokarmowego i nerek:

• marskość wątroby (zaawansowana, niewyrównana) ,
• niewydolność nerek w stadium wymagającym dializoterapii lub po przeszczepie,
• choroba Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego w zaawansowanych postaciach,

urazami i amputacjami:

• paraliż (np. tetraplegia, paraplegia po urazach rdzenia kręgowego),
• amputacja kończyn uniemożliwiająca wykonywanie jakiejkolwiek pracy,
• uszkodzenia mózgu po udarze z poważnymi konsekwencjami neurologicznymi,

chorobami genetycznymi i wrodzonymi:

• mukopolisacharydozy,
• fenyloketonuria (w przypadkach z opóźnieniem rozwoju intelektualnego),
• zespoły genetyczne z ciężkimi wadami rozwojowymi.

Anna Chlebus, dziennikarka Wirtualnej Polski