Operacje kręgosłupa

Kiedy potrzeba jest operacja? Operację wykonuje się tylko w ostateczności, ponieważ 95% schorzeń kręgosłupa da się wyleczyć, stosując inne, nie tak drastyczne metody. Nie ma jednak wyjścia i trzeba sięgnąć po skalpel w przypadku:

• groźby porażenia z powodu ucisku rdzenia lub nerwów;
• zerwań wiązań tylnych;
• zwyrodnieniowych narośli na kręgach;
• niecofających się przepuklin krążkowych;
• zespołu ogona końskiego;
• deformacji kręgosłupa, np. dużych skolioz;
• zwyrodnień stawów;
• niektórych przypadków kręgozmyku;
• objawów neurologicznych, np. niedowładów ruchowych, zaburzeń czucia powierzchownego, dysfunkcji zwieraczy odbytu i pęcherza moczowego.

Lekarz musi nie tylko zdecydować, że potrzebna jest operacja, ale także wybrać najodpowiedniejszą technikę chirurgiczną. Jest to uzależnione od rodzaju choroby, stanu układu kostnego, stanu neurologicznego i ogólnego pacjenta, jego dodatkowych chorób i wieku. Biorąc pod uwagę te wszystkie czynniki, można zdecydować się na technikę:

• Inwazyjną – która wymaga długiej rekonwalescencji i pobytu w szpitalu.
• Małoinwazyjną – jest oczywiście korzystniejsza, ponieważ w mniejszym stopniu uszkadza tkanki miękkie i kości. Oznacza to jednocześnie krótszy pobyt w szpitalu i szybszy powrót do sprawności. Przykładem może być dissectomia. Przeprowadza się ją stosunkowo rzadko. Może polegać na: odsunięciu korzeni nerwowych, poprawieniu pozycji wysuniętego krążka międzykręgowego, usunięciu fragmentów uszkodzonego krążka. Po takiej operacji przebywa się w szpitalu 10 dni. Następnie konieczne jest 30 dni rekonwalescencji i 180 dni rehabilitacji.

Rodzaje metod leczenia:

1. Techniki stabilizujące – operacje są wykonywane za ich pomocą w przypadku nadmiernej ruchomości segmentu ruchowego. Używa się tu przeszczepów kostnych, pobranych od pacjenta lub specjalnych implantów. Za pomocą śrub wkręca się je w kręgi, a następnie mocuje prętami lub płytami stabilizującymi.

2. Techniki odbarczające – usuwanie struktur uciskających na układ nerwowy. Przykładem mogą być przepuklina krążka międzykręgowego, zmiany zwyrodnieniowe i wytwórcze obejmujące tkanki miękkie (więzadło żółte, torebka stawowa) i/lub kostne (przerośnięte wyrostki stawowe, osteofity).

3. Techniki mikrochirurgiczne – z użyciem mikroskopu operacyjnego. W ten sposób operowane są głównie proste przepukliny dyskowe.

4. Techniki klasyczne – przykładem może być fenestracja czy laminectomia. Pierwsza operacja polega na wycięciu otworu w więzadłach kręgosłupa i krawędziach wyrostków ościstych. Laminectomia to z kolei usunięcie kostnych płytek kręgowych.

Operacje kręgosłupa rzadko są powodem powikłań. Każdy pacjent powinien jednak zdawać sobie sprawę, że mogą wystąpić. Zaliczamy do nich infekcje, krwawienia, uszkodzenie korzeni nerwowych oraz wyciekanie płynu mózgowo-rdzeniowego.

Źródła

1. Kolejne wszczepienia dysku Bryana w Polsce
2. Marczyński W. (red.), Postępowanie praktyczne w ortopedii i traumatologii, Medipage, Warszawa 2008, ISBN 978-83-89769-94-7
3. Koszewski W., Bóle kręgosłupa i ich leczenie, Termedia, Poznań 2010, ISBN 978-83-62138-29-6
4. Szulc A. (red.), Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja tom 1-2, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2823-X